Politierapport / Verslag van het Marktwezen. 9 november 1944 (Hongerwinter). levering van broodbonnen lucifers wilde af-
geven. Wij hebben daarop de aanwezige voorraad
lucifers tegen 14 ct. per pak laten uitverkoopen
deze marktkoopman is genaamd
Willem Johannes Hoogendijk
geb: te Adam 7/3 1903, Mercatorstraat 5 I
en houder van een vaste standplaats in de Ten
Katestraat
Overigens zij nog vermeld, dat waar wij één
of twee uitverkoopen hielden, de overige
scharrelaars ijlings met hun negotie van de
markt afgingen, zoodat die markt dan
voorloopig "schoon" was.
Spoed
In verband met het hierboven
gerapporteerde stel ik Amsterdam 9 nov 1944
voor W.J. Hoogendijk [handtekening: C. Veerman]
van onbeperkten tijd [handtekening: J.F.W. Brom]
de markt te verwijderen
den Heer Inspecteur 10-11-44 p.o. H. Engelen
v/h Marktwezen d d (?)
[Aantekeningen in rood potlood:] voor goed vervallen Dit document betreft een handhavingsverslag van de Amsterdamse marktdienst. Marktkoopman Hoogendijk werd betrapt op het willen ruilen van lucifers tegen broodbonnen. In de context van de schaarste in 1944 was dit een ernstig vergrijp tegen de distributiewetten. Als directe sanctie werd zijn handelsvoorraad ter plekke "uitverkocht" tegen de officiële prijs (14 cent), een methode om zwarte handel direct in de kiem te smoren en de goederen onder de bevolking te verspreiden. Het rapport eindigt met een voorstel tot een permanent verbod op de markt voor de betrokkene. De opmerking over "scharrelaars" die vluchten zodra de controleurs verschijnen, schetst een levendig beeld van de gespannen sfeer op de Amsterdamse markten tijdens de bezetting. De datum 9 november 1944 valt midden in de Hongerwinter. In het bezette westen van Nederland waren primaire levensbehoeften zoals brood en lucifers (nodig voor het aansteken van noodkachels) nagenoeg onverkrijgbaar buiten het distributiesysteem om. De zwarte handel tierde welig, maar werd door de bezettingsautoriteiten en de Nederlandse politie streng gecontroleerd om de greep op de voedselvoorziening te behouden. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was destijds, net als nu, een belangrijk handelscentrum waar dergelijke controles dagelijks plaatsvonden. De term "schoon" in de tekst refereert aan een markt vrij van illegale handelaren.