Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag). 26 juni 1939. Een ongenoemde directeur (mogelijk van een bank, verzekeringsmaatschappij of overheidsinstantie). [Linksboven:]
1/43/2 M.

[Midden boven, handgeschreven:]
extra

[Rechtsboven:]
VP/G.

26 Juni 1939

de Directie N.V. Van der Graaf
en Co's Bureau voor den Handel,
Amstelstraat 14-18,
Amsterdam-Centrum.
Wyk 4.

VERTROUWELYK.

Hiermede verzoek ik U beleefd my informaties te
willen verstrekken omtrent den heer Berthold Daube, Stadion-
weg 101, Amsterdam-Zuid.

De Directeur, Deze korte, zakelijke brief is een formeel verzoek om inlichtingen over een particulier. De ontvanger, N.V. Van der Graaf en Co's Bureau voor den Handel, was een gerenommeerd handelsinformatiebureau in Amsterdam dat gespecialiseerd was in het verstrekken van rapporten over de kredietwaardigheid, moraliteit en zakelijke reputatie van personen en ondernemingen.

De brief is opgesteld in de toen gangbare formele stijl ("verzoek ik U beleefd", "omtrent den heer"). De onderstreepte aanduiding VERTROUWELYK benadrukt het gevoelige karakter van het verzoek. Er wordt niet specifiek vermeld welk type informatie wordt gezocht, wat gebruikelijk was bij dergelijke bureaus; zij leverden vaak een standaard 'dossier' over de betreffende persoon aan de hand van eigen onderzoek en registers. De datum van de brief, 26 juni 1939, is saillant. Europa bevond zich op dat moment aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In Amsterdam woonden in deze periode veel vluchtelingen, waaronder veel Joodse Duitsers die probeerden een nieuw bestaan op te bouwen of verder te emigreren.

Berthold Daube (geboren 1886 te Maagdenburg) was een Joodse koopman die zich in Nederland had gevestigd. Het adres Stadionweg 101 bevindt zich in de 'Plan Zuid'-buurt, een wijk waar in de jaren '30 veel welgestelde burgers en ook veel Duits-Joodse vluchtelingen woonden. Een onderzoek door een handelsinformatiebureau kon destijds verschillende oorzaken hebben: een bank die een kredietoverweging deed, een potentiële zakenpartner die zekerheid zocht, of zelfs een onderzoek in opdracht van autoriteiten naar de achtergrond van vreemdelingen. Uit oorlogsarchieven is bekend dat Berthold Daube de oorlog helaas niet heeft overleefd; hij kwam in 1944 om in Auschwitz. Dit document vormt daarmee een klein puzzelstukje in de bureaucratische monitoring van individuen in die roerige tijd. N.V. Van