Getypte verklaring/verslag van verhoor (derde pagina van een dossier). - 3 -

geboren te Amsterdam 18 December 1912, hulpbrandwacht dienstdoende op de post Centrale Markt, wonende Bestevaerstraat 102 alhier, die verklaarde:
Op Maandag 24 April 1944 omstreeks 5 uur v.m. bevond ik mij bij den ingang van onze kazerne op het terrein van de Centrale Markt toen ik op eenige afstand op een zandkist een bus zag staan die, zooals mij bij het openen bleek gevuld was met solution. Ik heb deze bus weggenomen en mij hiermede naar de cantine van onze kazerne begeven. Daar bevond zich mijn collega van der Maas aan wien ik de bus solution te koop aanbood voor f. 5.- Maas ging er evenwel niet op in en ben ik teruggekeerd naar de slaapzaal van onze kazerne. Daar heb ik de bus solution op mijn bed tusschen de dekens verstopt. Weinige oogenblikken nadat dit gebeurd was liet de onder-brandmeester Snoeks alarm maken en moesten wij allen voor de kazerne aantreden. Hij deelde toen mede, dat er vermoedelijk door iemand van onze menschen een pak met bussen solution was weggenomen en dat deze bussen binnen een door hem vastgestelde tijd terug moesten zijn daar hij anders de politie zou waarschuwen. Toen ik na dit appel bij mij bed kwam bleek mij dat de bus met solution was verdwenen. Naar mij later ter oore kwam had mijn collega Ligtenberg de bus tusschen de dekens weggehaald en aan de onder-brandmeester Snoeks gegeven. Ook is het mij bekend, dat mijn collega Scheen kort na het gehouden appel een zak met bussen solution heeft gedeponeerd bij den onder-brandmeester Snoeks. Zooals ik heb vernomen zou Scheen het doen hebben voorkomen als of hij als bemiddelaar optrad, doch ik kan U verklaren, dat dit niet zoo is. Scheen heeft zelf het pak weggenomen. Ik begrijp wel dat men nu mij er van wil beschuldigen, maar ik heb het niet gedaan. Ik weiger echter de beschuldiging van Scheen in zijn bijzijn of tegenover iemand anders te herhalen. In dit geval neem ik de schuld op mij".
Toen ik, rapporteur, Kock, onder den aandacht bracht dat volgens de verklaring van Ligtenberg, van der Maas en Smit hij aan van der Maas twee of althans meerdere bussen solution te koop had aangeboden verklaarde Kock het volgende:
Ik herinner mij nu, dat ik niet één maar twee bussen solution op de zandkist bij den ingang van onze kazerne heb gevonden, welke ik te koop aanbood aan mijn collega van der Maas. Toen later door den onder-brandmeester Snoeks alarm werd gegeven had ik een bus reeds onder mijn dekens verstopt, terwijl ik de andere bij mij had. Na het alarm begaf ik mij in de slaapzaal om deze bus weg te halen bleek dit reeds te zijn gedaan, zooals U bekend door Ligtenberg. Terwijl ik mij nog in de slaapzaal bevond passeerde mij mijn collega Scheen met een zak waarin zich de bussen solution bevonden, welke hij ging brengen naar Snoeks. De bus solution die ik nog bij mij had heb ik in de zak gedaan en aan Scheen meegegeven. Thans wil ik nog verklaren, dat ik niet de schuld op mij neem maar den schuldige ben". Ik heb het pak met bussen solution weggenomen. Nogmaals door mij gehoord de onder-brandmeester Snoeks die verklaarde:
Toen de hulpbrandwacht Scheen bij mij de zak met bussen solution bracht en hij verklaarde niet zelf den dader te zijn vroeg ik Scheen wat hij wel zou doen als men hem nu eens als den dader zou aanwijzen, waarop Scheen ten antwoord gaf: "Dan zal ik verder praten". Zooals ik thans van U verneem heeft Scheen terwijl hij op weg was naar mij toe met de bussen solution er nog een bus bij gekregen van de Kock. Hiervan heeft Scheen mij niets verteld. Evenmin heeft hij mij verteld waar hij de bussen gevonden had. Bij wat ik nu weet geloof ik niet meer dat Scheen de zak met bussen gevonden heeft, maar * Tegenstrijdigheden: De hoofdpersoon, Kock, verandert zijn verklaring zodra hij geconfronteerd wordt met getuigenissen van anderen. Eerst beweert hij één bus gevonden te hebben en Scheen te verdenken; later geeft hij toe twee bussen te hebben gevonden en deze aan Scheen te hebben meegegeven toen deze al met een zak bussen liep.
* Schuldvraag: Er lijkt sprake van een interne diefstal waarbij meerdere personen betrokken zijn of elkaar proberen te dekken dan wel te beschuldigen. Aan het einde van de pagina trekt onder-brandmeester Snoeks de eerdere verklaring van Scheen (die beweerde slechts de "vinder" te zijn) in twijfel.
* Handgeschreven correcties: In de tekst zijn enkele cruciale woorden handmatig toegevoegd of gecorrigeerd (zoals "heb", "ige" bij weinige, "in" en "bij"), wat duidt op een nalezing van het proces-verbaal voor definitieve vastlegging. Dit document stamt uit april 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De "Hulpbrandwacht" was een organisatie die in het leven was geroepen om de reguliere brandweer te ondersteunen, vaak noodzakelijk vanwege de toenemende bombardementen en brandgevaar in de stad. "Solution" (bandenplaksel of rubberlijm) was in die tijd een schaars goed en zeer gewild op de zwarte markt, wat de poging tot verkoop (voor 5 gulden, een aanzienlijk bedrag voor die tijd) en de daaropvolgende diefstal verklaart. Het document geeft een inkijkje in de interne discipline en de onderlinge verhoudingen binnen de hulpdiensten tijdens de oorlogsjaren.