S. Lam

Doorslag van een officiële brief (besluit tot schorsing).

In deze brief wordt de heer S. Lam door de directeur van het Amsterdamse marktwezen op de hoogte gesteld van een disciplinaire maatregel. Op basis van een rapportage over een incident op 26 oktober 1939 op de markt aan het Waterlooplein, waarbij de "goede gang van zaken" werd verstoord, wordt de heer Lam voor de duur van één week (van 30 oktober tot en met 5 november 1939) uitgesloten van alle markten in de stad. De directeur beroept zich hierbij op artikel 39, lid 1 van het geldende Reglement op de Markten. Het document is een administratieve doorslag, bedoeld voor het archief, wat blijkt uit de referentienummers en de aantekening over de verzending.

Officiële kennisgeving/strafbeschikking (doorslag van een getypte brief).

* **Inhoud:** Het document is een officiële mededeling aan een marktkoopman, de heer S. Lam, waarin hem een tijdelijk marktverbod wordt opgelegd. * **Aanleiding:** Een incident op 26 oktober 1939 op de markt aan het Waterlooplein, waarbij hij de "goede gang van zaken" zou hebben verstoord. * **Sanctie:** Een schorsing van één week (van 30 oktober tot en met 5 november 1939). Deze sanctie geldt niet alleen voor het Waterlooplein, maar voor alle markten "hier ter stede" (in Amsterdam). * **Juridische grondslag:** Artikel 39, lid 1 van het lokale Reglement op de Markten. Dit artikel gaf de directeur van het marktwezen de bevoegdheid om marktkooplui bij wangedrag tijdelijk uit te sluiten. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke, ambtelijke correspondentie. De handgeschreven notitie "20 ex." suggereert dat dit besluit in meervoud werd verspreid, mogelijk naar verschillende marktmeesters of administratieve afdelingen ter controle.

Officiële brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De brief is een reactie op een verzoek van de heer S. Lam om tijdelijk niet op de markt te hoeven staan. De directeur verleent hem uitstel van zijn bezettingsplicht voor een periode van maximaal twee maanden. * **Voorwaarde:** Het uitstel wordt verleend op voorwaarde dat het marktgeld (de staanplaatsvergoeding) gedurende deze periode gewoon op tijd wordt doorbetaald. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "hierby", "tydens", "tyd"). * **Locatie:** Er wordt specifiek verwezen naar de markten op Uilenburg en het Waterlooplein in Amsterdam.

Handgeschreven brief.

In deze brief verzoekt de heer of mevrouw S. Lam de Directie Marktwezen om toestemming voor het tijdelijk onbezet laten van een standplaats op de markt op het Waterlooplein. De schrijver geeft aan dat dit wegens "omstandigheden" is, zonder deze nader te specificeren. Cruciaal in het verzoek is de toezegging dat de verschuldigde kosten (staangeld) wel gewoon doorbetaald zullen worden. Dit is bedoeld om de rechten op de standplaats te behouden voor wanneer de afzender weer in staat is de markt te bezoeken. Uit het postscriptum blijkt dat de briefschrijver de aanvraag eind december al bij het verkeerde loket (het lokale bureau op het Waterlooplein zelf) had ingediend, en dit nu corrigeert door zich direct tot de directie te wenden. De toon van de brief is uiterst formeel en beleefd, passend bij de zakelijke correspondentie met een gemeentelijke instantie in die tijd.

Handgeschreven ambtelijk bericht/memo.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een goed leesbaar, hellend cursief handschrift, representatief voor de schrijfstijl in de eerste helft van de 20e eeuw. * **Inhoud:** Het bericht betreft een advies over een marktplaatsvergunning. Een zekere S. Lam, houder van standplaats nummer 45 op het Waterlooplein, heeft gevraagd om uitstel voor het bezetten van zijn plek. De afzender, J. Renz, adviseert de inspecteur om dit verzoek af te wijzen. * **Argumentatie:** Renz voert aan dat S. Lam wel degelijk in staat is te werken (hij is "geregeld in zijn winkel werkzaam"), maar zijn verplichting om op de markt aanwezig te zijn verzaakt. In marktreglementen was (en is) het vaak een vereiste dat een toegewezen plek ook daadwerkelijk wordt ingenomen door de vergunninghouder om leegstand op de markt te voorkomen. * **Terminologie:** "W: pl:" is een afkorting voor Waterlooplein. "pl. n: 45" staat voor plaatsnummer 45.

Getypte brief (doorslag/carbonkopie).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer Lam op 4 januari 1940 was ingediend. De reden voor afwijzing is dat hij twee keer niet is verschenen op een oproep van de inspecteur om zijn verzoek toe te lichten. * **Waarschuwing:** Naast de afwijzing bevat de brief een ernstige waarschuwing: als de heer Lam zijn marktplaatsen op het Waterlooplein en de Uilenburgermarkt niet regelmatig bezet, zullen deze worden ingetrokken conform het Markreglement. * **Toon:** De toon is ambtelijk, kortaf en streng. Er wordt strikt vastgehouden aan de geldende reglementen. * **Locatie:** De genoemde markten (Waterlooplein en Uilenburg) en de Ruyschstraat bevinden zich in Amsterdam en hadden in 1940 een sterke link met de Joodse gemeenschap.

Officiële waarschuwingsbrief van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een laatste sommatie aan de heer S. Lam wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt aan het Waterlooplein. De directeur van het Marktwezen dreigt met de onherroepelijke intrekking van de vaste plaats per 15 januari 1940 indien er niet vóór 12 januari wordt betaald. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. * **Sociaal aspect:** De brief noemt expliciet uitzonderingsgronden voor betalingsonmacht, zoals het ontvangen van steun (sociale bijstand) of ziekenhuisopname. Dit duidt op een bureaucratisch maar gestandaardiseerd proces om rekening te houden met de armoede van die tijd. * **Toon:** De toon is formeel, dwingend en ambtelijk ("met nadruk", "onherroepelijk").

Brief op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** De brief dient om de resultaten van medische keuringen door te geven aan de instantie die verantwoordelijk is voor de tewerkstelling van Joden. De resultaten variëren van "ongeschikt" tot het advies om iemand nabij Amsterdam te werk te stellen of de uitzending tijdelijk uit te stellen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Deze zijn cruciaal. Ze lijken geplaatst door de ontvangende administratie. Bij M. Aardewerk staat "geplaatst 31/3 Diever", wat impliceert dat hij al naar een werkkamp (Diever) was gestuurd voordat dit medische resultaat verwerkt was. Bij M. Slier staat "geplaatst 31/3-42 Geesbrug", hoewel hij als "ongeschikt" is beoordeeld. Dit toont de tragische bureaucratische realiteit waarbij de machine van deportatie en tewerkstelling vaak sneller ging dan de medische bezwaren. * **Functionarissen:** S. Spijer trad op als medisch adviseur voor de Joodsche Raad. De voorzittershamer lag bij Abraham Asscher en David Cohen, wiens namen pontificaal bovenaan staan.

Salomon Lakmaker 6/4/02 A'dam, Lepelstr. 89 III (C). A 35. No. 589714 Erk -42309- [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan gecentreerd/links:] *A'dam* *W. L. Suurhoff*

[Linksonder:] Erk. Lakmaker? R [Rechtsonder:] [Signatuur, lijkt op:] Reyinga

# TRANSCRIPTIE W. L. M. te zijner aanzien zal nemen. [Paraaf, mogelijk 'DD' of 'SJ']

Naam en voorletters: *Lak C.L.J.* Functie en No.: *contrôleur* No. *139* Adres: *Krugerplein 17 I*