M. Mouwes

Officieel formulier van de gemeente Amsterdam voor marktkooplieden.

* **Formele aard:** Dit document is een administratieve kennisgeving waarmee een marktkoopman formeel afstand doet van de hulp van een specifieke assistent. * **Naamsvarianten:** De plaatshouder wordt in de invultekst geschreven als "G. Walvisch", terwijl de handtekening "G Walvis" luidt. Dit type spellingsvariatie (met of zonder -ch) was in die periode gebruikelijk. * **Locatie-aanduiding:** "Waterlooplein no. O.G." verwijst naar de standplaats. "O.G." zou kunnen staan voor 'Oude Gracht' (als sectie-aanduiding) of een specifieke administratieve zone op de markt. * **Administratieve procesgang:** Het document werd op 7 april 1939 ondertekend door Walvis en vijf dagen later, op 12 april, verwerkt door de marktdienst ("Ass. lijst bek. d." – assistentenlijst bekend). De aantekening "wijz. acc." linksonder duidt op "wijziging geaccepteerd".

Officieel rapport van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

* **Aanleiding:** De controleur van het Marktwezen rapporteert een overtreding door twee handelaren, E. en M. Mouwes. Zij hebben fruit gesorteerd in de markthal maar nagelaten het afval op te ruimen, ondanks een direct bevel van de controleur. * **Recidive:** Het rapport benadrukt dat dit niet de eerste keer is; de heren hebben al eerder waarschuwingen gekregen voor soortgelijk gedrag (het niet naleven van de hygiënevoorschriften). * **Sanctie:** De overtreding wordt hoog opgenomen. Waar een eerste waarschuwing blijkbaar niet hielp, volgt nu een zware sanctie: een schorsing ("uitsluiting") van de markt voor drie dagen, specifiek op 9, 10 en 11 augustus 1939. * **Administratieve verwerking:** Het document toont de korte lijnen binnen het marktbeheer. Het rapport wordt op de 5e opgesteld, en op de 7e neemt de bedrijfschef het besluit tot uitsluiting. De adressen van de handelaren (Willemsstraat en Nieuwe Prinsengracht) zijn met de hand toegevoegd, waarschijnlijk voor de verzending van de officiële aanzegging van de straf.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een formele sanctie opgelegd aan de heer M. Mouwes. Hij wordt gestraft omdat hij op 5 augustus 1939 afval heeft achtergelaten in de hal van de Centrale Markt en weigerde dit op te ruimen na een sommatie door een controleur. * **Sanctie:** Als gevolg hiervan wordt hem de toegang tot de markt ontzegd voor een periode van drie dagen: 9, 10 en 11 augustus 1939. De directeur beroept zich hierbij op artikel 39 lid 1 van het Marktreglement. * **Taalgebruik:** De brief hanteert een zakelijke, autoritaire toon. De spelling is kenmerkend voor de periode vóór de spellingshervormingen (bijv. "My", "tyd", "namelyk", "Vrydag" met een 'y' in plaats van 'ij'). * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven notitie "verzonden 7/8" bevestigt dat de brief op de dag van datering is verstuurd, wat de ontvanger slechts één dag de tijd gaf voor de ingang van de schorsing op de 9e.

Administratief registerblad / grootboekpagina.

Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.

Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).

- **Inhoud:** De lijst toont een overzicht van Amsterdamse inwoners, gerangschikt op naam met bijbehorende geboortedatum, een code (waarschijnlijk geloofsovertuiging of burgerlijke staat) en hun woonadres. - **Geografie:** De adressen bevinden zich grotendeels in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en de oude Joodse buurt in het centrum. - **Demografie:** Veel familienamen op de lijst duiden op een Joodse achtergrond (o.a. Mechanicus, Meents, Mok, Mouwes, Pach, Pinto, Polak, Van Praag). - **Coderingen:** - De Romeinse cijfers (I, II, III) en de superscript 4 achter huisnummers geven de verdieping aan ("hoog"). De letter 'b' staat voor benedenwoning. - De letter 'D' in de rechterkantlijn (bij J. Peper en J. Pronto) staat zeer waarschijnlijk voor 'Dood' of 'Deces', een standaard archiefmarkering om aan te geven dat de persoon is overleden. - De terugkerende opmerking "A. gr. fund" (of 'funt') verwijst mogelijk naar een administratief fonds of een specifieke registratielijst (bijv. 'Algemeen Grondfonds' of een pensioenlijst).

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE m. arbavi

# TRANSCRIPTIE Marktwezen. t.a.v. Hr. Muller.

1/4 '39.- L. S. Mw. Swüerde - Mol St. Ant. Breestr. 74, moet onder gewende behandeling blijven is de specialist WPolak.

# TRANSCRIPTIE [Onderstreept] M. Brouwer Sprijs-groeting