M. Hirschfeld

Document

Dit document is een representatief voorbeeld van de Nederlandse pers tijdens de eerste weken van de Duitse bezetting (juni 1940). De lay-out is typisch voor die tijd: acht kolommen met een mix van officieel nieuws, lokaal nieuws, advertenties en juridische verslagen. * **Toon en taalgebruik:** De taal is formeel en volgt de vooroorlogse spelling (bijv. "Nederlandsche", "geëischt"). De toon is zakelijk maar getuigt van de nieuwe politieke realiteit door het veelvuldig noemen van de "Rijkscommissaris" en "secretarissen-generaal". * **Propaganda en controle:** Het bezoek van Seyss-Inquart aan Rotterdam wordt gepresenteerd als een inspectie van de schade en wederopbouw. Hoewel de stad door de Duitsers was gebombardeerd, ligt de nadruk in het artikel op de plannen voor de toekomst en de samenwerking met lokale autoriteiten (zoals burgemeester Oud). * **Nieuwe orde:** De vele "verordeningen" op de pagina (vervoer, schulden, specerijen) laten zien hoe het dagelijks leven in sneltreinvaart werd gereguleerd door de bezetter en de gelijkgeschakelde departementen. * **Moraal:** Het proces tegen de dief van een gesneuvelde soldaat diende waarschijnlijk als een publieke waarschuwing voor de handhaving van de openbare orde onder het nieuwe bewind.

Gedrukt officieel overheidsbesluit (staatsblad-stijl).

Dit document bevat de slotartikelen (9 t/m 13) van het "Afvallenbesluit 1940 II (dierlijke afvallen)", aangevuld met specifieke uitvoeringsbesluiten. * **Handhaving en Opsporing:** Artikelen 9 t/m 11 regelen de juridische vervolging (inclusief aansprakelijkheid van rechtspersonen) en verlenen vergaande bevoegdheden aan de opsporingsambtenaren. Deze mogen zonder toestemming terreinen en (onder voorwaarden) woningen betreden en goederen in beslag nemen. * **Ontheffingen:** Artikel 12 en de daaropvolgende toelichting delegeren de macht om ontheffingen te verlenen aan de Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening, in overleg met diverse veterinaire en chemische instanties. Dit wijst op het belang van dierlijk afval voor de (oorlogs)chemische industrie (bijv. beenderen). * **Inwerkingtreding:** Artikel 13 regelt de datering en de officiële citeertitel. * **Bestuur:** De ondertekening door de Secretarissen-Generaal Hirschfeld en Frederiks is kenmerkend voor de bestuurlijke structuur van die tijd.

Document

* **Inhoud:** Het document bevat twee prijsbesluiten uit april 1941: één voor zoetwatervis (specifiek aal en paling) en één voor garnalen. Het stelt maximale prijzen vast voor verschillende schakels in de keten: van de visser tot aan de consument. * **Juridisch Kader:** De besluiten zijn genomen door de Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij. Er wordt verwezen naar verordeningen van de Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied (Seyss-Inquart), wat de context van de Duitse bezetting bevestigt. * **Economische Maatregelen:** De regels zijn bedoeld om prijsopdrijving en zwarte handel tegen te gaan door strikte marges en maximale consumentenprijzen op te leggen. Opvallend is de verplichting tot het duidelijk zichtbaar tonen van prijslijsten (Art. 4 links, Art. 2 rechts), ook op transportvoertuigen. * **Fysieke Kenmerken:** Gedrukte tekst in een officiële publicatie (Gemeenteblad). De handgeschreven rode notitie "stempel voor Vischmarkt X" wijst op een specifiek gebruik door marktmeesters of controleurs op de vismarkt. ---

Officieel overheidsbesluit / Publicatieblad (waarschijnlijk uit een *Gemeenteblad*).

