Getypte brief (doorslag) met handgeschreven paraaf/naam. 21 april 1939 De Directeur van de Centrale Markt (ondertekend door M. Sipma) [Rechtsboven handgeschreven:] M. Sipma

[Rechtsboven getypt:] S/G.

1/3/5 M.

21 April 1939.

Luchtbeschermingsmaatregelen.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

De Dienst der Publieke Werken verzoekt my een benedenruimte van een pakhuisafdeeling op de Centrale Markt gratis ter beschikking te stellen voor het bergen van ca. 100 m3 hout ten behoeve van luchtbeschermingsmaatregelen in Amsterdam-West. Aan dit verzoek kan worden voldaan door het beschikbaar stellen van de benedenruimte van een leegstaand pakhuis. De verdieping van dat pakhuis zou ik dan willen doen inrichten tot model-schuilgelegenheid. In overleg met het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst zal namelyk van de verdiepingsruimten der pakhuizen als schuilgelegenheid bij luchtaanvallen gebruik moeten worden gemaakt. De grossiers-pakhuis-huurders zullen te zyner tyd krachtens de desbetreffende wettelyke voorschriften gevorderd worden de bedoelde ruimten zoodanig te barricadeeren en - ook wat stapeling der goederen betreft - in te richten, dat het marktpubliek tydens een luchtaanval aldaar bescherming kan vinden. Voor het geven van de noodige aanwyzingen acht ik een model-schuilgelegenheid zeer noodig.

Ik stel U daarom voor my te machtigen een der leegstaande pakhuisafdeelingen te bestemmen voor den luchtbeschermingsdienst, teneinde den beganen grond te gebruiken voor den opslag van hout en de verdiepingsruimte in te richten als model-schuilgelegenheid. Gezien het doel bestaat er myns inziens geen aanleiding om voor de ruimte, bestemd voor den houtopslag, eenige vergoeding in rekening te brengen.

De Directeur, In dit schrijven verzoekt de directeur van de Centrale Markt aan de wethouder om toestemming voor het inzetten van markt-accommodatie voor passieve luchtverdediging. De kernpunten zijn:

1. Opslag: De Dienst der Publieke Werken heeft 100 m³ hout nodig voor luchtbeschermingswerken in Amsterdam-West en zoekt hiervoor gratis opslagruimte op het marktterrein.
2. Model-schuilplaats: De directeur stelt voor om de bovenverdieping van een leegstaand pakhuis in te richten als 'model-schuilgelegenheid'. Dit moet dienen als voorbeeld voor de overige grossiers op de markt.
3. Wettelijke plicht: De brief refereert aan toekomstige vorderingen waarbij private huurders (grossiers) verplicht zullen worden hun ruimtes in te richten als schuilplaats voor het publiek.
4. Kosteloosheid: Vanwege het algemeen belang en de aard van de maatregelen adviseert de directeur om geen huur of vergoeding te vragen voor de opslagruimte. Het document dateert van april 1939, minder dan vijf maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Hoewel Nederland op dat moment neutraal was, heerste er een grote oorlogsdreiging. De Nederlandse overheid en gemeenten waren druk bezig met de organisatie van de Luchtbeschermingsdienst (LBD).

De Centrale Markt in Amsterdam-West (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal knooppunt voor de voedselvoorziening. De bescherming van de honderden aanwezige kooplieden en arbeiders tegen mogelijke luchtbombardementen was daarom een prioriteit. De in de brief genoemde M. Sipma (Martinus Sipma) was in die periode directeur van de Centrale Markt en speelde een sleutelrol in de logistieke voorbereidingen op de crisistijd. Het gebruik van 'model-ruimten' was een veelgebruikte methode om de burgerbevolking en ondernemers te instrueren over de (destijds nieuwe) technieken van het barricaderen en gasvrij maken van gebouwen.