H. Kloot

Ambtelijk rapport/mutatieverslag van de Dienst der Marktwezen.

Dit document is een verslag van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. Het beschrijft een tweetal incidenten met de Joodse lompenventer Meijer Hijman Kloot. 1. **23 februari 1940:** Kloot wordt gecontroleerd en heeft geen geldige papieren bij zich voor het stadsdeel Oost. De controleur stelt een proces-verbaal op. 2. **1 maart 1940:** Kloot wordt opnieuw gecontroleerd. Hij heeft zijn vergunning inmiddels aangepast, maar reageert zeer geëmotioneerd en dreigend wanneer hij hoort dat de eerdere overtreding alsnog beboet wordt. De tekst geeft een rauw beeld van de spanningen op straat tussen ambtenaren en kleine zelfstandigen. De controleur noteert de citaten van Kloot ("luizenkontroleurs", "bezuren") letterlijk om de onbehoorlijkheid van de bejegening aan te tonen. De marginale aantekening van 4 maart suggereert dat Kloot voor dit gedrag op het matje is geroepen bij de Inspecteur.

Briefkaart (postkaart) met voorgedrukte instructies en administratieve stempels.

De briefkaart is een zakelijke correspondentie gericht aan de gemeentelijke Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De kaart is opvallend gemarkeerd met een grote paarse stempel "M. 1940", wat hoogstwaarschijnlijk staat voor "Mobilisatie 1940". Dit type stempels werd vaak gebruikt door de overheid of het leger om correspondentie te archiveren die verband hield met de mobilisatie of de afwikkeling daarvan na de capitulatie. De afzender, H. Kloot, woonde in de Reitzstraat 40 in de Transvaalbuurt (Amsterdam-Oost). Dit was een buurt met in die tijd een zeer grote Joodse populatie. Gezien de datum en de aard van de geadresseerde (Marktwezen), zou de kaart betrekking kunnen hebben op een marktvergunning of administratieve zaken rondom de voedselvoorziening in de eerste dagen van de bezetting.

Brief/verzoekschrift.

* **Inhoud:** De schrijver, S. Engelman, informeert de inspecteur dat hij sinds 8 mei [1940] in militaire dienst is getreden. Vanwege deze mobilisatie kan hij zijn vaste standplaats (waarschijnlijk een marktkraam of een plek voor straathandel) op de Zwanenburgwal in Amsterdam niet meer zelf innemen. Hij verzoekt de autoriteiten om zijn recht op deze plek te behouden, zodat hij deze weer kan innemen zodra hij uit dienst wordt ontslagen. * **Taalgebruik:** Formeel maar beknopt. Het gebruik van "j.l." (jongstleden) en de afkorting "mil. Dienst" (militaire dienst) is typerend voor die periode. * **Handschrift:** Een vlot, hellend cursief handschrift. De administratieve toevoegingen onderaan identificeren de betrokkenen verder: de naam H. Kloot wordt herhaald met het adres Reitzstraat 40 III te Amsterdam.

Registerblad / Marktlijst van vaste plaatshouders.

* **Demografie:** Er is een opvallende aanwezigheid van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (zoals Italiaander, v.d. Kar, Haringman, Moskou, Noach). Dit suggereert dat de lijst betrekking heeft op een markt als het Waterlooplein of de Amstelveldmarkt. * **Handelswaar:** De lijst toont een grote diversiteit aan goederen: van verse levensmiddelen (fruit, groenten, haring, versche visch) tot textiel (lingerie, wolwaren, kousen) en huishoudelijke artikelen (kramerijen, el. lampen, schoonmaakartikelen). * **Specialisaties:** Verschillende kooplieden worden aangeduid als 'grossier' (groothandelaar) of 'fabrikant', wat aangeeft dat de markt niet alleen voor particuliere verkoop diende, maar ook een distributiefunctie had. * **Administratieve details:** De kolom 'Opmerkingen' geeft inzicht in de nevenactiviteiten van de standhouders, zoals "werkzaam op abattoir" of "reparatie". De kolommen voor de dagen (M t/m Z) tonen aan dat veel standhouders 6 dagen per week aanwezig waren. ---

Administratief registerblad of presentielijst.

* **Handschrift:** Net cursorief handschrift, typisch voor de midden-20e eeuw. Er is gebruik gemaakt van verschillende kleuren inkt (blauwzwart voor de namen en basistellingen, rood voor bepaalde volgnummers en omcirkelde getallen). * **Structuur:** De pagina is strak georganiseerd in een tabelvorm. De koptekst bevat afkortingen zoals "Uitbet." (mogelijk Uitbetaling), "W.", "bl.", "Kr.", "Haarlem", etc., wat duidt op een administratief proces waarbij verschillende locaties of statussen werden bijgehouden. * **Opvallende details:** * De namen in de lijst (zoals Kloots, de Leeuw, Lopes-Dias) zijn veelvoorkomende Nederlands-Joodse familienamen. * Er zijn twee kolommen met kruisjes: één met blauwe "X"-tekens en één met rode nummers die lijken te corresponderen met een andere index of volgorde. * Sommige namen zijn gemarkeerd met een rode "X" door de velden rechts, wat vaak een afhandeling of wijziging in status betekent. * De letters 'A' en 'N' in de statuskolom zouden kunnen staan voor 'Aanwezig'/'Niet aanwezig' of een soortgelijke tweedeling.

