Bartholomeus Cornelis van Es (directeur)

Brief / Verzoekschrift

In deze brief verzoekt J.L. van Gelder om teruggave van het betaalde geld voor zijn ventvergunning. De brief is geschreven in een formele, enigszins nederige toon die gebruikelijk was voor correspondentie met instanties in die tijd. De belangrijkste argumenten voor zijn verzoek zijn: 1. **Niet-gebruik:** Hij heeft de vergunning het afgelopen jaar helemaal niet gebruikt. 2. **Financiële nood:** Hij ontvangt reeds "steun", wat wijst op een gebrek aan eigen inkomsten. 3. **Medische ongeschiktheid:** Vanwege zijn leeftijd (bijna 63) en gezondheidsklachten is hij fysiek niet meer in staat om met een kar te venten. Hij verwijst hiervoor naar keuringen door de G.D. (Gemeentelijke Geneeskundige Dienst). Opvallend zijn de rode onderstrepingen in het document, vermoedelijk aangebracht door een ambtenaar bij het Marktwezen om de kern van de aanvraag te markeren: de periode van niet-gebruik, de wens tot terugbetaling en de sociaaleconomische status ("steun").

Getuigenverklaring / Aangifte van verduistering of diefstal.

Dit document is een proces-verbaal van aangifte betreffende de verduistering of diefstal van vier kisten "doorgedraaide" gele komkommers. De kern van de zaak is niet alleen de groente zelf, maar vooral de emballage (de kisten). * **De "doorgedraaide" producten:** De komkommers hadden de minimumprijs op de veiling niet gehaald. In dergelijke gevallen kwamen de producten onder beheer van de "Regeering" (overheidsmaatregelen om de markt te reguleren tijdens de crisisjaren '30). * **De economische schade:** De directeur (Van Es) stelt expliciet dat de schade voor de N.V. zit in het statiegeld van de kisten (Fl. 0.30 per stuk, totaal Fl. 1.20). De verdachte, Sluyter, zou de kisten waarschijnlijk later weer hebben ingeleverd om het statiegeld te innen. * **Bewijsvoering:** Er is sprake van een fysiek bewijsstuk: een blauwe bon met nummer 684 die van de kisten was afgerukt en door de directeur op de grond was gevonden. * **Signalement:** De verdachte, Levie Sluyter, wordt omschreven als een bekende van de veiling die "niet gunstig bekend staat", wat duidt op een voorgeschiedenis van argwaan.

Administratieve notitie of memorandum, vermoedelijk afkomstig van een gemeentelijke instantie (mogelijk de Dienst der Gemeentelijke Markten).

Het document betreft een verzoek tot vroegtijdige beëindiging van een huurcontract vanwege de gewijzigde omstandigheden door de oorlogsdreiging. De huurder, H. J. G. Wubben, huurde Hal 27 (en extra grond) aan de Groenteweg in Den Haag voor een bedrag van f 1450,- per jaar. De kernpunten zijn: 1. **Reden van wijziging:** Vanwege de "mob." (mobilisatie) is het pakhuis feitelijk gesloten en wordt het vanaf 1 september 1939 alleen nog als bergplaats gebruikt. 2. **Administratieve status:** De directeur heeft besloten dit te noteren. 3. **Financiële afwikkeling:** De huur is tot en met augustus 1939 volledig betaald. 4. **Voorgestelde actie:** Er wordt een officieel voorstel gedaan aan het college van Burgemeester en Wethouders (B.W.) om het contract, dat oorspronkelijk tot 31 maart 1940 zou lopen, per 1 september 1939 te ontbinden.

Ambtsbrief/Memorandum.

Dit document is een ambtelijk schrijven waarin wordt gepleit voor een gedeeltelijke kwijtschelding van marktgeld voor een marktkoopman genaamd S. Pront. De reden hiervoor is zijn mobilisatie in het leger. * **Financiële details:** Pront had een jaarcontract van 500 gulden. Hij betaalde per termijn 41,67 gulden. Omdat hij vanaf september niet meer op de markt kan staan, stelt de directeur voor om hem alleen te laten betalen voor de acht maanden dat hij wel aanwezig was (januari t/m augustus). Hierbij wordt een gunstiger tarief van 50 gulden per maand gerekend in plaats van het doorlopende jaarbedrag, waardoor hij in totaal 400 gulden zou betalen en 100 gulden wordt kwijtgescholden. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar "artikel 10 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats - en ventgelden" en het principe van "billijkheid" (redelijkheid). * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en hoffelijk ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "Ik moge U beleefd verzoeken"), typerend voor de vooroorlogse ambtelijke correspondentie. Er staat een spelfout in de tekst ("lijk" in plaats van "lijkt"). ---

Getypte onkostendeclaratie / kasoverzicht.

