Gedrukte tekst, bestaande uit twee pagina's (34 en 35) uit een rapport of economische studie. [Pagina 34]

34

Tabel 16 $^{13}$).
Invoer van citroen- en lemmetjessap in Engeland, naar land van herkomst

Het is wel duidelijk, dat bij geschikte reclame, nog een zeer groot veld te ontwikkelen is. Allereerst is de ontwikkeling van dezen tak der citrusindustrie van belang ter verwerking van het fruit, dat niet voor export geschikt is, doch waarvan de sapqualiteit nog goed is. Niet minder belangrijk is echter, dat de sappen

[Pagina 35]

35

als een stapelproduct kunnen behandeld worden en dus het beperkte seizoen van verkoopbaar versch fruit vergrooten. De sappen moeten dan echter van zeer goede qualiteit zijn, terwijl een sterke, goede reclame de consumptie moet stimuleeren.
De sappen, die op verschillende wijzen bereid kunnen worden, (Tempany noemt 5 methoden er zijn echter meer) moeten aangepast zijn aan de speciale eischen van de markt, waarvoor ze bestemd zijn. Suriname, dat hiervoor geen inlandsche markt van beteekenis heeft, zal zich allereerst op de Nederlandsche markt moeten instellen en probeeren een sap te bereiden, dat daar gemakkelijk een afzetgebied zal vinden. Het is niet onwaarschijnlijk, dat wij ook in Canada, genietende van de voordelen van het nieuwe handelsverdrag tusschen Canada en Amerika, een markt kunnen vinden, indien onze sappen aan den Canadeeschen smaak zijn aan te passen. Zorgvuldig zal onderzocht moeten worden, of wij ons hier op de fabricatie van een klaar product (in blik) of op een volsap, in vaten in den handel gebracht, zullen moeten gaan toeleggen. Vooral de transportkosten zullen hierbij een groote rol spelen.
Over de olie, welke uit verschillende citrussoorten hier gewonnen kan worden, is nog niets bekend, noch van de hoeveelheid bij verschillende rijpheidsgraden van het fruit, noch van het gehalte aan reukstoffen, in deze verschillende stadia.
Een breed opgezet onderzoek, zoowel in het laboratorium als commercieel beproefd in de fabriek, zal omtrent dit belangrijke product de noodige gegevens moeten verschaffen. Hetzelfde kan van de pectine worden gezegd, welke zich eveneens meer en meer in de belangstelling van den handel mag verheugen, nu steeds meer toepassingen voor dit geleerende product gevonden worden. Een centraal gevoerde krachtige reclame zal de ontwikkeling der citrusindustrie in al haar stadia moeten begeleiden en de Nederlandsche Regeering zal den handel der Surinaamsche citrusproducten met al de haar ten dienste staande middelen krachtig moeten ondersteunen, op het oogenblik, dat de cultuur zoover gevorderd zal zijn, dat een dergelijke vraag van een dusdanige belangrijkheid zal geworden zijn, dat met recht van spreken vertegenwoordigers der Surinaamsche citruscultuur de Regeering met dit doel kunnen naderen.
In Palestina wordt de reclame geleid door het Gouvernement, (behalve de reclame, die door handelaren wordt gemaakt) dat voor dit doel door een commissie wordt bijgestaan, die het recht heeft — binnen bepaalde grenzen — een bepaalde heffing per geëxporteerde kist op te leggen. In 1937 werden daarvoor ontvangen £ 27000.- welke uitgegeven werden voor propaganda, door middel van advertenties, radio, teekenfilmen en speciale poststempels. Vooral Engeland, België, Nederland en Scandinavië * Economische Visie: De tekst pleit voor een verticale integratie van de citrussector in Suriname. Men ziet sappen, oliën en pectine niet alleen als bijproducten, maar als essentiële "stapelproducten" om de seizoensgebondenheid van vers fruit te overbruggen.
* Marktanalyse: De tabel toont een volatiele Britse markt. Opvallend is de enorme fluctuatie van de Italiaanse import (mogelijk beïnvloed door de sancties tegen Italië tijdens de Abessijnse crisis midden jaren '30). De auteur ziet kansen in Nederland en Canada (vanwege een handelsverdrag met de VS).
* Beleidsadvies: Er wordt expliciet verwezen naar het "Palestijnse model" (toen Brits mandaatgebied), waarbij de overheid via een heffing op exportkisten een centraal reclamebudget beheert. Dit wordt als voorbeeld gesteld voor de Surinaamse context.
* Technisch aspect: Er wordt onderscheid gemaakt tussen de markt voor consumentenproducten (blik) en industriële halffabricaten (vaten/volsap). Dit document stamt uit de late jaren '30, een periode waarin de koloniale overheid in Suriname naarstig zocht naar nieuwe economische pijlers naast de kwakkelende suiker- en rubberindustrie. Citrusvruchten werden gezien als een grote belofte.

De tekst weerspiegelt de opkomst van wetenschappelijk onderbouwde landbouweconomie: er is aandacht voor transportkosten, kwaliteitseisen ("qualiteit"), marktspecifieke smaken en chemisch onderzoek naar nevenproducten zoals pectine en etherische oliën. Het vormt een cruciaal onderdeel van de geschiedenis van de Surinaamse landbouwexport en de pogingen om de kolonie minder afhankelijk te maken van directe moederlandse subsidies door zelfvoorzienende exportsectoren op te bouwen.