Ambtsbericht/Adviesbrief. 7 Juli 1943. Marktwezen Amsterdam (Jan van Galenstraat 14, West). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier). VB/HB.

MARKTWEZEN AMSTERDAM
Jan van Galenstraat 14 (West) Telef. 85151

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer
van dezen brief te vermelden

No.: 30/30/3M Bijlagen: 1.
Datum: 7 Juli 1943.

Onderwerp:
klacht W.Borgman.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
==============

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 3 Mei jl. om advies ontvangen stuk no.394 L.M.1944, hebben ondergeteekenden de eer U te berichten, dat naar de onderhavige klacht een onderzoek is ingesteld. De op dien dag dienstdoende marktambtenaar verklaarde, dat hij ter bespoediging van den vischverkoop inderdaad de inning van het geld op zich had genomen, aangezien de betreffende vischkoopman alleen was. ~~Hij ontkende echter, dat door den broeder van den geneeskundigen dienst visch zou zijn meegenomen.~~ Een oude vrouw, die in de rij had gestaan, werd, nadat zij visch had ontvangen, onwel en moest met een ziekenauto worden vervoerd. Haar tasch met visch is uiteraard, als zijnde haar eigendom, in de ziekenauto meegegaan.

Adressant is herhaalde malen, o.a. door bezoek van een ambtenaar aan zijn woning, opgeroepen tot het geven van nadere inlichtingen, doch heeft, nadat hij zich aanvankelijk excuseerde wegens ziekte, geweigerd ten kantore van den dienst Marktwezen te verschijnen. Onder mededeeling, dat door den eersten ondergeteekende inmiddels opdracht is gegeven, dat het innen van geld door marktambtenaren niet meer mag plaats vinden, hebben ondergeteekenden de eer U te adviseeren, deze aangelegenheid hiermede als afgedaan te beschouwen.

De Gemeentelijk Adviseur voor
Voedings- en Distributieaangelegenheden,
[Handtekening]

De Directeur,
[Ongetekend/Ruimte voor handtekening]

Model A.Z. 8a - Stadsdrukkerij Amsterdam 22843-10-43-500 Dit document is een rapportage aan de Wethouder voor de Levensmiddelen over een klacht ingediend door een zekere heer W. Borgman. De kern van de zaak betreft onregelmatigheden bij een visverkoop op de markt.

• De klacht: Borgman suggereerde blijkbaar dat een marktambtenaar onterecht geld inde en dat er mogelijk vis was ontvreemd door personeel van de medische dienst.
• Bevindingen onderzoek:
  1. De ambtenaar gaf toe geld te hebben geïnd, maar stelde dat dit enkel was om de eenzame viskoopman te helpen de verkoop te bespoedigen.
  2. De verdwenen vis bleek toe te behoren aan een oude vrouw die onwel was geworden in de rij; haar aankoop ging logischerwijs met haar mee in de ambulance.
• Houding klager: De heer Borgman weigerde medewerking aan het onderzoek en kwam niet opdagen voor gesprekken.
• Conclusie: Hoewel er geen sprake was van diefstal, is de instructie aangescherpt: marktambtenaren mogen voortaan onder geen beding meer geld innen om de schijn van corruptie te vermijden. Het advies aan de wethouder is om het dossier te sluiten. Het document dateert uit juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een nijpend voedseltekort en een streng distributiesysteem. Vis was een schaars en gewild goed, aangezien vlees bijna niet meer verkrijgbaar was.

De spanningen in de wachtrijen (zoals vermeld: "een oude vrouw... die in de rij had gestaan") waren hoog. Beschuldigingen van corruptie of diefstal door ambtenaren werden zeer serieus genomen, omdat eerlijke verdeling van het schaarse voedsel cruciaal was voor de openbare orde. De doorgehaalde zin over de "broeder van den geneeskundigen dienst" is interessant: het suggereert dat de archivaris of opsteller besloot de specifieke ontkenning weg te laten ten gunste van de feitelijke verklaring (de vrouw nam haar eigen vis mee), wat een minder defensieve toon geeft aan het rapport.