Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 25 februari 1944. No. 45/2 L.M. 1944
[In cirkel potloodparaaf:] Acc. [?] 27/3 '44
[In rood in linker marge:] Jan [?]
opb.
Markt [handgeschreven]
Straf bezoekers Centrale Markt.
[Onduidelijke blauwe en paarse aantekeningen rechtsboven]

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam
Vrijdag 25 Februari 1944.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen :
De Burgemeester van Amsterdam;
Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied (Verordeningenblad voor het bezette Nederlandsche gebied, Stuk 33 No. 152 Gemeenteblad 1941, afdeeling 4, volgno. 517) :
Gezien het rapport van den Directeur van het Marktwezen d.d. 15 Februari 1944 No. 77/8/3M.;
Gelet op art. 35 van het Reglement op de Centrale Markt;
B e s l u i t :
den termijn van veertien dagen, gedurende welken de Directeur van het Marktwezen den toegang tot de Centrale Markt heeft ontzegd aan J. van Staalduinen wegens diefstal en R.J. Coenen en R. Brouwer wegens medeplichtigheid aan diefstal van zes kisten sinaasappelen, met ingang van 29 Februari 1944 voor onbepaalden tijd te verlengen.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks).
Hi.
[Linksonder paraaf:] evb
[Stempel:] № 77/8/5 M. 1944 11/3
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get:) J. F. FRANKEN Dit document is een officieel administratief besluit van de burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het betreft een strafmaatregel tegen drie personen: J. van Staalduinen, R.J. Coenen en R. Brouwer. Zij worden gestraft voor de diefstal (of medeplichtigheid daaraan) van zes kisten sinaasappelen op de Centrale Markt.

De straf behelst een verlenging van een tijdelijk toegangsverbod (van 14 dagen) tot een verbod voor onbepaalde tijd, ingaande op 29 februari 1944. Het besluit is juridisch onderbouwd met verwijzingen naar zowel de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris" (Seyss-Inquart) als het plaatselijke marktreglement. De diverse stempels en handgeschreven parafen tonen de administratieve weg die het document heeft afgelegd binnen het gemeentelijk apparaat. Het document dateert uit februari 1944, een periode van grote schaarste en actieve zwarte handel in het bezette Nederland. Sinaasappelen waren in die tijd een uiterst zeldzaam en kostbaar luxeproduct. Diefstal van dergelijke schaarse goederen werd door de autoriteiten zwaar gesanctioneerd om de orde in de voedselvoorziening te handhaven.

De verwijzing naar de verordeningen van de Rijkscommissaris illustreert de zogenaamde 'Gleichschaltung' (gelijkschakeling) van het Nederlandse bestuur: lokale besluiten werden direct getoetst aan of gefundeerd op de wetgeving van de bezetter. De burgemeester van Amsterdam was in deze periode de pro-Duitse Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld nadat de democratisch gekozen gemeenteraad buitenspel was gezet. De Centrale Markthallen waren het vitale hart van de Amsterdamse voedseldistributie, waardoor streng toezicht en zware straffen bij diefstal cruciaal werden geacht voor de beheersing van de markt.