M. Piller

Ambtsverslag/Rapport van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

* **Inhoud:** Het document is een officieel rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. Het dient als ondersteuning voor de aanvraag van Jacob Kloots om zelfstandig als groothandelaar op de Centrale Markt te mogen opereren. De controleur bevestigt de werkervaring van Kloots (bijna 20 jaar ervaring, eerst bij zijn vader en daarna bij M. Piller) en verklaart dat het aanvraagformulier naar waarheid is ingevuld. * **Administratief proces:** Het rapport is opgesteld op 1 mei 1940. Op 4 mei 1940 is het intern goedgekeurd ("Accoord"). Op 6 mei 1940 is het dossier doorgezonden naar Den Haag voor verdere afhandeling, wat wijst op een centrale regierol van de rijksoverheid bij de vergunningverlening voor de groothandel in die tijd. * **Opmerkelijke details:** Er is een kleine typefout hersteld in de tekst (het doorgestreepte "dr" voor "drijven"). De zakelijke toon is kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie.

Handgeschreven administratieve lijst (Controlelijst).

* **Administratieve structuur:** Het document is een strak opgezette tabel die dient om de status van straathandelaren in kaart te brengen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen handelaren die nooit een vergunning hebben gehad en handelaren die deze hebben ingeleverd. * **Handelswaar:** De lijst toont een focus op primaire levensbehoeften: aardappelen, groenten, fruit, eieren, koffie, thee en brandstof (petroleum). * **Demografie:** Er is een grote variatie in ervaring, van relatieve nieuwkomers (2 jaar) tot zeer ervaren krachten zoals H. Rosse, die al 55 jaar in het vak zit. * **Opvallend:** Het hoge aantal personen dat hun vergunning heeft "ingeleverd" (ingel.) suggereert een gedwongen stopzetting van de handel of een verandering in de regelgeving.

Handgeschreven verzoekschrift.

Het document is een formeel verzoekschrift van Mejuffrouw M. Piller om een standplaats te bemachtigen op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De schrijfster hanteert een uiterst beleefde en correcte briefstijl, zoals destijds gebruikelijk bij correspondentie met officiële instanties. Zij specificeert haar handelswaar: handschoenen en diverse damesmodeartikelen. Bovenaan het document is een administratief kenmerk toegevoegd, wat erop wijst dat de brief is opgenomen in een officieel archiefsysteem. Rechtsboven, naast de aanhef, staat de afkorting "ni: Insp.", wat vermoedelijk staat voor "naar Inspecteur", een aanwijzing voor de interne route van het document binnen de gemeentelijke administratie.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.

* **Indeling:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor distributie of controle. De Romeinse cijfers achter namen (Olt. II, Olt. III) suggereren verschillende personen met dezelfde naam of verschillende vestigingen/afdelingen. * **Annotaties:** Er zijn diverse handgeschreven correcties in blauwe inkt. De opmerking "groote Nipper op verdeellijst" wijst op een logistieke of administratieve functie van de lijst. * **Adressen:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Egelantierdwarsstraat) tot Amsterdam-Oost (Retiefstraat, Sumatrastraat) en Noord (Hagedoornweg). Opvallend is de aanwezigheid van adressen in de van oudsher Joodse buurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Nieuwe Uilenburgstraat).

Register/administratieboek met lijsten van personen, adressen en inleveringsdata.

* **Administratieve systematiek:** De lijst is georganiseerd op serie- en volgnummer. De namen zijn bijna uitsluitend van Joodse Amsterdammers, gezien de familienamen en de locaties in de Joodse buurt en Amsterdam-Oost. * **Betekenis 'Inlevering':** De kolom 'd.d. Inlevering' duidt op de datum waarop goederen zijn afgegeven. De termen "Lompen" en "Leder" bij sommige regels wijzen op de specifieke aard van de ingeleverde goederen (bijv. textiel- of metaalinzameling). * **Interventies:** Aantekeningen zoals "d. Sicherheits pol. ing." (door Sicherheitspolizei ingenomen) en "in hechtenis" tonen aan dat het proces van onteigening hand in hand ging met arrestaties en politieoptreden. * **Geografie:** De adressen beslaan bekende straten uit de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Nieuwe Kerkstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Retiefstraat).

Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).

- **Inhoud:** De lijst toont een overzicht van Amsterdamse inwoners, gerangschikt op naam met bijbehorende geboortedatum, een code (waarschijnlijk geloofsovertuiging of burgerlijke staat) en hun woonadres. - **Geografie:** De adressen bevinden zich grotendeels in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en de oude Joodse buurt in het centrum. - **Demografie:** Veel familienamen op de lijst duiden op een Joodse achtergrond (o.a. Mechanicus, Meents, Mok, Mouwes, Pach, Pinto, Polak, Van Praag). - **Coderingen:** - De Romeinse cijfers (I, II, III) en de superscript 4 achter huisnummers geven de verdieping aan ("hoog"). De letter 'b' staat voor benedenwoning. - De letter 'D' in de rechterkantlijn (bij J. Peper en J. Pronto) staat zeer waarschijnlijk voor 'Dood' of 'Deces', een standaard archiefmarkering om aan te geven dat de persoon is overleden. - De terugkerende opmerking "A. gr. fund" (of 'funt') verwijst mogelijk naar een administratief fonds of een specifieke registratielijst (bijv. 'Algemeen Grondfonds' of een pensioenlijst).

# TRANSCRIPTIE Inschrijving Amsterdam 4 Juni 1940 Mijnheer [Stempel: Nº 72/55/1 M. 1940] Den Heer Moses Piller wonende Amstel Nº 2 II boven Café van beroep fruit handelaar. heeft vergunning voor venten in Zuid. Vroeger had hij een bewaarplaats Nieuwe Kerkstraat 33. Deze loods behoort thans aan een schilder. Nu stalt hij smorgens tussen 10 en 11 uur zijn handel naast groentewinkel Nº 39 en tegeno...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratief dossierblad (Model No. 14, Algemene Zaken). * **Instelling:** Waarschijnlijk Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen. * **Registratienummer:** M. No. 20/36/1 (1940). * **Datum van behandeling:** April 1940. * **Betreft:** J.C. Pillers, wonende aan de Prinsengracht 100 hs, Amsterdam. * **Onderwerp:** Verzoek tot afbetaling van schuld ...

# TRANSCRIPTIE vP/HG. [handgeschreven:] *extra* [handgeschreven:] *2 en Hr. de Boer.* 28/112/2 M. 6 October 1939. den Heer J. Piller, Nwe. Kerkstraat 38, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 September jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U niet regelmatig een plaats op de markt Lindengracht bezet, za...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] L. v. Pl. de Boer. vP/HG. 28/112/2 M. [Midden, handgeschreven:] Verzonden 6/10-'39 6 October 1939. den Heer J. Piller, Nwe. Kerkstraat 38, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 September jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U niet regelmatig een plaats op...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven in potlood/inkt:] *M. Piller* HG. 64/33/2 M. n 2 19 Juni 1939. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u> In bijlage dezes heb ik de eer U een contract in duplo te doen geworden ten name van S.Piller betreffende huur van pakhuisafdeeling no. D 24 op de Centrale Markt. Ik moge U beleefd verzoeken de onderteekening van dit contr...