N. Keizersgr

Ambtsbericht/Rapport betreffende standplaatsen.

Het document is een administratief verslag over de ruimtelijke ordening van straathandel in de Amsterdamse Weesperbuurt eind 1938. De kernpunten zijn: 1. **Locatie-specificatie:** De controleur beschrijft zeer nauwkeurig waar venters mogen staan, vaak op het trottoir ("trottoir") om de rijweg vrij te houden voor het verkeer. Er wordt gerefereerd aan specifieke gebouwen (Diamantbeurs, Joodsche Invalide), bomen en brugvleugels. 2. **Producten:** De handel betreft voornamelijk verse vis (haring), groenten, fruit (bananen) en bloemen. 3. **Toezicht en Regulering:** Er wordt melding gemaakt van illegale praktijken ("staan clandestien altijd naast elkaar") en de noodzaak om vergunninghouders te verplaatsen om de doorgang te verbeteren (geval A. de Wilde vs. M. Pront). 4. **Belangenverstrengeling:** De krabbels op de rechterpagina duiden op interne discussie over concurrentie met gevestigde winkeliers (zoals viswinkel Wijntschenk en nabijgelegen bloemenwinkels) en het negeren van verkeersbezwaren bij bepaalde toewijzingen.

Briefkaart (postkaart).

De briefkaart betreft een zakelijke, doch beleefde ziektemelding van een burger aan de directeur van de gemeentelijke dienst het Marktwezen in Amsterdam. De afzender, J. de Horst, verklaart zijn afwezigheid op de Westerstraat 193 (waarschijnlijk de locatie van een marktkraam of een specifiek werkadres) door ziekte. De auteur geeft aan voornemens te zijn zijn "plaats weer te bezetten" zodra de gezondheid dit toelaat en vraagt hiervoor impliciet om toestemming of begrip. De toon is formeel, passend bij de tijdgeest en de hiërarchische verhouding tussen burger/koopman en de overheidsinstantie.

Medische verklaring / doktersbriefje.

Het document is een officiële medische verklaring van dr. Salomon Meijer. In de tekst verklaart de arts dat zijn patiënte, Mejuffrouw Dejeu-Lang, wegens ziekte niet in staat is om haar werkzaamheden uit te voeren. Specifiek wordt vermeld dat zij vrijgesteld dient te worden van haar "staanplaats op de markt voor vishandel". De linkermarge bevat een lijst van ziekenfondsen die destijds in Amsterdam actief waren (o.a. Amsterdamsch Ziekenfonds Algemeen, Burgerlijk Ziekenfonds, Eendracht Maakt Macht). Dit wijst erop dat het formulier universeel bruikbaar was voor patiënten van verschillende verzekeraars. Het handschrift is een vlot medisch cursiif uit de jaren '40.

Brief / Klachtenbrief aan een onbekende instantie (waarschijnlijk de prijscontrole of gemeente).

In deze brief beklaagt een inwoner van Amsterdam (Mej. Buytekan) zich over prijsopdrijving bij de verkoop van aardappelen. Ze meldt dat haar dochtertje 17 cent per kilo moest betalen voor aardappelen die eigenlijk 6,5 cent zouden moeten kosten – een enorme prijsstijging voor die tijd. De schrijfster noemt specifiek twee adressen waar deze praktijken plaatsvinden: 1. Nieuwe Keizersgracht 13 (onderhuis), bij de heer/familie Van Sisteren. 2. Weesperstraat 69 (winkel), bij de heer/familie Hiemstra. Ze biedt aan om bewijsmateriaal (de aardappelen zelf) te bewaren en stelt voor om een nieuwe verordening in te voeren. Haar voorstel is om groentehandelaren te verplichten hun naam op de aardappelbakken te vermelden, vermoedelijk om de traceerbaarheid en controle op prijzen te vergemakkelijken. De brief breekt aan het einde abrupt af.

Administratief register (presentielijst/verzuimlijst) van joodse arbeiders.

Dit document is een administratieve verantwoording van joodse mannen die waren opgeroepen voor de werkverruiming of deportatie naar "het Oosten" (vaak aangeduid als werkverruiming in Duitsland, kolom 'v. Ned n. D.'). Het register houdt minutieus bij waarom bepaalde individuen niet op hun werkplek of transport zijn verschenen. De kolommen tonen de bureaucratische controle: * **v. Ned n. D.:** Waarschijnlijk "van Nederland naar Duitsland", een indicatie voor deportatie. * **aanget. onbest. retour:** Aangetekend schrijven onbestelbaar retour gekomen (vaak omdat mensen ondergedoken waren of al weggevoerd). * **Ziekte:** Er werd onderscheid gemaakt tussen mensen in onderzoek bij het Centraal Bureau (C.B.) of mensen met een uitkering van het Arbeidsbureau (G.B. 53). * **GAB:** Het Gewestelijk Arbeidsbureau speelde een centrale rol in de keuring en vrijstelling. Opvallende aantekeningen zijn "naar Amersfoort" (Kamp Amersfoort) en "gesperrt Zentralstelle", wat betekent dat iemand een (tijdelijke) vrijstelling had gekregen via de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung*.

