H. de Nijs
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
H. de Nijs was een marktkoopman actief op de Centrale Markt. In 1939 was hij betrokken bij een herallocatie van huurders in Pakhuis D. In 1940 en 1941 bleef hij als huurder en debiteur van de markt vermeld. In 1942 kreeg hij te maken met klachten over onregelmatige leveringstijden van groenten. In 1943 werd hij geassocieerd met een groep cliënten van de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) die huurders van pakhuizen waren. Zijn relatie met zijn vader, H. de Nijs Sr., is bekend.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Document
* **Doel van het document:** Het is een intern overzicht van een herallocatie van huurders of goederen binnen een specifiek pakhuisgedeelte ("Pakhuis D"). De hoofdtabel toont de beweging van het ene ruimtenummer naar het andere (bevestigd in het blauwe kader aan de rechterkant). * **Gegevens:** De namen (zoals De Rooijen, De Nijs, Cramer) zijn waarschijnlijk kleine ondernemers of handelaren. De tussengevoegde termen (Haarlemmermeer, Amerstr, Loenersloot) refereren mogelijk aan de woonplaats of de specifieke herkomst van de goederen. * **Administratieve wijzigingen:** De aantekeningen in rood en blauw duiden op een contractuele overgang. De rode tekst meldt dat oude contracten (die tot juni 1939 zouden lopen) voortijdig zijn ontbonden. De blauw omcirkelde tekst stelt de nieuwe voorwaarden vast: een jaarcontract van 1 februari 1939 tot 31 januari 1940 tegen een bedrag van 600 gulden (f 600). * **Autoriteit:** De aanwezigheid van namen/handtekeningen zoals Steenbeke en H. Müller wijst op goedkeuring door het pakhuisbeheer of een administratieve afdeling in Amsterdam.
Getypte distributielijst of verzendlijst.
Het document is een zakelijke of administratieve lijst van geadresseerden ("Verzonden aan:"). De structuur is zeer systematisch: * **Naam:** Achternaam voorafgegaan door initialen (bijv. G. Kramer). De laatste regel vermeldt een bedrijf: Fa. H.Piller & Zoon. * **Locatiecode/Sectie:** Een letter-cijfercombinatie (zoals C 3, E 21, D 10). Dit zou kunnen verwijzen naar afdelingsnummers, baraknummers (in een kampcontext) of wijksecties. * **Referentienummer:** Een dossiernummer dat begint met "no. 37/..." en eindigt op de letter "M". De opbouw (bijv. 37/1/32) suggereert een hiërarchisch archiefsysteem. * **Correcties:** Bij de vermelding van H. de Nijs is een typefout overschreven met 'x'-en alvorens het juiste nummer te typen, wat wijst op een direct gecorrigeerd origineel.
Getypte lijst met namen en administratieve codes.
* **Structuur:** Het document is een verzendlijst. Elke regel bevat een naam (of bedrijfsnaam), een letter-cijfercombinatie (mogelijk barak- of afdelingsnummers), en een referentienummer dat begint met "37/". * **Afkortingen:** De letter "M." aan het eind van elke regel staat in een kampcontext vaak voor "Mannelijk", maar kan hier ook duiden op een specifieke administratieve categorie of "Magazijn". * **Correcties:** Bij de vermelding van H. de Nijs is een typefout hersteld door middel van overtypering met "xxx". * **Identificatie:** De "Fa. H. Piller & Zoon" verwijst naar de bekende Amsterdamse firma in tapijten en textiel (voorheen gevestigd aan de Herengracht), wat een aanwijzing is voor de aard van de administratie (mogelijk onteigening of distributie van goederen).
Typoscript (getypte lijst).
* **Structuur:** De lijst is opgezet in drie kolommen: Naam, een locatie- of afdelingscode (bijv. C 3, E 21) en een dossier- of volgnummer. * **Nummering:** De nummers beginnen consequent met "37/", wat in administratieve contexten uit die tijd vaak verwijst naar het jaartal 1937. De toevoeging "M." achter de nummers kan duiden op een specifieke categorie (zoals 'Militair' of 'Minuut'). * **Correcties:** Er zijn zichtbare correcties met de typemachine uitgevoerd, met name bij de regel van H. de Nijs, waar een eerdere foutieve invoer is overgetypt met "x"-jes. Bij N. den Rooyen lijkt het getal '6' handmatig of met een overslag gecorrigeerd. * **Entiteiten:** De lijst bevat voornamelijk individuen, met uitzondering van de laatste regel: "Fa. H. Piller & Zoon", wat duidt op een zakelijke relatie.
