Getypt rapport (waarschijnlijk een doorslag of kopie).
Origineel
Getypt rapport (waarschijnlijk een doorslag of kopie). No.37/3/2M.1945 4/1.
Rapport.
Am Vrijdag 22. Dezember 1944, ongeveer 20.00 Uhr bevanden ondergetekenden, J.P.H. Boon en J.Th. de Vries zich aan de Pforte der Zentralmarkt. Wir wollten gerade die Zentralmarkt betreten für die Kontrolle, als ein Person das Hek her-einkam. De Vries fragte: " Wer da?". Darauf schreite der Her-eintretende ihm entgegen: "Wehrmacht!". De Vries bat ihn ein Moment zu warten und sich anständig bekannt zu machen, weil er im Dunkeln nicht sehen konnte mit wem er zu tun hatte. Es entstand eine Wortwechselung zwischen De Vries und den Schutzmann, worauf Boon sich bei Ihnen fügte. Der Schutzmann schnautze: "Wer bist Du und was willst Du?". Boon maakte zich bekannt als Recherche Marktwesens und ihm wurde gesagt: " Kerl, gehe jetzt in deine Hülle und verschwinde schnell!", indem der Schutzmann eine beträchtliche drohende Haltung annahm. Worauf er sich entfernte in die Richtung des Warteraumes.
Von welchen diese Meldung, Amsterdam, 29. Dezember 1944.
Die Beamten, Het document is een verslag van een incident dat plaatsvond op de avond van 22 december 1944 bij de ingang van de Centrale Markt in Amsterdam. Twee Nederlandse ambtenaren van de "Recherche Marktwesens" (J.P.H. Boon en J.Th. de Vries) werden tijdens de uitoefening van hun functie geconfronteerd met een agressieve Duitse militair of bewaker (aangeduid als Schutzmann).
Wanneer De Vries de persoon die het terrein opkomt vraagt zich te identificeren, roept deze "Wehrmacht!". Vanwege de duisternis vraagt De Vries om een duidelijker legitimatie. Dit leidt tot een verbale confrontatie. De Schutzmann snauwt de ambtenaren af en beveelt Boon, nadat deze zich heeft gelegitimeerd, om onmiddellijk naar zijn "Hülle" (onderkomen/post) terug te keren en te verdwijnen. De dreigende houding van de militair dwingt de ambtenaren om zich terug te trekken naar de wachtruimte.
Opvallend is het taalgebruik: het document is geschreven in een merkwaardig mengsel van Nederlands en Duits. Woorden als "Am", "Pforte", "Zentralmarkt", "schreite", "Schutzmann" en "Hülle" zijn Duits, terwijl de zinsstructuur deels Nederlands blijft. Dit duidt op de sterke invloed van de bezetter op de ambtelijke verslaglegging in die tijd. Dit incident vond plaats tijdens de laatste winter van de Tweede Wereldoorlog, in Nederland bekend als de Hongerwinter. Amsterdam was bezet gebied en de voedselvoorziening was kritiek. De "Centrale Markt" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een strategisch cruciaal punt voor de distributie van de weinige beschikbare levensmiddelen.
De "Recherche Marktwesens" was een instantie die toezicht hield op de handel en de prijzen, vaak om zwarte handel tegen te gaan. De spanning tussen Nederlandse ambtenaren die probeerden hun werk te doen en de Duitse bezettingsmacht (of hun handlangers) was in deze periode extreem hoog. Het document illustreert de dagelijkse intimidatie en de superieure, agressieve houding van de Duitse autoriteiten tegenover het Nederlandse burgerapparaat, zelfs wanneer deze ambtenaren hun officiële taken uitvoerden. Het feit dat het rapport pas een week later (29 december) is opgesteld, wijst op een formele klacht of een verplichte melding van een ordeprobleem. J.P.H. Boon Wehrmacht