Ambtelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief) 6 juni 1944 De Directeur (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam) Nederlandsche Volksdienst (NVD), Rokin 109-111, Amsterdam 27/12/2M. Verzonden 6/6

6 Juni 1944.

Aan de Nederlandsche Volks-
                dienst,

Rokin 109-111,

Amsterdam-Centrum.
                ===================

Hiermede bericht ik U dat
op 27 Mei 1944 op de markt Ten Katestraat
voor het betrekken van visch zich ver-
voegde Mevrouw D. van Gelder-Nederveld
in het bezit van een door Uw dienst
uitgereikte voorrangskaart. Door den
marktambtenaar werd evenwel geconstateerd,
dat een door hem op die kaart geplaatste
paraaf was verwijderd.
                Ingevolge met Uw dienst ge-
maakte afspraak, moge ik U verzoeken
de noodige maatregelen tegen Mevrouw
D. van Gelder-Nederveld te treffen.

De Directeur, Het document is een melding van een onregelmatigheid met een distributiebescheid. Mevrouw D. van Gelder-Nederveld heeft op de markt in de Ten Katestraat getracht vis te kopen met gebruikmaking van een 'voorrangskaart'. Een marktambtenaar ontdekte echter dat er geknoeid was met het document: een eerder gezette paraaf was verwijderd, wat duidt op poging tot hergebruik of vervalsing om vaker of meer vis te verkrijgen dan toegestaan.

De directeur van de marktdienst verzoekt de Nederlandsche Volksdienst (NVD) om sancties ("noodige maatregelen") tegen de vrouw te nemen. Dit illustreert de strenge handhaving en de onderlinge controle tussen verschillende instanties tijdens de oorlogsjaren, waarbij fraude met schaarse levensmiddelen hoog werd opgenomen. Historische datum: De brief is gedateerd op 6 juni 1944, de dag van de geallieerde landing in Normandië (D-Day). Terwijl de bevrijding van West-Europa begon, draaide de bezettingsbureaucratie in Amsterdam nog op volle toeren.

Nederlandsche Volksdienst (NVD): Dit was een nationaalsocialistische organisatie, opgericht in 1941 door de bezetter om alle particuliere maatschappelijke zorg over te nemen. De NVD deelde gunsten en voorrangskaarten uit, vaak aan politiek 'betrouwbare' burgers of gezinnen van NSB-leden en frontstrijders.

Schaarste en distributie: Vis was in 1944 een schaars goed. Voorrangskaarten boden de houder het recht om als eerste geholpen te worden of toegang te krijgen tot producten die voor de gewone burger nauwelijks beschikbaar waren. Fraude hiermee werd gezien als een vergrijp tegen de ordening van de voedselvoorziening. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was in die tijd een belangrijke plek voor de voedselvoorziening, maar ook een plek waar de controle op papieren door ambtenaren en politie zeer strikt was. D. van Gelder NSB Politie