H. de Grootstraat
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Getypte administratieve lijst (typoscript), pagina 6.
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, lopend van 'Brouw' naar 'Canes'. * **Kolom 'No. Lkrt.':** Dit staat hoogstwaarschijnlijk voor 'Lidkaartnummer'. De nummers zijn niet chronologisch of opeenvolgend in de lijst zelf, wat suggereert dat de lijst is samengesteld uit een groter kaartsysteem. * **Adressering:** Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van verdiepingsaanduidingen (I, II, III) en de afkorting 'Hs.' voor 'Huis' (begane grond). Opvallend is de vermelding 'Sloterdijk' bij de Velzerweg, wat toentertijd nog als een aparte kern binnen de gemeente Amsterdam werd gezien. * **Correcties:** Er zijn drie regels volledig doorgestreept (Brouwer Z., Bruyn M. de, en Buuren). Bij de onderste doorhaling zijn ook gegevens in de kolommen 'Geboortedatum' en 'Woonplaats' deels onleesbaar gemaakt of niet ingevuld.
Getypte namenlijst (administratief register).
* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (L t/m M). * **Data:** De kolom "No. Lkrt." (Luchtbeschermingskaart) suggereert dat dit een register is voor de Luchtbeschermingsdienst of een vergelijkbare civiele administratie tijdens de bezettingsjaren. * **Demografie:** Er is een opvallende aanwezigheid van Sefardisch-Joodse achternamen (zoals Lopes-Cardozo, Lopes-Dias, Lopes-Salzedo) en Ashkenazisch-Joodse namen (zoals Lutraan, Loonstyn), wat wijst op een registratie van de Joodse bevolking van Amsterdam. * **Staat:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Enkele namen zijn later met een dikke pen of potlood doorgehaald, wat vaak duidde op een verhuizing, overlijden of deportatie.
Getypte administratieve lijst/registerpagina.
* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, specifiek de letter P. Binnen de achternamen is er een verdere sortering op de eerste letter van de voornaam (bijv. Pillar M, N, S). * **Geografie:** Alle vermelde adressen bevinden zich in Amsterdam. Er is een hoge concentratie in wijken als de Pijp (Gov. Flinckstraat), de Transvaalbuurt (Dan. Theronstraat, Transvaalkade) en de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Nw. Uilenburgerstraat). * **Correcties:** Er zijn handmatige correcties zichtbaar. Het nummer 2379 bij D. Polak is doorgestreept. Er is een volledige regel met "XXX" weggehaald onder de naam Princen. Het nummer 1385 bij M. van Praag lijkt over een getypt "1885" heen geschreven. * **Demografie:** De geboortedata variëren van 1867 tot 1920, wat wijst op een registratie van volwassenen.
Handgeschreven lijst met namen, adressen en instructies.
Het document betreft een administratieve lijst van personen die in aanmerking komen voor een specifieke vergunning. In de eerste lijst staan tien namen (waarvan één doorgehaald), voorzien van adressen in Amsterdam. De tweede lijst specificeert vier personen (Groeneveld, Veenman, Lok en De Vries) die met spoed een "Straatwerk-erlaubnis" moeten ontvangen. Opvallend is de vermenging van administratieve lagen: er is gecorrigeerd in het aantal personen ("Aantal: 9" en later "Aantal: 4") en er zijn procesnotities gemaakt (zoals de verwijzing naar "Raadhuis, kamer 16"). De rode aantekening aan de rechterzijde ("Klaar") duidt op een afgehandelde taak.
Handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een register voor voedselhulp).
Het document fungeert als een administratieve checklist voor de distributie van extra levensmiddelen. Er zijn enkele belangrijke details zichtbaar: * **Medische/Sociale indicatie:** De termen "t.b.v. echtgenoote" en "t.b.v. dochtertje" duiden aan dat de extra rantsoenen niet voor de aanvrager zelf, maar voor kwetsbare gezinsleden waren. * **Bereiding:** De kanttekening "moet thuis bereid worden" bij C. Müller suggereert dat de hulp bestond uit onbewerkte ingrediënten in plaats van maaltijden uit een gaarkeuken. * **Correcties:** De groene doorhaling bij P. Smit (nummer 7) en de daaropvolgende nieuwe inschrijving van S. Ubben wijzen op een actuele bijwerking van de lijst, mogelijk vanwege een verhuizing of een foutieve registratie.
