Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift). Joh. Chr. Waagenaar, Ten Katestraat 165 III, Amsterdam (West). [Marginale notities linksboven/midden:]
Ten Katestraat
No 27/21/1
M. 1944 7/11 [Paarse stempel]
Joh: Chr: Waagenaar.
Ten Katestraat 165 III
Amsterdam (West)

[Rechtsboven:]
28 Nov: 1944
Amsterdam den 29-10-1944 68 a

[Aanhef:]
Den Weledelen Heer Directeur van
Marktwezen te Amsterdam.

Mijnheer

Deze is dienende Weledelen op de hoogte te stellen van de Gaos die Zaterdags op de Markt in de Ten Katestraat heerst. Daar er hoe langermeer fruithandelaren bij komen die alleen op Zaterdag werken en op 1 dag dan meer verdienen als de besten Ambtenaar in een gehelen Maand.
En voor deze lui moeten dan menschen die de gehelen week met hun waar staan van Maandag tot Zaterdag opbreken en worden dan in een hoek van de Markt geplaatst waar geen menschen komen.
En daar Ondergetekende een Vaste plaats door den Marktmeester is aangewezen wordt hij door deze lui verdrongen.
Zaterdag stond ik om halfnegen al uitgestald en om 10 uur kwam de Marktmeester die op heden op de Markt Ten Katestraat is dat ik weg moest en toen moest ik de gehele boel weer in pakken. Hopende dat gij mij een bewijs wilt laten toekomen dat ik niet meer hoef te vertrekken, voor deze lieden, want Zaterdag is voor mij vaak de beste dag. En hoop dan voor aanstaande Zaterdag dit bewijs van Weledelen te mogen ontvangen.
Hopende dat gij aan mijn verzoek zou willen voldoen Verblijf ik met de meeste Hoogachting

Joh: Chr. Waagenaar.

[Marginale notitie verticaal links:]
Markthandelaar 27/21/1
6-11-44 [afw?] In deze brief beklaagt de heer Waagenaar, een vaste markthandelaar, zich over de wanorde ("Gaos") op de Ten Katemarkt op zaterdagen. Zijn voornaamste grieven zijn:

1. Oneerlijke concurrentie: Hij signaleert een toestroom van fruithandelaren die alleen op zaterdag verschijnen en volgens hem enorme winsten maken (meer dan een ambtenaar in een maand), terwijl de vaste kooplui moeten wijken.
2. Verplaatsing: De marktmeester dwingt vaste handelaren hun kraam op zaterdagochtend af te breken en te verhuizen naar minder gunstige locaties ("een hoek waar geen menschen komen") om ruimte te maken voor de zaterdag-handelaren.
3. Persoonlijk incident: Waagenaar beschrijft hoe hij op een bewuste zaterdag om 08:30 uur al stond uitgestald, maar om 10:00 uur alsnog door de marktmeester werd weggestuurd.
4. Verzoek: Hij vraagt om een schriftelijk bewijs van zijn vaste staanplaats zodat hij in de toekomst niet meer hoeft te wijken voor de incidentele handelaren.

Het taalgebruik is formeel en eerbiedig ("Weledelen", "Mijnheer"), maar bevat enkele spelfouten (zoals "Gaos" voor chaos) die typerend zijn voor die periode. De brief is geschreven in oktober 1944, midden in de bezettingstijd en aan het begin van de Hongerwinter. Dit verklaart de grote spanningen op de markt:
* Schaarste: Voedsel was uiterst schaars. De vermelding van fruithandelaren die op één dag enorme bedragen verdienen, wijst op de lucratieve (vaak zwarte of grijze) handel die destijds bloeide door de enorme tekorten.
* Economische overleving: Voor een vaste handelaar was de zaterdag ("de beste dag") cruciaal om het hoofd boven water te houden in een tijd van gierende inflatie en gebrek aan goederen.
* Locatie: De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was (en is) een van de belangrijkste volksmarkten van de stad. De autoriteit van de marktmeester was groot, maar de handhaving was in de chaos van de laatste oorlogsmaanden vaak arbitrair. Marktwezen