Registratielijst (mogelijk een kamp- of transportlijst).

* **Handschrift:** Een duidelijk, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Gebruik van Romeinse cijfers (I, II, III) duidt op de verdieping van het woonadres. * **Demografie:** De lijst bevat uitsluitend mannen, hoofdzakelijk afkomstig uit Amsterdam (A’dam). Veel namen zijn herkenbaar als Joodse familienamen. De geboortejaren variëren van 1888 tot 1924, wat betekent dat het mannen in de werkzame leeftijd betreft. * **Status van de gegevens:** De kolommen voor nationaliteit ("Nat.") en geboorteplaats bevatten vaak dubbele aanhalingstekens (ditto-tekens) om herhaling van "nedel." en "A'dam" aan te geven. * **Doorhalingen:** De namen Jonas en Mozes Limburg zijn volledig doorgehaald, wat kan betekenen dat zij niet aanwezig waren, zijn vrijgesteld, of naar een andere lijst zijn overgeplaatst. * **Inktvlekken:** Er bevinden zich drie prominente inktvlekken in het midden van de pagina, die enkele gegevens in de kolommen 'geb. datum' en 'geb. plaats' bemoeilijken bij namen als Reiss, Robles en de Roni. ---

Handgeschreven lijst op een voorbedrukt formulier met kolommen.

* **Demografie:** De lijst bevat uitsluitend mannen, geboren tussen circa 1883 en 1917. De overgrote meerderheid is geboren in Amsterdam (afgekort als A'dam) en heeft de Nederlandse nationaliteit. * **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Oosterparkbuurt) en de Joodse buurt (Nieuwe Achtergracht, J.D. Meijerplein), wat typerend is voor de Joodse bevolkingsconcentratie in Amsterdam tijdens die periode. * **Sociale status:** De burgerlijke staat is veelal "gehd" (gehuwd), met een aanzienlijk aantal gezinnen met kinderen (variërend van 1 tot 4). * **Notaties:** De Romeinse cijfers achter de adressen (I, II, III) en "hs" (huis) geven de verdieping aan. De vinkjes suggereren een administratieve controle, bijvoorbeeld bij het oproepen of deporteren van deze personen.

Administratieve registratielijst (mogelijk een transport- of gijzelaarslijst).

* **Terminologie:** "Adam" is de veelgebruikte afkorting voor Amsterdam. De superscripten (I, II, III, Hs) bij de adressen duiden op de verdiepingen van de woningen. * **Burgerlijke staat:** "ongel." staat voor ongehuwd, "geh." voor gehuwd, en "Weduwn" voor weduwnaar. De notatie "conc.t" bij Alexander Waterman duidt waarschijnlijk op concubinaat (ongehuwd samenwonend). * **Demografie:** De lijst toont een dwarsdoorsnede van de Joodse bevolking in Amsterdam, met adressen in zowel de oude Jodenbuurt als de toenmalige nieuwbouwwijken zoals de Transvaalbuurt en Amsterdam-Zuid. * **Annotaties:** De vinkjes (√) aan de linkerkant suggereren dat deze personen zijn "verwerkt" of aanwezig waren tijdens een specifieke actie (bijvoorbeeld een razzia of registratiemoment).

# TRANSCRIPTIE den heer P.Vos, Keizersdwarsstr.14 II A l h i e r (C)

# TRANSCRIPTIE No. 20/20/5 M. 1939 15/11 AFSCHRIFT. ===================================== No. 50/241 b A.Z. 1939 No. 3492 Br. 1939 No. 110/13 L.M. 1939. KEURINGSDIENST VAN WAREN. KEIZERSGRACHT 732-734. No. 64/109-3 K.W. Amsterdam, 1 November 1939. div. bijlagen. Den Heer Burgemeester van ...

# TRANSCRIPTIE Verhoor van G.P.Keizer.

G.P.Keizer, oud 31 jaar en wonende Admiraal de Ruyterweg 236 alhier, verzoekt om een erkenning als ~~kleinhandelaar~~ groothandelaar in groen- ten en fruit. Hij verklaart reeds 8 jaar in de betrokken groothandel werkzaam te zijn bij de "Keizers Fruithandel N.V.", gevestigd Hal 28 van de Centrale Markt, hetgeen mij bij onderz. juist is gebleken. Als perso- neel van de N.V. heeft G.P.Keizer toegang ...

# TRANSCRIPTIE VD/HG. 66/23/1 M. 19 September 1941. **Kwijtschelding huurprijs** **bovenverdieping pakhuis** **Hal 26 ten name van de** **N.V. Keizer's Fruithandel.** den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u>