Archiefdocument
Origineel
-
Jaar 1933 (Bladzijde 2)
3. Geboorte, sterfte, vestiging, vertrek. — Naissances, décès, migrations.
| Levend geboren | Doodgeboren | Gestorven binnen de gemeente | Verhuizingen | |
|---|---|---|---|---|
| Mannelijk | 5946 (Wett.), 260 (Onecht.), 6206 (Totaal) | 179 (Wett.), 7 (Onecht.), 186 (Totaal) | 820 (Ongeh.), 1671 (Geh./in wed.), 684 (Gescheiden), 67 (Onbekend), 3242 (Totaal) | Afzond. personen: 57657 (Binnenk.), 18499 (Gevest.), 16144 (Vertrokk.) |
| Vrouwelijk | 5573 (Wett.), 235 (Onecht.), 5808 (Totaal) | 145 (Wett.), 6 (Onecht.), 151 (Totaal) | 811 (Ongeh.), 1335 (Geh./in wed.), 1296 (Gescheiden), 57 (Onbekend), 3501 (Totaal) | Gezinnen: 38947 (Binnenk.), 4588 (Gevest.), 4960 (Vertrokk.) |
| Totaal | 11519, 495, 12014 | 324, 13, 337 | 1631, 3006, 1980, 124, 6743 | Totaal personen: 196335, 32901, 32081 |
4. Sterfte naar de doodsoorzaken en den leeftijd. — Décès selon les causes et l’âge.
(Selectie van voornaamste data uit de tabel)
| Oorzaak van den dood | < 1 jr | 1-4 | 5-14 | 15-29 | 30-49 | 50-79 | 80+ | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 10. Tuberculose de l’appar. respir. | 4 | 8 | 8 | 87 | 64 | 131 | 1 | 342 |
| 15. Cancer et autres tum. malignes | 5 | 5 | 7 | 50 | 232 | 841 | 114 | 1194 |
| 24. Maladies du coeur | 26 | 18 | 14 | 14 | 63 | 698 | 288 | 1222 |
| 27. Pneumonie | 30 | 27 | 3 | 13 | 23 | 228 | 102 | 426 |
| 38. Débilité congénitale, etc. | 205 | 4 | 4 | 3 | 0 | 0 | 0 | 221 |
| 39. Sénilité | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 84 | 218 | 302 |
| Totaal — Totaux | 378 | 149 | 98 | 352 | 821 | 3857 | 1078 | 6751 |
Année 1933 (Bladzijde 3)
5. Besmettelijke ziekten. — Maladies contagieuses.
| Roodvonk | Diphteritis | Febris typh. | Meningitis | Poliomyelitis | Encephalitis | Dysenterie | Ziekte v. Weil | Febris undulans | Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aangegeven gevallen | 2135 | 608 | 51 | 18 | 6 | 3 | 231 | 7 | 1 | 3060 |
| In ziekenhuizen opgen. | 1476 | 574 | 47 | 18 | 5 | 3 | 29 | 6 | - | 2158 |
6. Ziekenhuizen. — Hôpitaux.
(Totaal aantal verpleegvlaggen: 1.319.980)
7. Zeescheepvaart. — Navigation maritime.
* Aangekomen schepen met lading: 3313 schepen, 21.968.503 m³ bruto-inhoud.
* Vertrokken schepen: 3333 schepen, 22.386.541 m³ bruto-inhoud.
8. Rijn- en binnenvaart. — Navigation du Rhin et navigation intérieure.
* Totaal aangekomen (Binnenschepen): 33.887 schepen.
* Totaal vertrokken (Binnenschepen): 35.427 schepen.
9. Haveninrichtingen. — Etablissements du port.
* Opbrengst havengeld: f 1.427.258
* Vaste arb. i.d. haven: 1557 personen.
--- * Demografische Trends: In 1933 was er in Amsterdam een aanzienlijk geboorteoverschot (12.014 geboorten tegenover 6.743 sterfgevallen). De migratiecijfers tonen een hoge interne mobiliteit (binnen de gemeente verhuisden bijna 200.000 mensen).
* Volksgezondheid:
* Kanker en Hartziekten: Dit zijn de grootste doodsoorzaken, voornamelijk in de leeftijdscategorie 50-79 jaar.
* Infectieziekten: Tuberculose (342 doden) bleef een significante bedreiging, vooral onder jongvolwassenen. Roodvonk was de meest gemelde besmettelijke ziekte (2.135 gevallen), maar leidde tot relatief weinig sterfgevallen vergeleken met hartziekten.
* Zuigelingensterfte: De categorie "Débilité congénitale" (aangeboren zwakte) verklaart het merendeel van de sterfte onder het eerste levensjaar (205 van de 378 gevallen).
* Economie: De havenstatistieken laten een enorme bedrijvigheid zien met meer dan 3.300 zeeschepen en ruim 33.000 binnenschepen die de stad aandoen. Dit onderstreept de functie van Amsterdam als logistiek knooppunt, ondanks de wereldwijde economische crisis van de jaren '30.
--- Dit document is afkomstig uit een statistisch jaarboek van de Gemeente Amsterdam. 1933 was een cruciaal jaar: midden in de Grote Depressie, maar ook het jaar waarin Hitler in buurland Duitsland aan de macht kwam.
De precisie van deze statistieken getuigt van de vergaande modernisering en bureaucratisering van het stedelijk bestuur in Nederland tijdens het interbellum. De tweetaligheid (Nederlands-Frans) was in die tijd gebruikelijk voor officiële statistische publicaties om internationale vergelijking (bijvoorbeeld via de Volkenbond) mogelijk te maken. De medische data geven een indruk van de stand van de volksgezondheid net voor de introductie van antibiotica; infectieziekten zoals tuberculose en pneumonie waren nog steeds levensgevaarlijk, al begon de focus te verschuiven naar ouderdomsziekten zoals kanker en hart- en vaatziekten. Gemeente Amsterdam Puls