Ambtelijke notitie / Bijblad betreffende marktvergunningen.

Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek door een marktkoopman, J. Wijnschenk. Hij vraagt toestemming om zijn assistent te wijzigen: H. Kloot wordt vervangen door S. Wijnschenk (geboren in 1914, mogelijk zijn zoon). De ambtenaar (waarschijnlijk de Haan) keurt dit goed met de expliciete kanttekening dat het gaat om "assisteren" en niet om "vervangen". Dit onderscheid was juridisch van belang voor het behoud van de standplaatsvergunning. De administratieve verwerking vindt plaats tussen 4 januari 1941 (datum van doorzending) en 18 januari 1941 (datum van de laatste rode aantekening). Er wordt verwezen naar een rapport van de "Chef Marktafz." (Marktafdeling of Marktafzegging).

Document

Het document is een zorgvuldig opgestelde administratieve lijst, waarschijnlijk uit de boekhouding van een bedrijf, vereniging of overheidsinstantie. De kolomkoppen "Bedrag in 1939" en "Bedrag in 1940" wijzen op een vergelijkende jaarafrekening of een overzicht van jaarlijkse contributies/omzet per klant of lid. Opvallend is de grote variatie in de financiële mutaties tussen de twee jaren. Bij sommige personen (zoals 'Groenteman B.') daalt het bedrag drastisch, terwijl het bij anderen (zoals 'H. Kloot') explosief stijgt. Het gebruik van "f" voor de bedragen bevestigt dat het om de Nederlandse gulden gaat. De namen zijn alfabetisch gesorteerd op achternaam, vaak gevolgd door initialen, titels (zoals 'Mej.') of familienotaties (zoals 'Hzn.' voor Hendrikszoon).

Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar

Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.

Registerpagina (waarschijnlijk een bevolkingsregister, ledenlijst of woningregister).

* **Handschrift:** Een verzorgd maar snel 'kantoorshandschrift' uit de vroege 20e eeuw. Er is gebruik gemaakt van diakritische tekens zoals de 'ij' met puntjes en de typische 'S' en 'G' uit die periode. * **Structuur:** De pagina is ingericht om mutaties bij te houden. Veel namen komen op beide pagina's voor, maar met verschillende adressen. Dit suggereert dat de linker- en rechterpagina mogelijk een "oude" en "nieuwe" situatie weergeven, of een alfabetische index versus een geografische ordening. * **Afkortingen:** Er wordt veel gebruik gemaakt van 'idem' om herhaling van achternamen of straten aan te duiden. Verdiepingen worden aangegeven met Romeinse cijfers (I, II, III, IV) en de toevoeging 'h' voor 'huis' (begane grond). * **Correcties:** Er zijn diverse doorhalingen zichtbaar, wat duidt op een levend administratief document waarbij bewoners verhuisden of gegevens werden geactualiseerd.

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T **N<u>o</u> 23/27/1 M. 1940 3/5** J.Kloots,oud 33 jaar en wonende Meerhuizenstraat 28 alhier, verzoekt om een erkenning als groothandelaar in groenten en fruit.Hij is van 1921 tot 3 Augustus 1939 als personeel werkzaam geweest bij zijn vader,grossier S.Kloots,thans nog gevestigd op de Centr:Markt en heeft als zoodanig toegang gehad tot de Centr: Markt.Van 3 Augustus ...

# TRANSCRIPTIE Advies op No 25/11/7/1 m.f.o. Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen Alhier. Naar aanleiding van bijgaand verzoek van J. Hijnschenk, pl. 131 AC! diene het volgende: Hijnschenk heeft toestemming om zich tot 1 Aug d/s te doen bijstaan, eventueel vervangen, door zijn knecht H. Kloots. Het schijnt de bedoeling van Hijnschenk te zijn om zijn knecht te laten profiteeren van zijn plaats. De...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven linksboven:] *Verzonden 12/9* [Handtekening rechtsboven:] *L. Broen* [Rechtsboven getypt:] vD/HG. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . 66/19/1 M. 11 September 1941. Grossier S. Kloots Centrale Markt. Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat onder andere de Joodsche grossier S. Kloots, Swammerdamstraat 51, die voor het kalenderjaar 1941 een p...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Zen. Res. de Haes. [Getypt linksboven:] vP/HG. [Handgeschreven:] *extra.* [Getypt linksboven onder kenmerk:] 31/52/2 M. [Getypt rechtsboven:] 2 October 1939. [Adresblok:] den Heer S. Kloot, Nwe. Kerkstraat 84 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 27 Augustus jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie ...

# TRANSCRIPTIE Nº 77/28/1 M. 1939 [stempel] Rapport 3/4 [potloodaantekening] Onderget. Controleur S. Schuurman rappor- teert U hierbij het volgende: Hedensmorgen ± 7.30 uur had, de zoon van den grossier J. Kloots, J. Kloots een gedeelte van plaats 16 bezet het welk hij of Pieter per 1 April hadden opgezegd. Op mijn verzoek om plaats 16 te ontruimen wenschte J. Kloots niet te voldoen. hij verpla...