Ambtelijk rapport met bijgeschreven kanttekeningen en afhandelingsnotities. Marktwezen
A’dam
97

Rapport.

Aan den Heer Inspecteur.

Een ambtenaar van den Ned. Volksdienst, genaamd Vlaskamp, wonende Lindenstr. 15, maakte mij, op Dinsdag 23 Mei 1944, er op attent, dat de propaganda-platen van den Ned. Volksdienst, welke op ons kantoortje aan de Noordermarkt waren geplakt, door brand waren beschadigd.
Daar bovengenoemd kantoortje van hout is opgetrokken, wijs ik U op het ernstig gevaar dat uit een eventueele herhaling kan voortvloeien.

Controleur
A’dam 24 Mei ‘44
[Handtekening: Reyenga]

[Annotaties en stempels onderaan het document]

Nº 33/10/1 M. 1944 25/7 [Paars stempel]

[In rood potlood/inkt:]
mededeeling door d/ politie
31-5-44

Is huisje officieel
aangewezen als
object van aanplakking?

[In blauwe inkt, rechtsonder:]
Ja, er zijn latjes
aangebracht, waartussen
de biljetten machinaal
worden geplakt.
M.i. schriftelijk aan
politie mededeelen.
5-6-44
de Heer [?]

[In blauwe inkt, linksonder:]
Trachten aanwijzing ongedaan te
maken houdt kantoor bovendien
brandgevaar in door [onleesbaar]. Het document is een intern schrijven van de Amsterdamse dienst Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. De kern van de melding is dat propaganda-affiches van de Nederlandsche Volksdienst (een nationaalsocialistische hulporganisatie) op het houten kantoortje aan de Noordermarkt in brand zijn gestoken of door brand zijn beschadigd.

De ambtenaar (Reyenga) rapporteert dit formeel aan zijn inspecteur. Opvallend is de voorzichtige formulering: hij spreekt over het "ernstig gevaar" van een herhaling vanwege de houten constructie van het gebouw. Hoewel hij het woord sabotage niet expliciet gebruikt, is het duidelijk dat het hier gaat om een verzetsdaad gericht tegen de bezettingspropaganda.

In de marges vindt de ambtelijke afhandeling plaats. Er wordt gevraagd of de locatie een officieel aanplakpunt is. Nadat bevestigd is dat er speciale latten zijn aangebracht voor "machinale" aanplakking, wordt geadviseerd de politie schriftelijk te informeren. De laatste opmerking suggereert dat men de status als aanplaklocatie wil intrekken om het brandgevaar (en daarmee de kans op nieuwe aanslagen op het gebouwtje) te minimaliseren. * Tijdsgewricht: Mei/juni 1944. Dit is vlak voor de geallieerde invasie in Normandië (D-Day). Het verzet in Nederland intensiveerde en sabotage van propaganda was een veelvoorkomende uiting van burgerlijk verzet.
* Nederlandsche Volksdienst (NV): Dit was een door de Duitsers naar nationaalsocialistisch model opgerichte organisatie die alle particuliere liefdadigheidsinstellingen moest vervangen. De NV werd door de bevolking grotendeels gewantrouwd en gehaat als een collaboratie-instituut.
* Noordermarkt: Een historisch marktplein in de Jordaan, Amsterdam. De Jordaan was een buurt waar de spanningen tussen de bezetter/collaborateurs en de lokale bevolking vaak hoog opliepen.
* Bureaucratie onder bezetting: Het document toont hoe de reguliere gemeentelijke hiërarchie (Marktwezen) bleef functioneren en dergelijke politiek gevoelige incidenten via de geijkte ambtelijke weg probeerde af te wikkelen. Controleur Reyenga (rapporteur) de heer Vlaskamp (melder) de Inspecteur (geadresseerde).