Handgeschreven administratief register of indexlijst.
* **Administratieve indeling:** De lijst is geordend aan de hand van alfanumerieke codes (a, B, C, D, fl. H). De toevoeging 'fl. H' staat waarschijnlijk voor 'folio H', wat duidt op een verwijzing naar een ander boekdeel of specifieke pagina's. 'Kant. H' zou kunnen verwijzen naar 'Kantoor' of 'Kanton'. * **Soorten entiteiten:** De lijst bevat een mix van individuen (vaak met titulatuur als Mr. of Wed.), familiebedrijven (Geb., Gez.) en firma's (Fa.). * **Dynamisch document:** De aanwezigheid van doorstrepingen, vraagtekens ("Vervallen?") en latere toevoegingen in de marge wijst erop dat dit een werkdocument was dat gedurende langere tijd werd bijgehouden en geüpdatet. * **Geografische hints:** De namen zijn typisch Nederlands. De vermelding "Westerveld" is een sterke indicatie voor een link met de bekende begraafplaats in Driehuis.
Officiële brief/kennisgeving.
Deze brief is een zakelijke mededeling van de Directie van het Marktwezen aan een huurder van een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De toon is formeel en juridisch correct ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "U gelieve zich..."). De kern van de brief is drieledig: 1. **Aflevering:** Het toesturen van het officiële, geregistreerde huurcontract. 2. **Onderhoudsplicht:** Een herinnering aan de wettelijke plicht (Art. 1619 BW) van de huurder om kleine herstellingen (zoals glas en sloten) zelf te bekostigen. 3. **Reclamebeleid:** Een strikte herinnering aan de regels omtrent uitingen op het pand; er mag niets worden opgehangen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. De handgeschreven notitie "Verzonden 14/2-'41" duidt op een administratieve handeling in het kopieboek of archief van de verzendende instantie.
Officiële brief/kennisgeving van een overheidsinstantie.
* **Vorm en Stijl:** Het betreft een zakelijke, formele brief op briefpapier van de gemeente Amsterdam (Directie van het Marktwezen). De toon is directief en juridisch kaderend. * **Inhoudelijke kern:** De brief dient twee doelen: de formele overdracht van het huurcontract en het expliciet wijzen op de plichten van de huurder. Specifiek wordt de verantwoordelijkheid voor klein onderhoud bij de huurder gelegd (conform BW 1619) en wordt de controle op het uiterlijk van de markthallen strak aangetrokken door een verbod op ongeautoriseerde reclame. * **Technisch detail:** Artikel 1619 van het toenmalige Burgerlijk Wetboek regelde de zogenaamde "huurdersherstellingen". Dit document bevestigt dat zaken als ruiten en sloten destijds expliciet onder de verantwoordelijkheid van de handelaar vielen.
Handgeschreven memo of ambtelijke notitie.
Het document bestaat uit drie delen die betrekking hebben op de logistiek en regelgeving rondom de bevoorrading (vermoedelijk de Centrale Markthal in Amsterdam) tijdens de bezettingsjaren. 1. **Logistieke klacht:** H. de Nijs beklaagt zich over de onregelmatige aanrijtijden van leveranciers. Omdat men pas laat (tussen 11:00 en 11:30 uur) arriveert, moet de controlecommissie onnodig lang wachten, terwijl het personeel vóór 10:00 uur niets te doen heeft. 2. **Dreigement aan grossiers:** De tweede aantekening, gedateerd op 9 juli 1942, is van een veel grimmiger aard. Grossiers worden gewaarschuwd dat onregelmatigheden of klachten over de levering aan de Joodse bevolking direct zullen worden opgevat als "sabotage". 3. **Sanctie:** De schrijver (vS) dreigt expliciet met rapportage aan de Duitse autoriteiten. Dit toont aan hoe de bezetter en collaborerende instanties de voedselvoorziening en de segregatie van Joden met harde hand controleerden. 4. **Nieuwe instructie:** Als gevolg van de logistieke klacht is aan de grossiers bevolen dat leveringen voortaan rond ("±") 10:00 uur 's ochtends (v.m. – voormiddag) voltooid moeten zijn.
Zakelijke brief (bankcorrespondentie).
