Ambtelijke rapportage / interne memo. [Linksboven in de marge:] I

Den heer Inspecteur
van Marktwezen Alhier.

[Stempels:]
Nº 28/8/1
M. 1944
27/4

Stel U in kennis dat de hedenmiddag door de Politie verleende assistentie, onvoldoende was. Door vertrek om 5.15, voor het beëindigen der vischverkoop, der twee ruiters was de rij, door twee niet voor dezen taak geschikte agenten, niet in bedwang te houden.

Eén der ruiters werd er door mij op attent gemaakt dat het niet gewenscht was dat zij vertrokken, waarop ik ten antwoord kreeg dat hij al zooveel overuren maakte.

Het gevolg was dat al het publiek zich om de twee nog overgebleven karren schaarden waardoor den verkoop niet kon doorgaan. Noodgedwongen heb ik deze twee karren daarop laten vertrekken met de mededeeling dat zij morgen, Dinsdagochtend moeten terugkomen, en wel, De tekst is een formele klacht van een marktmeester of toezichthouder aan zijn superieur over het optreden van de politie. De kern van de klacht is dat de bereden politie (de "ruiters") om 17:15 uur hun post verlieten terwijl de visverkoop nog gaande was. De overgebleven agenten te voet waren niet in staat de menigte ("de rij") te beheersen.

Opmerkelijk is de directe confrontatie tussen de schrijver en een van de agenten. De agent gaf aan dat hij wegens het maken van te veel overuren vertrok, wat wijst op een hoge werkdruk bij het politieapparaat in die tijd. Het resultaat van het vertrek was chaos ("het publiek zich om de... karren schaarden"), waardoor de verkoop voortijdig moest worden afgebroken. Het document dateert van 27 april 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een grote schaarste aan voedsel, waaronder vis. De verkoop van schaarse goederen trok vaak grote, onrustige menigten aan, waarbij strenge ordening (rijvorming) noodzakelijk was om onlusten te voorkomen.

Bereden politie was in dergelijke situaties cruciaal voor crowd control. De verwijzing naar "overuren" door de politieagent is tekenend voor de overbelasting van de civiele diensten aan het einde van de bezettingstijd. De tekst illustreert de dagelijkse logistieke en handhavingsproblemen bij de voedselvoorziening in oorlogstijd. De visverkoop werd verplaatst naar de volgende ochtend (dinsdag), wat destijds een gangbare manier was om de orde te herstellen wanneer een menigte onbeheersbaar werd.