Het document bevat het slotartikel (Artikel 3) van een prijsbesluit betreffende de handel in garnalen. De tekst is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van de vroege jaren '40, herkenbaar aan de oude spelling (zoals "Nederlandsche" en de naamvallen in "den dag na dien"). De opmaak suggereert dat dit een uittreksel of herpublicatie is in een lokaal officieel blad (zoals het Gemeenteblad van Amsterdam), gezien de toevoeging van de plaatsnaam Amsterdam en de datum 12 april, acht dagen na de oorspronkelijke ondertekening in Den Haag. De ondertekenaar, Hans Max Hirschfeld, was een sleutelfiguur tijdens de bezetting. Als Secretaris-Generaal van Economische Zaken en Landbouw en Visserij bleef hij in functie om de Nederlandse economie draaiende te houden, wat hem tot een historisch controversieel figuur maakt wat betreft de grens tussen beleid en collaboratie.

Document

Dit document is een officiële "beschikking" (besluit) uitgevaardigd door het Departement van Landbouw en Visscherij tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het doel van de beschikking is het reguleren van de prijzen en de handel in zeevis. De tekst is verdeeld in vier paragrafen: 1. **Reeders en visschers (§ 1):** Bepaalt hoe prijzen aan de visafslag worden vastgesteld en verplicht hen tot het geven van een "overwicht" (extra gewicht ter compensatie) en het sorteren van de vis. 2. **Handelaren (§ 2):** Legt regels op aan de tussenhandel (groot- en kleinhandel) betreffende winstmarges, verpakking en het doorrekenen van kosten door commissiekoopers. 3. **Be- of verwerkte vis (§ 3):** Bevat specifieke prijsverhogingen die zijn toegestaan wanneer vis bewerkt is (bijv. gekopt, gefileerd, bevroren of in mooten gesneden). Er wordt specifiek verwezen naar kabeljauw en wijting. 4. **Slotbepaling (§ 4):** Geeft de officiële citeertitel ("Prijzenbeschikking 1942 Zeevisch") en regelt de inwerkingtreding. De toon is juridisch en dwingend, typerend voor de distributie- en prijsbeheersingsmaatregelen van de oorlogstijd. ---

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Pagina uit een officiële circulaire of brief (pagina 3). * **Afzender:** De Secretaris-Generaal, waarnemend hoofd van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart. * **Ondertekenaar:** H.M. Hirschfeld (handtekening zichtbaar). * **Datering:** Onbekend (geschat medio 1940-1945, gezien de functie van Hirschfeld en de context van distributie). * ...

# DOCUMENT INFO * **Documentnummer:** № 286 (onderdeel van beschikking № 1881). * **Pagina:** -2- * **Datum:** 10 augustus 1942. * **Ondertekenaar:** H. M. Hirschfeld (Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij). * **Onderwerp:** Vaststelling van maximale winstmarges voor de handel in diverse vissoorten. * **Kenmerken:** Getypte lijst met handgeschreven aanteke...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt ambtelijk besluit / wijziging van een beschikking. * **Datum:** 1 december 1941. * **Locatie:** 's-Gravenhage. * **Ondertekenaar:** H.M. Hirschfeld (Secretaris-Generaal). * **Kenmerk:** K 6047 (linksonder).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte officiële brief / besluit (pagina 2). * **Datum:** 14 november 1941. * **Locatie:** 's-Gravenhage (Den Haag). * **Ondergetekende(n):** H.M. Hirschfeld (Secretaris-Generaal van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart en het Departement van Landbouw en Visserij) en vertegenwoordigers van de Nederlandsche Veehouderijcentrale. * **O...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel besluit / slotbepaling van een beschikking. * **Datum:** 2 juli 1942. * **Locatie:** 's-Gravenhage (Den Haag). * **Betrokkene:** Dr. H.M. Hirschfeld (Secretaris-Generaal). * **Onderwerp:** Inwerkingtreding van de "Prijzenbeschikking Pos 1942". * **Kenmerken:** Getypte tekst, waarschijnlijk een doorslag of kopie van een officieel besluit. ...