De brief is een formele kennisgeving van de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) aan de beheerder van de Centrale Markt in Amsterdam. De bank informeert de ontvanger dat vijf van hun cliënten (huurders van pakhuizen op het marktterrein) opdracht hebben gegeven voor automatische incasso of periodieke overschrijving van hun huurpenningen. De brief bevat details over de specifieke huurders, de bedragen (in guldens) en de frequentie van betaling. Opvallend is dat A. Rustenburg zowel een maandelijkse als een wekelijkse betaling heeft lopen. De verschillende handgeschreven aantekeningen en stempels duiden op een zorgvuldige administratieve verwerking. De rode aantekening "Aanget. 11/2-43" suggereert dat de ontvangst van de brief twee dagen na verzending is geregistreerd ("Aangeteekend" of simpelweg "Aangetekend" in het register).
Officieel rapport / proces-verbaal van een marktcontroleur.
* **Kern van het incident:** Twee jonge werknemers van de 'Combinatie van grossiers in Stapelgroente' hebben een handkar met 17 lege kisten gestolen van een koper genaamd Nijman. Hun doel was om de kisten in te leveren voor geld (waarschijnlijk statiegeld) en de opbrengst te verdelen. * **Daders:** Het betreft Dirk Jacob Bohle (19 jaar) en Cornelis de Bruijn (slechts 14 jaar oud). * **Juridische afhandeling:** De bestolene ziet af van officiële strafrechtelijke vervolging (mogelijk om de jongens een proces te besparen in oorlogstijd). De controleur handelt de zaak daarom intern af: de goederen worden geretourneerd en de toegangsbewijzen tot de markt worden ingenomen, wat neerkomt op onmiddellijk ontslag en een ontzegging van de toegang tot de werkplek. * **Stijl:** Het document is geschreven in de destijds gangbare ambtelijke stijl met gebruik van de naamval-n ("den kooper", "dezen knecht").
Getypte lijst met handgeschreven annotaties op ruitjespapier.
* **Functie:** Het document diende als een actieve contactlijst voor een handelsorganisatie of administratie die nauw samenwerkte met grossiers (groothandelaren). De scheiding tussen 'Markt' en 'Thuis' wijst op een sector waar handelstijden op de markt (waarschijnlijk een centrale markt zoals de Markthallen in Amsterdam) afwijken van reguliere kantoortijden. * **Geografie:** De vermeldingen van "Sloten" (voorheen een zelfstandig dorp bij Amsterdam) en "Huizen" suggereren een context binnen de Noord-Hollandse handel, zeer waarschijnlijk de Amsterdamse regio. * **Dynamiek:** Het document is een levend archiefstuk. De toevoeging "(overleden)" bij Meyer Mok en de verschillende handgeschreven correcties van namen en nummers tonen aan dat de lijst gedurende langere tijd in gebruik is gebleven en regelmatig werd bijgewerkt. * **Terminologie:** "Pzn" staat voor Pieterzoon, een traditionele Nederlandse patroniem. "N.v. Ned. Veiling" verwijst waarschijnlijk naar een coöperatieve veilingvereniging.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met telefoonnummers.
| H. de Nijs | | 87682 |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven bovenaan:) *extra* HG. den Heer M.Hangjas, Rapenburgerstraat 16 III, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 25/198/2 M. 28 September 1940. Mij is gerapporteerd, dat U zich op Zaterdag 21 Sep- tember jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, zonder dat U daartoe dezerzijds toestemming was ver- leend. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan n...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening linksboven:] Mevrouw 4/9 '41 [Rechtsboven:] HG. den Heer C.J. Nijman, Schellingwouderdijk 215, <u>Nieuwendam.</u> 53/63/4 M. 4 September 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 Augustus jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linksboven:] *verzonden 28/9* [doorgehaald lijkt er 20/9 te staan, verbeterd naar 28] [Handgeschreven, rechtsboven:] *C. de Boer* [?] [Getypt, rechtsboven:] HG. den Heer M.Hangjas, Rapenburgerstraat 16 III, Amsterdam-Centrum. 25/198/2 M. Wijk 2. 28 September 1940. Mij is gerapporteerd, dat U zich op Zaterdag 21 Sep- tember jl. op Uw plaats op de markt Albert Cu...
# TRANSCRIPTIE (Verzonden 5/9) [handgeschreven] (m. de Haan) [handgeschreven] VP/HG. den Heer M. Sijes, Ruyschstraat 59, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 11. 30/54/2 M. 5 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 28 Augustus jl. bericht ik U, ...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] 2 ex. M. de Haan. HG. 25/192/3 M. [Handgeschreven centraal boven:] Verzonden 21/10-'39 19 October 1939. den Heer H. Slomp, Nieuwendijk 6 I inw., Amsterdam-Centrum. Wijk 8. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 6 October jl. op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, terwijl U dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend. Ik waarschuw...