Getypte namenlijst met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.
* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van 33 personen met hun adressen in Amsterdam. Bijna alle adressen zijn voorzien van een etagenummer (bijv. II voor de tweede verdieping, 'hs' voor huis/begane grond). * **Wijzigingen:** Er is één handmatige correctie bij de naam H. Steenbeek. Zijn adres is gewijzigd van de Pieter Lastmankade naar de Leimuidenstraat. Tevens is de toevoeging "v/an Fries" (mogelijk 'van Fries' of een verwijzing naar een herkomst) genoteerd. * **Financieel:** De handgeschreven berekening onderaan duidt op een administratieve afhandeling waarbij f 0.40 per persoon in rekening werd gebracht (totaal f 13.20 voor 33 personen). Dit zou kunnen wijzen op een vergoeding voor distributie, leges voor een vergunning, of een specifieke belasting. * **Geografie:** De genoemde straten (Postjeskade, Warmondstraat, Orteliusstraat, etc.) bevinden zich voornamelijk in Amsterdam-West en Zuid.
Getypte verklaring (werkgeversverklaring).
* **Vorm:** Het document is opgesteld met een schrijfmachine. Opvallend is het gebruik van spatiering (geperfectioneerd door een spatie tussen elke letter) voor de plaatsnaam "Amsterdam" en de naam "Simon Marinus" om nadruk te geven. * **Taalfouten:** Er zit een typfout in de tekst: "werkzaamg eweest". Waarschijnlijk was het de bedoeling om "werkzaam geweest" te typen, maar is de spatie verkeerd geplaatst. * **Inhoud:** De heer Schindeler verklaart dat Simon Marinus gedurende vier jaar (1930-1934) werkzaam was als inkoper en bediende bij de firma Schindeler en Vrees. De brief is gericht aan "L.S." (*Lectori Salutem*), wat betekent "aan de lezer heil" of "aan hen die dit aangaat". Dit duidt op een algemene verklaring die voor meerdere doeleinden gebruikt kon worden.
Formulier voor een gevonden voorwerp.
Het document is een officieel registratieformulier van het Amsterdamse Marktwezen voor een gevonden voorwerp. In dit geval gaat het om acht fruitkistjes die op 16 maart 1944 zijn gevonden in het water bij "Pier A" (waarschijnlijk in de Amsterdamse haven). De vinder/deponeerder is J.C.N. Hulsten, woonachtig aan de Van Moerkerkenstraat (afgekort als v. M. de Grootstraat, hoewel de naamgeving in die tijd licht kan afwijken of het betreft de Van der Hoopstraat/De Grootstraat hoek). De administratieve afhandeling is opmerkelijk gedetailleerd voor een dergelijke vondst: 1. **16 maart:** Vondst en registratie door ambtenaar G. Felthuis. 2. **18 maart:** De kistjes worden naar de "Amst. fruitcentrale" gebracht. 3. **Opbrengst:** De kistjes leveren 2,50 gulden op. 4. **25 maart:** Dit bedrag wordt officieel afgedragen aan de kassier van het Marktwezen, waarna het dossier met een datumstempel wordt gesloten.
Document
Dit document is een officiële brief van de Joodsche Raad aan de Duitse bezettingsautoriteiten. In de brief doet de Raad een formeel voorstel ("Auftragsgemäss beantragen wir") voor de samenstelling van een commissie voor de groentedetailhandel (*Gemüsekleinhandel*). Er worden vijf namen van mogelijke leden genoemd, inclusief hun privéadressen en hun zakelijke achtergrond (vaak mede-eigenaren van bestaande firma's). Als voorzitter van deze commissie wordt Dr. A. van der Laan voorgedragen. De keuze voor Van der Laan wordt gemotiveerd door zijn functie als Algemeen Secretaris van de Joodsche Raad en zijn eerdere ervaring als directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De toon van de brief is strikt formeel en geschreven in het Duits, de taal van de bezetter.
