Getypte brief op officieel briefpapier.
Origineel
Getypte brief op officieel briefpapier. 19 oktober 1944. Betreft: beperking stroomverbruik.
Uw bedrijf of inrichting is nog in het genot van electriciteit voor licht en kracht. Bij honderdduizenden aangeslotenen hebben wij den toevoer van electrischen stroom moeten verbreken, hetgeen voor hen een offer beteekent, dat echter moest worden gevraagd om ten behoeve van het algemeen belang o.m. Uw bedrijf of inrichting nog eenigen tijd van stroom te kunnen voorzien. Aangezien het algemeen belang eischte, dat nog tal van bedrijven of inrichtingen van stroom moesten blijven voorzien, is de besparing aan electrische energie bij lange na niet zoo groot als waarop wij hadden gerekend, zoodat de tijdsduur, waarin wij nog stroom zullen kunnen leveren, zeer zal worden bekort, tenzij alsnog een zeer aanzienlijke besparing wordt bereikt.
Wij doen thans een dringend beroep op U om door een drastische beperking van Uw stroomverbruik er zorg voor te dragen, dat U nog zoo lang mogelijk te algemeenen nutte werkzaam kunt zijn op eenigszins normale wijze.
Wij twijfelen er niet aan, of U zult, rekening houdende met het offer dat honderdduizenden noodzakelijkerwijs moesten brengen, den U ter beschikking gestelden stroom slechts gebruiken voor absoluut noodzakelijke doeleinden.
Ook van Uw medewerking hangt het af, of wij de electriciteitslevering aan de bedrijven en inrichtingen van algemeen en vitaal belang nog eenigen tijd zullen kunnen onderhouden.
Laat het niet mede Uw schuld zijn, dat weldra ook te algemeenen nutte geen stroom meer geleverd zal kunnen worden. Wekt Uw personeel op, in deze ten volle mede te werken; ook zij hebben er belang bij hun werkzaamheden nog eenigen tijd onder betrekkelijk normale omstandigheden te kunnen verrichten.
Gebruikt geen electriciteit voor privé-doeleinden, doet met de hand wat maar eenigszins mogelijk is en bespaart electriciteit tot het uiterste.
Hoogachtend,
GEMEENTE-ENERGIEBEDRIJF,
(w.g. handtekening)
Directeur De tekst is een dringend schrijven van de directeur van het Amsterdamse Gemeente Energiebedrijf aan de directeur van de Centrale Markthallen. De toon is ernstig en vermanend ("Laat het niet mede Uw schuld zijn"). De kernboodschap is dat de elektriciteitsvoorraad bijna uitgeput is. Hoewel honderdduizenden burgers al zijn afgesloten, verbruiken de 'vitale' bedrijven nog te veel, waardoor totale uitval dreigt. Er wordt expliciet gevraagd om werkzaamheden handmatig uit te voeren ("doet met de hand wat maar eenigszins mogelijk is") om stroom te sparen voor de meest essentiële functies. De brief is gedateerd op 19 oktober 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland bevond zich op dat moment in de beginfase van de Hongerwinter. Na de Slag om Arnhem en de daaropvolgende spoorwegstaking blokkeerden de Duitse bezetters het transport van voedsel en brandstof (kolen) naar het westen van Nederland. Omdat elektriciteitscentrales afhankelijk waren van kolen, ontstond er een acute energiecrisis.
De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren cruciaal voor de voedselvoorziening van Amsterdam. Deze brief illustreert de wanhopige pogingen van het stadsbestuur om de meest vitale infrastructuur draaiende te houden, terwijl de stad langzaam letterlijk en figuurlijk in het donker kwam te staan. Slechts enkele weken na deze brief zou de stroomlevering in Amsterdam voor vrijwel iedereen, inclusief veel bedrijven, definitief worden gestaakt.