Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift). "Een plaatshouder van de mark" (Anonieme markthandelaar). Den Direkteur Marktwezen (Amsterdam). Den Direkteur Marktwezen
Op den mark ten Katestraat worden
de erkende Kooplieden verdrongen door de
zwarte handelaars Die lui hebben
geen toestemming en betalen geen eens
markgeld Den markmeester weet het
wel maar die zeit dat hij daar niets aan
kan doen Hij laat ze dan ook rustig
staan Vrouwen die nooit handel hebben
gedaan, staan met een kar met fruit
op de mark Kooplui die vroeger met
Kruidenierswaren stonden zooals Kaas
staan nu met apelen en peren
Het is op de mark een treurige toestand
en ik verzoek daaraan een einde aan
te maken
Misschien wil U eens een onderzoek instelen
want zoo gaat het niet goed en worden
wij benadeeld en de mark mischien weg.
Een plaatshouder van de mark.

No 27/20/1 M. 1944 26/10
het is nooit zoo erg geweest als nu

[Stempel: INGEKOMEN 24 OCT. 1944]

[Ambtelijke kanttekeningen onderaan:]
Insp. Onderzoek Spoe. 30-10-44
Th. Ring (?) Zorg drage dat met spoed de zwarthandelaar in fruit e.a. artikelen van de mark verwijderd worden. 3-11-44 de H. Het document is een dringende klacht van een officiële markthandelaar over de chaos op de Ten Katemarkt tijdens de bezetting. De schrijver beklaagt zich over "zwarte handelaars" en onbevoegden (zoals vrouwen zonder handelservaring en voormalige kruideniers) die zonder vergunning of betaling van marktgeld fruit verkopen. Dit wordt omschreven als een "treurige toestand" die de legitieme handel bedreigt. De spelling is fonetisch en bevat fouten ("zeit", "apelen", "instelen"), wat wijst op een schrijver uit de beroepspraktijk van de markt. De ambtelijke notities onderaan tonen aan dat de klacht serieus werd genomen; er werd direct opdracht gegeven voor een spoedonderzoek om de zwarthandelaren te verwijderen. De brief is gedateerd op 24 oktober 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland bevond zich op dat moment in een uiterst precaire situatie: het zuiden was bevrijd, maar het westen (waaronder Amsterdam) was nog bezet en de beruchte Hongerwinter stond voor de deur. Door de enorme schaarste aan voedsel bloeide de zwarte handel op straat. Legitieme handelaren, die gebonden waren aan strikte distributieregels en tarieven, zagen met lede ogen aan hoe "gelukzoekers" of wanhopige burgers de markt overnamen met schaarse goederen tegen woekerprijzen. De frustratie in de brief weerspiegelt de sociale spanningen en de economische ontwrichting in Amsterdam tijdens de laatste oorlogsmaanden. Marktwezen