Besluit/Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.
Origineel
Besluit/Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 19 mei 1944. [Linksboven in stempel/inkt:]
Nº 37/14/8
M. 1944 27/7
Nº 888 L.M. 1943
[Rechtsboven handgeschreven:]
Markhv
hi Du
[Centraal getypt:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 19 Mei 1944.
Aankoop stapelgroente.
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen herinnert den Burgemeester aan zijn besluit van 30 December 1943, No. 888 L.M., waarbij een overeenkomst werd aangegaan met grossiers ter zake van den opslag van stapelgroente. Krachtens artikel 2 dier overeenkomst wordt deze opslag tot 30 April 1944 verzorgd.
Op het oogenblik is opgeslagen in het koelhuis 378.938 kg. uien en 349.850 kg. kool, tot een totale waarde van f 85.398,35. De partijen kunnen – blijkens een verklaring van den leider van de Grossierscombinatie, den heer Dijkstra – nog een maand bewaard worden en zullen daarna nog goed verkoopbaar zijn.
Spreker stelt voor – in verband met de bijzondere tijdsomstandigheden – tot den aankoop van deze partijen over te gaan, onder voorwaarde, dat op een door hem te bepalen tijdstip deze partijen door de grossiers op de in de overeenkomst bepaalde wijze aan de kleinhandelaren zullen worden afgeleverd en voor rekening van de Gemeente verkocht.
De Burgemeester kan zich hiermede vereenigen en besluit dienovereenkomstig.
Afschrift hiervan zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (4 stuks) en Financiën (2 stuks).
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
( get. ) H.v. Beuren l.s.
[Rechtsonder handgeschreven:]
dring 4/5/44 [?] Dit document betreft een formeel besluit van de (tijdens de bezetting aangestelde) burgemeester van Amsterdam om grote voorraden "stapelgroenten" (uien en kool) aan te kopen. Het gaat om aanzienlijke hoeveelheden: bijna 379 ton uien en 350 ton kool, met een totale waarde van ruim 85.000 gulden.
De kernpunten van het besluit zijn:
1. Beëindiging opslagcontract: Een eerdere overeenkomst met grossiers voor de opslag liep af op 30 april 1944.
2. Kwaliteitscontrole: De leider van de Grossierscombinatie (Dijkstra) garandeert dat de groenten nog een maand houdbaar zijn.
3. Gemeentelijke inkoop: Vanwege de oorlogssituatie ("bijzondere tijdsomstandigheden") neemt de gemeente de voorraad over.
4. Distributie: De gemeente bepaalt wanneer de grossiers de groenten aan de winkeliers (kleinhandelaren) moeten leveren, waarbij de opbrengst voor de gemeente is. Het document dateert van mei 1944, een cruciale fase in de Tweede Wereldoorlog, vlak voor de geallieerde invasie in Normandië (D-Day). Nederland bevond zich in het vierde jaar van de Duitse bezetting en de voedselvoorziening was een bron van constante zorg en strikte regulering.
- Voedselvoorziening: De term "stapelgroenten" duidt op gewassen die langdurig opgeslagen kunnen worden en essentieel waren voor de volksvoeding tijdens schaarste. Door de voorraden op te kopen, probeerde het gemeentebestuur (onder leiding van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte) de grip op de distributie te behouden en mogelijk prijsopdrijving of zwarte handel tegen te gaan.
- Bestuur onder bezetting: De burgemeester nam in deze periode besluiten zonder tussenkomst van een democratisch gekozen gemeenteraad. De complexe naam van de portefeuille van de wethouder (Levensmiddelen gecombineerd met badinrichtingen) is kenmerkend voor de samengevoegde takenpakketten in oorlogstijd.
- De Hongerwinter: Hoewel dit besluit van mei 1944 is, illustreert het de precaire balans van de voedselvoorraden. Slechts enkele maanden later, na de spoorwegstaking in september 1944, zouden deze voorraden volledig ontoereikend blijken, wat leidde tot de beruchte Hongerwinter.