A. Slinger
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
A. Slinger was een marktkoopman die in 1939 toestemming kreeg om aardappelen te verkopen op de Centrale Markt. Hij was vast geplaatst op de Noordermarkt en had in 1942 een stand op de Waterloopleinmarkt. In 1943 veroorzaakte hij schade aan een luik in de hal van de Centrale Markt (f 8,50). In 1944 werden er formele aanmaningen gestuurd voor deze schade en reparatiekosten aan een boek.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Document
Dit document is een administratief overzicht van de toewijzing van percelen op een terrein (Terrein E). De kern van het document is de vergelijking tussen de perceelnummers van 1938 en die van 1939. De nummers voor 1939 zijn handgeschreven toegevoegd, wat wijst op een hernummering of een nieuwe indeling van het terrein waarbij de bestaande lijst als basis werd gebruikt. Er is een duidelijke organisatorische scheiding aangebracht met een rode lijn tussen nummer 75 en 76, vergezeld van de notitie "2e rij". Dit duidt op de fysieke lay-out van het terrein. Bij nummer 95 is de naam van de gebruiker (Kuijper) doorgestreept en voorzien van de aantekening "gaat verder", wat suggereert dat dit specifieke dossier of deze persoon elders in de administratie is ondergebracht of dat het perceel een andere status heeft gekregen.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Administratieve dynamiek:** Het document toont een transitieperiode. De doorgestreepte namen geven personen aan die hun recht op een perceel hebben opgegeven ("veilt", "vervalt") of zijn komen te overlijden. De nieuwe nummers voor 1939 wijken vaak af van 1938, wat duidt op een herindeling of hernummering van het terrein. * **Handschrift:** Er zijn verschillende handen zichtbaar. Een administratieve hand in blauwe inkt voor de nummering van 1939, en een sneller handschrift (mogelijk in potlood of lichtere inkt) voor de specifieke opmerkingen zoals "moet nog teekenen". * **Afkortingen:** "G.T.O." staat vermoedelijk voor een lokale instantie, mogelijk een 'Grond Toewijzings Organisatie' of een vergelijkbaar comité binnen een tuinbouwvereniging. "Hzn." achter een naam staat voor 'Hendrikszoon' of een vergelijkbaar patroniem.
Getypte administratieve lijst.
Dit document is een register van tuinders (marktkooplieden/producenten) die buiten de stadsgrenzen van Amsterdam woonden en werkten, maar toestemming hadden om hun waren te verhandelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De lijst is alfabetisch noch strikt geografisch geordend, maar lijkt gegroepeerd per regio (bijv. veel vermeldingen uit Badhoevedorp en Amstelveen staan bij elkaar). De aanwezigheid van handgeschreven vinkjes en rode markeringen suggereert dat dit een werkdocument was, mogelijk gebruikt voor controle aan de poort, inning van marktgelden of administratieve verificatie van vergunningen. Opvallend is de precisie van de adressen, inclusief specifieke wegnummers en wijken zoals "Aalsmeer-Oost" en "Amstelveen-Bovenkerk". De vermelding "O. Amstel" verwijst naar de toenmalige gemeente Ouder-Amstel.
Getypte namenlijst (ledenlijst, distributielijst of administratief overzicht).
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch noch strikt geografisch geordend, hoewel er clusters van locaties (Badhoevedorp) en achternamen (Noorman) zichtbaar zijn. * **Nomenclatuur:** Er wordt gebruikgemaakt van traditionele toevoegingen zoals 'Hzn.' (Hendrikszoon), 'Pzn.' (Pieterszoon) en 'Szn.' (Simonszoon of Stevenszoon), wat wijst op een formele administratie uit de vroege tot midden 20e eeuw. * **Typografische bijzonderheden:** Sommige woorden bevatten lichte typefouten of onregelmatige spatiëring (bijv. "Badhoevedorp=" bij G. de Rooyen en A.C. Lagendijk). De toevoeging "Haarl.meer." verduidelijkt dat Vijfhuizen onder de gemeente Haarlemmermeer valt. * **Annotaties:** De rode vinkjes bij specifieke namen (Lunstroo, Schouten, v/d Horst, Bosse Jr.) en de getallen onderaan suggereren dat dit document werd gebruikt voor controle, incasso of als presentielijst.
Getypte lijst (waarschijnlijk een pagina uit een adresboek, ledenlijst of register).
* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen: Naam (met initialen), Adres (straatnaam en huisnummer) en Woonplaats/Wijk. * **Gebruik van tekens:** Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van aanhalingstekens (") als herhalingsteken voor zowel achternamen, straatnamen als plaatsen. * **Namen:** De lijst bevat voornamelijk gezinshoofden of zakelijke vermeldingen (zoals "Gebr. Th. & P. Smit"). De toevoeging "Azn" bij A. Slinger duidt op "Abrahamszoon". * **Geografie:** De lijst concentreert zich op de toenmalige landelijke gebieden ten westen en zuiden van Amsterdam. Veel van de genoemde locaties (Sloten, Osdorperweg, Zuiderakerweg) waren destijds agrarisch gebied dat later grotendeels door de stadsuitbreiding van Amsterdam is opgeslokt. * **Opmerkelijke adressen:** "Centrale Markt B 1" verwijst naar de oude Centrale Markthallen in Amsterdam-West, wat kan duiden op een handelaar of transporteur.
Administratief overzicht (grootboekblad) van brandstoftoewijzing en -verbruik.