Document
Het document is een administratief overzicht van vergunninghouders. De kolommen bevatten specifieke gegevens die relevant waren voor de bezettingsautoriteiten of de Joodsche Raad: * **Wijkcodes**: De letters (Z, C, O, N, W) verwijzen naar de Amsterdamse stadsdelen: Zuid, Centrum, Oost, Noord en West. * **Artikelen**: De afkorting "A. gr. fr." staat voor "Aardappelen, groenten en fruit". Dit waren handelaren die door hun beroep mogelijk een (tijdelijke) vrijstelling of "Sperre" genoten. * **De letter 'D'**: De meest cruciale toevoeging is de letter 'D' in de rechterkolom. De legenda bovenaan bevestigt dat dit "naar Drenthe" betekent. Dit is een eufemisme voor deportatie naar Kamp Westerbork, vanwaaruit de meeste slachtoffers naar de vernietigingskampen in Polen werden getransporteerd.
Getypte administratieve lijst van standplaatshouders met handgeschreven annotaties.
* **Inhoud:** De lijst geeft een alfabetisch overzicht van personen met een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kolommen bevatten de geboortedata en woonadressen van de kooplui. * **Adresnotatie:** De getallen achter de straatnamen (hs, 1, 11, 111) verwijzen naar de etages: huis (begane grond), 1-hoog, 2-hoog en 3-hoog. * **Margesymbolen:** De letters T, A, D, L, V in de marge zijn administratieve codes. Hoewel deze soms worden geassocieerd met branche-indelingen (bijv. T voor Textiel, A voor Aardappelen/Groenten), is in de oorlogscontext ook geopperd dat deze codes te maken hadden met de registratie van Joodse versus niet-Joodse ondernemers. Veel namen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Appelboom, Beem, Caransa, Cohen) zijn van Joodse origine. * **Mutaties:** Handgeschreven toevoegingen zoals "verplaatst" en doorhalingen duiden op een dynamisch gebruik van de lijst voor controle- en beheerdoeleinden door de Marktdienst van de gemeente Amsterdam. De notitie "binnenslands bezet" bij M. Bilderbeek suggereert een specifieke status van de betreffende persoon of locatie.
Register (mogelijk bevolkingsregister, ledenlijst van een geloofsgemeenschap of ziekenfonds).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een duidelijk, geoefend 19e-eeuws cursief schrift. Er is weinig variatie in de hand, wat duidt op een professionele klerk of administrateur. * **Structuur:** De namen zijn alfabetisch gesorteerd op de eerste letter (B op pagina 2, begin van de C op pagina 3). * **Ingevoegde data:** In een kolom tussen de namen en de geboortedata staan incidenteel andere data met een jaartal. Deze lijken mutaties aan te geven (zoals overlijden, uitschrijving of toetreding), aangezien deze regels vaak de code "1" in de laatste kolom hebben. * **Locaties:** De adressen concentreren zich in de Joodse buurt van Amsterdam (Rapenburgerstraat, Waterlooplein, Lepelstraat) en de latere uitbreidingswijken zoals de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Majubastraat). * **Nummering:** De meest rechtse kolom bevat getallen (vaak 3, 4 of 9). Dit zijn waarschijnlijk administratieve classificaties, zoals een wijknummer, een contributieklasse of een medische categorie.
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE vD/HB. [handgeschreven in rood potlood: Verzonden 31/8] den Heer M. de Groot, Groen van Prinstererstraat 77 huis, Amsterdam-West. Wijk 19 A, 20/22/2 M. 31 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 14 dezer deel ik U mede, dat aan Uw verzoek niet kan worden voldaan, aangezien op de Lin- dengracht voldoende vischkooplieden een plaats in...
# TRANSCRIPTIE Den Heer. Directeur v/h. Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam (W.)
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *In de leer* [?] [Rechtsboven, getypt:] HG. [Schuin door de tekst, in paars potlood:] *Verzonden 9/9* den Heer Ph. de Groot, Sint Antoniesbreestraat 35 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. 33/54/2 M. 8 September 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 Augustus jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes uitstel van Uw verpl...
# TRANSCRIPTIE Verzonden 29/7-42 [handgeschreven] vB/HB. den Heer Ph. de Groot, St. Anth. Breestraat 35 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 3. 30/42/2 M. 29 Juli 1942. Naar aanleiding van Uw briefkaart, ...