W.F. de Clerk

Document

Het document is een hybride tussen een zakelijk formulier en een persoonlijke aanbeveling. Hoewel het een voorgedrukte "Nota" (rekening) betreft, is de handgeschreven inhoud een getuigschrift of een referentie. De afzender, W. van Smeerdijk, verklaart hiermee dat de heer W.F. de Clerk gedurende een langere periode met genoegen als groentekoopman werkzaam is geweest. De spelling ("Ge achte Heere", "mede deelen") en het zeer lage telefoonnummer (21) zijn typerend voor de vroege 20e eeuw. De tekst is sober en direct, wat past bij de zakelijke omgangsvormen tussen kleine neringdoenden in die tijd.

Briefhoofd (Nota) van een groothandel, gebruikt voor een handgeschreven verklaring van klandizie.

* **Functie:** Hoewel het een voorgedrukte 'Nota' (rekening) betreft, is het document hier gebruikt als een officiële schriftelijke getuigenis. De ondernemer, A. van Harten, bevestigt dat de genoemde heer De Clerk een vaste klant is. * **Leges:** De handgeschreven vermelding "Waarde Het zegel 0 10" bovenin de geldkolom duidt op een verschuldigd bedrag van 10 cent voor een plakzegel (leges), wat gebruikelijk was om een dergelijke verklaring een semi-officieel karakter te geven. * **Topografie:** Het document verbindt drie locaties in Amsterdam: de Centrale Markthal (werkadres van Van Harten), de Willem de Zwijgerlaan (huisadres/kantoor van de firma) en de Kinkerstraat (woonadres van de klant).

Handgeschreven verklaring/getuigschrift.

Dit document is een zakelijke referentie of een bewijs van professionele betrouwbaarheid. A.F. Kittor, een gevestigde handelaar in groenten en fruit aan de Rozengracht, verklaart dat hij al jarenlang succesvol zaken doet met W.F. de Clerk. De tekst is kort en zakelijk. Het taalgebruik bevat archaïsche spellingselementen die typerend zijn voor die tijd, zoals "ondergeteekende" en de vorm "bijder" (voor *beider*). Het adres van de heer De Clerk (Kinkerstraat 191 II) geeft aan dat hij op de tweede verdieping woonde, wat een gebruikelijke notatie was in Amsterdamse adresgegevens.

Getypte lijst (doorslag of stencil), waarschijnlijk een administratief register of distributielijst.

Het document is een zorgvuldig bijgehouden lijst van personen, onderverdeeld in genummerde "Series" (4 t/m 8). Per persoon zijn het serienummer, een uniek volgnummer, de naam, de geboortedatum en het adres genoteerd. Er zijn twee kolommen aan de rechterzijde, aangeduid met de jaren "41/42" en "42/43". De meeste personen hebben een kruisje ("x") in de eerste kolom, enkelen in de tweede, en een zeer klein aantal (zoals H.F. Elners en P. Groothuis) in beide. Dit suggereert een periodieke registratie, mogelijk voor de uitreiking van steun, bonnen of lidmaatschapsgelden. De adressen zijn voornamelijk geconcentreerd in Amsterdamse volksbuurten (Kinkerbuurt, Jordaan, Amsterdam-West), maar er is ook een opvallende aanwezigheid van personen uit Marken (o.a. de familie Dorland), Monnickendam en Volendam. Afkortingen zoals "hs" (huis/begane grond), "I, II, III" (verdiepingen) en "Mon'dam" zijn standaard voor die periode.

Document

Dit document is een administratieve lijst van de Amsterdamse afdeling Sociale Zaken. Het bevat gegevens van marktkooplieden die officieel zijn "afgevoerd" (verwijderd uit het register van vergunninghouders) tussen december 1942 en mei 1943. De lijst is gestructureerd in kolommen: * **Naam:** De persoon op wie de vergunning stond. * **Geb.datum:** Geboortedatum van de handelaar. * **Adres:** Woonadres ten tijde van de registratie. * **Markt:** De specifieke marktplaats waar de handelaar actief was (o.a. Mosplein, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein). * **Datum:** De datum waarop de afvoer werd geëffectueerd. * **Artikel:** De handelswaar (variërend van levensmiddelen zoals vis en groenten tot kleding en huishoudelijke artikelen). Opvallend is het gebruik van "idem", wat aangeeft dat de informatie in die kolom gelijk is aan de regel erboven. Ook zijn er kleine correcties met de pen aangebracht, wat duidt op actief gebruik door een ambtenaar.

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

# TRANSCRIPTIE ``` 3 16 November 9 8A/63/2 den Heer Wethouder voor de Amsterdam. Levensmiddelen, beeld klerk-contrôleur zou mijns inziens veeleer voor hem ge- eigend zijn. Hij is thans echter gemobiliseerd, zoodat ik meen, dat vooralsnog geen aanleiding bestaat U voor te stellen den titel te wijzigen. Indeeling in salarisgroep IV verdien...

# TRANSCRIPTIE W. J. Gierings (no. 127) klerk [in rood:] $\frac{I A}{28/2}$ f 1870.- (~~sal.~~ oude toestand) „ 187.- (10% vaste toel. oude toestand) „ 2057.- (pens. grondslag) _____________________________________ _Nieuwe toestand_ f 1900.- (salaris) „ 190.- (10 % vaste toelage) „ 2090.- (pens. grondslag) laatst. periodieke verhooging

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] M. de Leer [Handgeschreven, middenboven:] Verzonden Flo den Heer M. Grootkerk, Nieuwe Kerkstraat 77 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 10. 5 October 1940. 90/71/2 M Naar aanleiding van Uw brief, ingekomen op 24 September jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor in- williging in aanmerking kan komen. Indien U voortaan Uw plaa...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Verzonden 29/1] VB/HB. den Heer J. Kliffen, Curacaostraat 95 huis, AMSTERDAM-WEST. Wijk 26 B. 2c/7/2 M. 29 Januari 1943. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 18 Januari jl. bericht ik U, dat U zich met Uw verzoek dient te wenden tot den Heer De Geus, Verdeelcommissaris voor groenten en fruit, gevestigd op de Centrale Markt, alhier. De Secretaris-plaatsvervangend...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] *Len. Fr. de Klerk.* [Midden boven:] VP/DV. [Handgeschreven:] *extra* [Linksboven:] 27/141/2 M. [Rechtsboven:] 28 December 1939. [Adresblok rechts:] den Heer B. Groothuis, Weesperstraat 22, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief dd. 1 dezer verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato deze...