Handgeschreven brief. 9 april 1944. Een anonieme burger (69-jarige man). Amsterdam 9 April 44
975

Wel Edele Heer
Den Heer Ter Haar
Mag ik uw eenige voute
mede delen betreffende
de Visch voorziening
Ik als ouwe man van
69 jaar kan niet meer
werken, dus gaan ik
s’ morgen vroeg mijn deur
uit om wat visch tekrijgen
’n enkelen keer
is mijn dat gelukt, maar
van de 3 weken elkedag
2 of 3 uur in de rij gestaan
is het mijn 1 keer gelukt
wat kleine spiering tekrijgen
Mijnheer nu ben ik voor
mijn persoon er mede
tevreden, maar hoeveel
Moeders en mannen
staan niet in de rij

[Onderaan het document:]
Nº 33/7/1 M.1944 * Inhoud: De schrijver beklaagt zich over de gebrekkige visvoorziening in Amsterdam tijdens de bezetting. Hij beschrijft hoe hij als 69-jarige dagelijks urenlang in de rij moet staan, met zeer weinig resultaat (slechts één keer kleine spiering in drie weken tijd).
* Toon: De brief is enerzijds nederig ("Wel Edele Heer") maar ook verwijtend en sociaal bewogen. De schrijver vraagt niet alleen aandacht voor zijn eigen situatie, maar wijst ook op de vele "moeders en mannen" die in dezelfde positie verkeren.
* Taalgebruik: Het document bevat diverse taalfouten en dialectinvloeden die kenmerkend zijn voor de lagere sociale klassen uit die tijd, zoals "voute" (fouten), "is mijn dat gelukt" (is mij dat gelukt) en "tekrijgen" (te krijgen). Dit document stamt uit april 1944, de late fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De voedseltekorten in de grote steden namen in deze periode drastisch toe, vlak voor de beruchte Hongerwinter van 1944-1945.

Vis was in theorie een aanvulling op het schaarse rantsoen, maar door de oorlogsvoering op zee en gebrek aan brandstof voor vissersschepen was de aanvoer minimaal. De "rij" was een dagelijkse realiteit voor de Nederlandse bevolking: men stond uren in de rij voor de kleinste hoeveelheden voedsel, vaak zonder garantie dat er aan het eind van de rij nog iets voorradig zou zijn. De geadresseerde, de heer Ter Haar, maakte waarschijnlijk deel uit van de bureaucratie die de distributie van schaarse goederen in goede banen moest leiden.