* **Doel van het document:** Het bijhouden van de distributie en het werkelijke verbruik van "Benzogas" per individuele afnemer. Dit was een essentieel onderdeel van de rantsoenering tijdens de bezetting. * **VBNA:** De afkorting VBNA staat voor *Vloeibaar Butaan- en Aardgas*. In het document valt op dat veel verbruikscijfers verwijzen naar "zie v.d. Vlugt" (met name naar M. v.d. Vlugt aan de Jan van Galenstraat 16). Dit suggereert dat v.d. Vlugt fungeerde als een centraal distributie- of vulpunt voor een groep gebruikers. Het enorme verbruik van v.d. Vlugt zelf (4500 $m^3$ en 3010 $m^3$) bevestigt dit. * **Scherpe Rantsoenering:** Er is een duidelijke trend zichtbaar: in de tweede periode (augustus-september) is de toewijzing voor bijna iedereen fors verlaagd (meestal van 500 naar 180 $m^3$), wat wijst op toenemende schaarste en strengere controle door de bezetter. * **Uitzonderingen:** Bij J.J. Sol staat de opmerking "Auto verkocht aan Tabel Zijlstr.", wat verklaart waarom er geen verbruik meer is in de tweede periode. ---
Zakelijke correspondentie / Aanmaning.
* **Inhoud:** Het document is een formele aanmaning voor een openstaande schuld van 8,50 gulden. De schuld is ontstaan door schade die de heer Slinger op 28 januari 1943 heeft veroorzaakt door met een voertuig tegen een luik in de hal van de Centrale Markt te rijden. * **Tijdsverloop:** Opvallend is dat er meer dan een jaar is verstreken tussen het incident (januari 1943) en deze specifieke aanmaning (februari 1944). Dit suggereert dat er mogelijk al eerdere correspondentie is geweest die onbeantwoord bleef. * **Annotaties:** De handgeschreven notitie "Verzonden 17/2" dient als administratieve bevestiging van de verzenddatum. De paarse datumstempel "24 FEB. 1944" onderaan kan duiden op de datum van ontvangst van een reactie of een interne controle-deadline. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en gebiedend ("Ik maan U bij dezen aan"), wat typerend is voor ambtelijke en juridische correspondentie uit die tijd.
Betalingsherinnering / Aanmaning.
Het document is een officiële, zakelijke aanmaning gericht aan een inwoner van de Haarlemmermeer. De kern van de zaak is een openstaand bedrag van 50 cent (f 0,50) voor de reparatie van een boek. Opvallend is dat deze transactie of reparatie blijkbaar heeft plaatsgevonden in de "hal op de Centrale Markt". De toon is formeel en dwingend ("Ik maan U bij dezen aan"), wat gebruikelijk was voor ambtelijke correspondentie in die tijd, zelfs voor zeer kleine bedragen. Er worden twee betalingsmogelijkheden geboden: contante betaling aan het kantoor of een overschrijving via het Gemeentelijk Girokantoor van Amsterdam (te herkennen aan postrekening 13500).
Brief (doorslag of origineel met handgeschreven kanttekeningen).
Deze brief betreft een zakelijke vordering van de Centrale Markt op een particulier, de heer A. Slinger uit de Haarlemmermeer. Het gaat om een relatief klein bedrag van 8,50 gulden voor schadeherstel aan een luik, veroorzaakt ruim een jaar eerder in januari 1943. De brief illustreert een standaard administratieve procedure: nadat een eigen schriftelijke aanmaning geen resultaat heeft opgeleverd, wordt de zaak overgedragen aan de gespecialiseerde afdeling voor juridische aansprakelijkheid van de gemeente (gevestigd in het Raadhuis). De term "Alhier" bevestigt dat zowel de afzender als de ontvanger zich in dezelfde gemeente bevinden (zeer waarschijnlijk Amsterdam, gezien de vermelding van de Centrale Markt). De handgeschreven aantekeningen wijzen op de interne verwerking van het document: de verzenddatum (21 maart) en een latere afhandeling of paraaf op 31 maart 1944.
Brief (doorslag van een getypt schrijven).
* **Inhoud:** Het betreft een zakelijke mededeling waarin de directeur van de Centrale Markt een incassokwestie overdraagt aan de juridische/verzekeringsafdeling van de gemeente. Een burger (A. Slinger) heeft schade veroorzaakt aan een luik in de markthal en heeft, ondanks een eerdere aanmaning, het verschuldigde bedrag van 8,50 gulden niet betaald. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "Den Heer", "mijnen kantore", "Alhier"). * **Status van het document:** De handgeschreven toevoeging "afgedaan betaald" geeft aan dat de vordering op een later moment alsnog is voldaan en het dossier gesloten kon worden.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst.
| A. Slinger | Akerdijk 189 | Badhoevedorp. |
Administratief overzicht (grootboekblad) van brandstoftoewijzing en -verbruik.
| A. Slinger | Akerdijk 104 H'meer | 500 - | 100 - | 100 - | - |
Administratief overzicht (grootboekblad) van brandstoftoewijzing en -verbruik.
| A. Slinger | Akerdijk 108 H'meer | 500 - | 500 | - ? | 90. |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Onbekend
Waterlooplein — standplaats 500 - ? 90
Waterlooplein — standplaats 100 - 100 - -
Relevante Archieffragmenten
- 3 -
Div. bylagen (w.o. teek).
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
**DIEVER A** (in rood stempel)
# TRANSCRIPTIE G. Slinger Akerdijk 100 Slotenmeer _________________________________________ Moet nota d.d. 10/1-1944 groot f 0.50. nog betalen (wegens reparatie van een door hem aangereden luik 3 in de hal op de Centrale Markt op 28 Januari 1943)