Dit document biedt een gedetailleerd inzicht in de operationele kosten van een organisatie (vermoedelijk een gemeentelijke dienst of groter bedrijf) aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. * **Personen:** De kosten hebben betrekking op de Directeur, Kassier, Hoofdambtenaar, Secretaris en Hoofdopzichter. * **Kostenposten:** De grootste posten zijn de wekelijkse declaraties van de directeur voor "taxi- en representatiekosten". Opvallend zijn de regelmatige ritten van de kassier naar het Girokantoor voor het storten van contant geld. * **Valuta:** De bedragen zijn in Nederlandse guldens (f). De totalen per maand zijn rekenkundig correct gecontroleerd. * **Bijzonderheden:** Er is een kleine post voor "strafporto" (11 oktober), wat duidt op een onvoldoende gefrankeerd poststuk.

Getypte brief op officieel briefpapier (zonder briefhoofd-logo, maar met kenmerken).

* **Vorm en Stijl:** De brief is kort, zakelijk en formeel. Het taalgebruik is kenmerkend voor de vooroorlogse periode ("noodig ik uit", "te mijnen kantore", "des n.m."). * **Spelling:** Er wordt gebruik gemaakt van de 'y' in plaats van 'ij' (Vrydag, mijnen, zyn), wat in die tijd gebruikelijk was op bepaalde typemachines of als bewuste stijlkeuze, ondanks de toenmalige spellingregels. * **Inhoud:** Het betreft een uitnodiging aan een "Bestuur". Dit suggereert dat de heer Schagen een bestuursfunctie bekleedde (bijv. voorzitter of secretaris) van een vereniging of belangengroep, mogelijk gerelateerd aan de buurt Buitenveldert of de handel. * **Locatie:** Het genoemde adres, Jan van Galenstraat 14, was (en is) het terrein van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Dit versterkt het vermoeden dat de afzender de directeur van de Markthallen was. ---

Document

Dit document bevat de notulen van een overleg over de transportproblematiek bij de Centrale Markt. De kernpunten zijn: 1. **Samenwerking:** Er wordt aangedrongen op collectief belang boven eigenbelang om het vervoer veilig te stellen. 2. **Brandstofschaarste:** Vanwege een tekort aan benzine worden vrachtwagens omgebouwd om op gasgeneratoren (hout, anthraciet of turf) te rijden. Er is kritiek op eigenaren die liever hun voertuigen verkopen dan ze te laten ombouwen. 3. **Vorderingen:** Er is angst dat de Duitse bezetter (de Wehrmacht) voertuigen in beslag neemt. Voertuigen met gasgeneratoren lijken vooralsnog veilig voor vordering. 4. **Schaarste aan onderdelen:** Naast brandstof is er een groot tekort aan autobanden en worden rijvergunningen beperkt. 5. **Sociale impact:** De inperking van het wagenpark heeft geleid tot werkloosheid onder chauffeurs (27 personen). 6. **Alternatieven:** Er wordt gesproken over de inzet van paardenkracht als alternatief voor gemotoriseerd vervoer.

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven linksboven:)* Verzonden 9/10 *(Handgeschreven rechtsboven:)* m. Brouw. *(Getypt rechtsboven:)* vP/HG. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, **<u>A l h i e r</u> .** **77/40/5 M.** **8 October 1940.** Ten vervolge op mijn rapport d.d. 30 September jl. (No.77/40/4 M.) heb ik de eer U in bijlage dezes ee...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *extra* VP/HG. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, **A l h i e r .** 77/40/5 M. 8 October 1940. Ten vervolge op mijn rapport d.d. 30 September jl. (No.77/40/4 M.) heb ik de eer U in bijlage dezes een afschrift te doen toekomen van een nader rapport van den controleur Felt- huis d.d. 28 September jl., waaruit blijkt, dat Cornelisse de door hem weggenomen...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag (carbonkopie) van een getypte ambtelijke brief. * **Datum:** 24 juni 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst of nutsbedrijf). * **Geadresseerde:** Den Heer J. van Es, Celsiusstraat 26, Amsterdam-Oost. * **Kenmerken:** Bevat een handgeschreven notitie ("laten") en diverse administratieve codes...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift). * **Datum:** 11 juli 1939. * **Afzender:** De Directeur (instelling niet expliciet vermeld, maar adres Jan van Galenstraat 14 duidt op een gemeentelijke instantie). * **Geadresseerde:** Den Heer M. Vos, Korte Schimmelstraat 8 II, Amsterdam-West. * **Kenmerken:** Bevat dossiernummers ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, gezien de context en het adres). * **Ontvanger:** Den Heer J. van Os, Jodenbreestraat 11 I, Amsterdam-Centrum. * **Datum:** 24 oktober 1939. * **Kenmerken:** Referentienummers VP/HG en 25/188/2 M. Handgeschreven notiti...