Getypte brief op doorslagpapier (minuut of kopie). 26 oktober 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen of een verwante gemeentelijke dienst van Amsterdam). Het Hoofd van het Prijzenbureau voor Onroerende Zaken, Stadhouderskade 2, Amsterdam-Centrum. 66/17/1 M.

Hmuijser [handgeschreven]
VD/SV

26 October 1943.

het Hoofd van het Prijzen-
bureau voor Onroerende Zaken,
Stadhouderskade 2,
Amsterdam-Centrum.
===================

Sedert 1 October 1942 heeft de Gemeente Amsterdam verhuurd aan de Nederlandsche Middenstandsbank een gedeelte van een niet in gebruik zijnde cantine, gelegen in de Hal op de Centrale Markt, waar deze Bank thans een bijkantoor drijft. Het contract was voor een jaar gesloten met een jaar optie voor een huurprijs van f. 1250.- per jaar.

Door een misverstand van de zijde van de Bank heeft deze verzuimd gebruik te maken van haar optierecht. Thans zijn onderhandelingen gaande om een nieuw contract af te sluiten en wel voor een jaar op de oude condities, doch daarbij voor twee jaren tegen een huurprijs van f. 3000.- per jaar. Bij het eerste contract is een zeer lage huurprijs overeengekomen, omdat men aanvankelijk de practijk omtrent de levensvatbaarheid van het Bijkantoor wilde afwachten. De zaken hebben zich echter zeer voorspoedig ontwikkeld, zoodat een huurprijs van f. 3000.- stellig is te verdedigen.

Gaarne zal ik Uwe machtiging voor de onderhavige huurverhooging ontvangen.

De Directeur, * Kern van de brief: De gemeente Amsterdam wil de huur voor een bankfiliaal in de Centrale Markthal aanzienlijk verhogen (van 1250 naar 3000 gulden per jaar). Hiervoor is toestemming nodig van het Prijzenbureau.
* Argumentatie: De oorspronkelijke lage huur was bedoeld als aanlooptarief om te zien of het bijkantoor levensvatbaar zou zijn. Nu het kantoor succesvol blijkt ("zeer voorspoedig ontwikkeld"), acht de directeur een marktconforme verhoging gerechtvaardigd.
* Juridische aanleiding: De Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) was door een fout vergeten haar optierecht op verlenging te verzilveren, waardoor er ruimte ontstond voor de gemeente om opnieuw te onderhandelen over de prijs in een nieuw contract. * Tijdsbeeld: De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1943). In deze periode was er sprake van strikte prijsbeheersing door de overheid om inflatie tegen te gaan, vandaar de noodzaak voor machtiging door het 'Prijzenbureau voor Onroerende Zaken'.
* Locatie: De 'Centrale Markt' aan de Jan van Galenstraat was het kloppend hart van de Amsterdamse voedselvoorziening en groothandel. Een bankfiliaal ter plekke was essentieel voor de handelaren (de 'middenstand').
* Instelling: De Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) is een van de rechtsvoorgangers van de huidige ING Bank. De focus op de Centrale Markt past bij de doelstelling van de NMB om kleine en middelgrote ondernemers te ondersteunen. M. Gemeente Amsterdam Marktwezen