Brief of rapportage (pagina 2). 2

en maar twee pond kleine
uitgezochte scholletjes
krijgen, om dat die visch
al uitgezocht is van de
venters Mijnheer ten eerste
wordt de visch al uitgezocht
en 30 of 40 pond van de 80p
of 100 pond, in zakke en
kisjes weg gemoffelt
dan komen hij op de Noord-
dermarkt, dan wordt er
weer 10 of 15 pond tekenne
gegeven voor hun Eten
thuis, dus u kan wel
begrijpen, dat gaat alle
maal in de Zwarte
handel voor 3,50 en 4,00 p.p.
Mijnheer ik zelf heb het gezien
de eerste Paasdag, de visch
van Zaterdag middag werd
Zondag zakken en kisjes
groote schol uit de karreloods
gehaald en rond gebracht
naar menschen die het
betalen kunnen De tekst is een relaas van een ooggetuige die wantoestanden in de visdistributie aan de kaak stelt. De kern van de klacht is dat de beste en grootste vis (schol) niet de reguliere markt bereikt, maar door tussenpersonen ("venters") achterover wordt gedrukt ("weg gemoffelt") voordat het op de Noordermarkt aankomt.

Belangrijke observaties in de tekst:
* Fraude met hoeveelheden: Van partijen van 80 of 100 pond wordt bijna de helft (30-40 pond) apart gehouden in zakken en kistjes.
* Zwarte handel: De schrijver noemt expliciet dat deze vis wordt verkocht voor prijzen tussen de 3,50 en 4,00 gulden per pond, wat in die tijd extreem hoge prijzen waren voor vis.
* Getuigenis: De auteur benadrukt zijn geloofwaardigheid door te stellen dat hij op eerste paasdag persoonlijk heeft gezien hoe vis die zaterdagmiddag was aangevoerd, op zondag vanuit een karreloods werd rondgebracht naar de welgestelden ("menschen die het betalen kunnen"). Dit document stamt hoogstwaarschijnlijk uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Tijdens de bezetting was er een grote schaarste aan voedsel en was bijna alles "op de bon" (distributie). Dit leidde tot een bloeiende zwarte markt waar producten tegen woekerprijzen werden verkocht buiten de officiële kanalen om.

De genoemde "Noordermarkt" wijst op Amsterdam als locatie. De vissector was tijdens de oorlog streng gereguleerd door de overheid (via de Rijksdienst voor de Visserij), maar corruptie onder handelaren en venters kwam veelvuldig voor. De brief lijkt een klacht of een aangifte te zijn, gericht aan een autoriteit ("Mijnheer"), om de oneerlijke verdeling van schaars voedsel aan te kaarten. Het feit dat er op zondag (Paasdag) clandestien werd geleverd, onderstreept het illegale karakter van de handel.