Handgeschreven verzoekschrift/brief.
Origineel
Handgeschreven verzoekschrift/brief. 17 juni 1944. E.Y. Helder, Van Ostadestraat 20 hs, Amsterdam-Zuid. [Rechtsboven:] 253
[Rechtsboven:] 17 Juni '44.
[Linksboven:]
Afzender E Y Helder
Van Ostadestraat 20 hs
Adam Zuid
[Midden, stempel en pen:]
Nº 30/41/1 M.1944 2/7
[Rechts daarvan:] li. Lip.
[Hoofdtekst:]
Ik heb een vaste plaats voor
koek en consumptie ijs op het
Waterlooplein, koek kan ik
op het oogenblik haast niet ver-
kopen en ijs heb ik in het geheel
niet te koop kunnen krijgen, is
het misschien mogelyk met ko-
gelflesjes te staan met deze
heel warme dagen, ik dank
u bij voorbaat
[Rechtsonder:]
In afwachting
E. Y. Helder
[Linksonder, ambtelijke notitie:]
legitimatiekaart
aangevuld met
"limonade".
meded. ma. Opbergen 28/7
[Helemaal rechtsonder:] 30 * Onderwerp: De heer (of mevrouw) Helder is een marktkoopman/-vrouw met een vaste standplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. Vanwege de oorlogsomstandigheden (juni 1944) zijn koek en ijs niet of nauwelijks meer leverbaar. De afzender verzoekt toestemming om vanwege het warme weer "kogelflesjes" (limonadegazeuse) te mogen verkopen.
* Taalgebruik: Formeel en beleefd, passend bij een officieel verzoek aan een instantie. Gebruik van de verouderde spelling "oogenblik".
* Besluitvorming: Uit de aantekeningen onderaan blijkt dat het verzoek is ingewilligd. De legitimatiekaart (de marktvergunning) is aangevuld met de vermelding "limonade". Het dossier is op 28 juli afgehandeld en gearchiveerd ("Opbergen").
* Paleografische opmerkingen: Het handschrift is een vlot, leesbaar cursief. De afkorting "hs" bij het adres staat voor "huis" (de begane grond). "Adam Zuid" is de toen gebruikelijke afkorting voor Amsterdam-Zuid. * Historische context: Het document dateert van 17 juni 1944, elf dagen na D-Day. Nederland bevindt zich in de laatste, zware fase van de Duitse bezetting.
* Schaarste: De brief illustreert de nijpende tekorten tijdens de oorlogsjaren. Grondstoffen voor koek (meel, suiker) en ijs waren op rantsoen of simpelweg niet meer beschikbaar voor de kleine neringdoende.
* Bureaucreatie in oorlogstijd: Ondanks de oorlog en de naderende bevrijding bleef het ambtelijk apparaat (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) nauwgezet functioneren en werden vergunningen strikt gecontroleerd en geadministreerd.
* Kogelflesjes: Dit zijn glazen flessen met een glazen knikker (kogel) in de hals die door de koolzuurdruk tegen een rubberen ring werd gedrukt om de fles af te sluiten. In 1944 was dit een populaire manier om limonade te verkopen.