Archiefdocument
Origineel
Omstreeks begin juni 1938 (gebaseerd op de tekstverwijzing naar een "Bestuursbesluit no. 23 d.d. 2 Juni 1938"). (Geselecteerde hoofdartikelen en kolommen)
[Linkerbovenhoek: Marktprijzen]
Aardappelen (Vroege) f 9
Aardbeien 60
Asperges 40
Bloemkool 25
Boonen (Kas) 45
Doperwten 21
Kersen 45
Komkommers 20
Koolrabi 20
Meloenen 80
Poot (Bos) 21
Peulen 21
Raapstelen 12
Spitskool 10
Tomaten 40
Tuinboonen 12
Ordening van den export.
Winstregeling voor Kruisbessen.
De rij van producten, waarvoor bij export naar Duitschland de winstregeling der Ned. Groenten- en Fruit-Centrale wordt toegepast, is weer met één vermeerderd, namelijk met de kruisbessen. Vanaf Dinsdag 7 Juni zijn de exporteurs, die kruisbessen naar Duitschland wenschen te exporteeren, gebonden aan de maximum- en minimum-prijzen, welke bij Bestuursbesluit nr. 23 zijn vastgesteld.
Economische Oorlogsvoorbereiding.
De gedachte, dat de in 1918 geëindigde wereldoorlog de laatste wapenstrijd tusschen beschaafde volkeren zou zijn geweest, heeft de menschheid helaas weer moeten loslaten. Integendeel: van de mogelijkheid van een nieuwen oorlog is iedereen overtuigd. Men vraagt zich niet meer af, zooals een tiental jaren geleden, of er nog wel eens een oorlog zal komen, maar wanneer een nieuw gewapend conflict zal uitbreken. Wij zien de landen om ons heen in een koortsachtig tempo werken aan een super-bewapening, aan een voorbereiding ten oorlog, die thans reeds elk jaar milliarden guldens verslindt.
Is de groente duur?
Een mensch met aan vele dingen, vertelt een oud-Hollandsch gezegde. Gedurende de laatste 5, 6 jaren is het Nederlandsche volk er aan gewend geraakt, dat de groente bijzonder goedkoop was. De sterke inkrimping van de buitenlandsche afzetgebieden van den Nederlandschen tuinbouw ten gevolge van de handelspolitieke maatregelen, heeft het aanbod op de binnenlandsche markt in bepaalde tijden van het jaar erg ruim gemaakt, hetgeen natuurlijk de prijzen naar omlaag deed gaan.
Zomertijd.
Wij zijn sedert een paar weken weer verblijd met den zomertijd. In honderden huisgezinnen, waar kleine kinderen zijn en waar men met den regelmaat van een klokwerk op tijd naar bed moeten, wordt avond aan avond weer hetzelfde drama afgespeeld — het drama van de kleuters, die niet slapen willen, als het tijdig een uur vervroegd is voor het bedtijd. Maar dank zij den zomertijd schijnt de zon nog volop in de slaapkamer en de kinderen kunnen niet in slaap komen bij dat heldere licht. * Structuur: Het document is opgebouwd als een typisch vakblad uit het interbellum. Het bevat zowel harde economische data (prijstabellen, exportbesluiten) als opinierende stukken die de tijdgeest weerspiegelen.
* Toon: De toon is enerzijds zakelijk en instruerend voor de tuinders, maar anderzijds bezorgd en waarschuwend wanneer het gaat over de internationale politieke situatie.
* Thematiek:
* Protectionisme en Regulering: De export naar Duitsland is strikt gereguleerd via een "Centrale". Dit wijst op de clearing-overeenkomsten en handelsbelemmeringen van de jaren '30.
* Oorlogsdreiging: De tekst over oorlogsvoorbereiding is opvallend direct. Men spreekt niet meer over "of" maar over "wanneer" er oorlog komt. Er wordt nadruk gelegd op voedselvoorziening als strategisch wapen.
* Consument vs. Producent: In het artikel "Is de groente duur?" verdedigt de sector zich tegen de publieke opinie. De tuinders wijzen erop dat de prijzen jarenlang te laag waren en dat een kleine stijging noodzakelijk is voor het voortbestaan van de sector.
* Sociale kritiek: Het artikel over de zomertijd toont het verzet vanuit de landbouwsector en het traditionele gezin tegen de door de overheid opgelegde tijdsverschuiving, wat destijds als onnatuurlijk werd ervaren. Dit document stamt uit juni 1938, een cruciaal jaar in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Slechts enkele maanden voor deze publicatie vond de Anschluss van Oostenrijk plaats, en de spanningen rond het Sudetenland liepen op. Nederland probeerde zijn neutraliteit te handhaven, maar de economische voorbereidingen op een blokkade of oorlog (zoals de oprichting van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) waren in volle gang.
De tuinbouwsector was in die tijd een van de belangrijkste exportsectoren van Nederland, maar leed zwaar onder de economische depressie en de autarkische politiek van nazi-Duitsland. De "Ordening van den export" was een poging van de Nederlandse overheid om de prijzen te beheersen en te voorkomen dat producten onder de kostprijs werden verkocht op de buitenlandse markt.
De discussie over de zomertijd was in die jaren een jaarlijks terugkerend fenomeen. Voor de stedeling betekende het meer vrije tijd in de zon, maar voor de agrarische sector betekende het een verstoring van het natuurlijke ritme en logistieke problemen bij de vroege aanvoer van producten naar de veilingen. Rijksbureau