J. Staphorst
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
J. Staphorst was een marktkoopman die in 1940 actief was op de Waterloopleinmarkt met gramafoonplaten en overig. In 1941 kreeg hij vergunning om zijn eigen kar te gebruiken op de Dapperstraatmarkt (voorwaarde: lengte max. 3 meter) en toestemming om zijn standplaats daar uitsluitend op zaterdagen te betreden. Hij woonde op de Hoogte Kadijk.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.
Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier.
* **Inhoud:** De schrijver, J. Staphorst, richt een formeel verzoek aan een onbekende autoriteit (mogelijk de marktmeester of het Bureau Marktwezen). Hij vraagt om, in overleg met de voormalige ("oude") stallenbaas, gebruik te mogen maken van eigen materiaal. De context lijkt te draaien om de stalling van marktmaterialen of karren. * **Locatie:** Er worden twee locaties in Amsterdam-Oost genoemd: de Hoogte Kadijk (woonadres afzender) en de Dapperstraat 147 (waarschijnlijk de plek waar de werkzaamheden of stalling plaatsvinden). De vermelding "Commelinch" verwijst zeer waarschijnlijk naar de nabijgelegen Commelinstraat. * **Handschrift en Toon:** Het handschrift is een vlot, geoefend cursief. De toon is uiterst beleefd ("beleefd verzoek ik u"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties in die tijd. * **Administratieve verwerking:** De aantekening onderaan ("M. 1941 12/5") duidt erop dat het verzoek drie dagen na schrijven, op 12 mei 1941, is binnengekomen en geregistreerd onder nummer 85/12/1. De 'M' staat waarschijnlijk voor 'Marktwezen'.
Typoscript (officiële brief, waarschijnlijk een minuut of doorslag).
Deze brief bevat een officiële vergunning voor de heer J. Staphorst om een eigen kar te gebruiken op de markt in de Dapperstraat. De toestemming is voorwaardelijk: de kar mag de lengte van drie meter niet overschrijden. De brief is een antwoord op een verzoek van 9 mei van dat jaar. De aanwezigheid van administratieve codes (85/12/2 M, Wijk 10) en de handgeschreven aantekening "Verzonden 28/5" duiden op een kopie die bewaard is gebleven in het archief van de uitvaardigende instantie. De afkorting "HG." zou kunnen staan voor de afdeling Handels- en Gemeentemarkten.
Doorslag van een officiële brief/beschikking.
De brief is een formele bevestiging van een verleende vergunning. De heer J. Staphorst, een marktkoopman die woonachtig was op de Hoogte Kadijk, heeft toestemming gekregen om zijn eigen kar te gebruiken op zijn standplaats op de Dappermarkt. Er is echter een duidelijke beperking opgelegd: de kar mag niet langer zijn dan drie meter. Dit wijst op strikte regulering van de beschikbare ruimte op de markt. Het document is getypt op grijsachtig doorslagpapier, wat gebruikelijk was voor het archiveren van verzonden correspondentie. De handgeschreven notitie "extra" en de initialen "HG." zijn waarschijnlijk administratieve aanduidingen van de betreffende afdeling.
Handgeschreven brief (verzoekschrift)
* **Inhoud:** De briefschrijver, J. Staphorst, verzoekt om een wijziging van zijn marktvergunning voor de Dappermarkt in Amsterdam. Hij is momenteel verplicht om drie dagen per week aanwezig te zijn, maar wil dit terugbrengen naar alleen de zaterdag. * **Kernreden:** De afzender voert een "sterk ingekrompen omzet" en verslechterde handel aan als reden voor dit verzoek. * **Doel:** Kostenbesparing of efficiëntie door alleen op de drukste dag (zaterdag) te staan, met de uitdrukkelijke wens om zijn officiële "vaste plaats" op de markt niet te verliezen. * **Toon:** De toon is uiterst beleefd en formeel ("Beleefd verzoek ik", "Uw toestemming te willen verleenen"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties in die tijd.
Getypte brief (doorslag/kopie).
* **Inhoud:** De brief is een officiële goedkeuring aan de heer J. Staphorst voor het beperkt gebruik van zijn vaste marktplaats op de Dappermarkt. Hij krijgt toestemming om gedurende drie maanden na dagtekening zijn plek alleen op zaterdagen te bezetten. Dit duidt op een verzoek van de koopman om tijdelijk niet de hele week aanwezig te hoeven zijn, wellicht wegens persoonlijke omstandigheden of schaarste aan goederen. * **Bestuurlijk:** De vermelding "Wijk 10" en het adres "Hoogte Kadijk 99" plaatsen de ontvanger in de nabijheid van de markt (Oost/Centrum-Oost). De afkorting "HG." rechtsboven staat mogelijk voor een specifieke afdeling binnen het gemeentelijk apparaat. * **Annotaties:** De paarse aantekening "verzonden 21/6" is een administratieve bevestiging van de verzending op de dag van datering. De krabbel "m de Laer" betreft waarschijnlijk de paraaf van de behandelend ambtenaar.
Officiële brief/kennisgeving.
Dit document is een officiële beschikking aan de heer J. Staphorst betreffende zijn staanplaats op de Dapperstraatmarkt in Amsterdam. In antwoord op een verzoek van Staphorst d.d. 30 mei 1941, verleent de directeur hem toestemming om gedurende een periode van drie maanden (ingaande op 21 juni 1941) zijn marktplaats uitsluitend op zaterdagen in te nemen. Het feit dat een dergelijke beperking van de marktdagen officieel aangevraagd en goedgekeurd moest worden, duidt op een strak gereguleerd beheer van de Amsterdamse markten in die tijd. De aantekening "Extra" bovenaan suggereert een bijzondere behandeling of status van dit specifieke dossier.
Formulier voor de administratie van marktgelden.
Dit document is een wekelijks overzicht van geïnde "lichtergelden" op de Amsterdamse Bloemenmarkt in maart 1937. Een lichter is een klein vrachtschip dat wordt gebruikt om goederen van grotere schepen naar de kade te brengen of voor transport binnen de grachten. De administratie toont de volgende details: * **Tarieven:** Er wordt een standaardtarief gehanteerd van f 0,50 voor schepen van 20 m³/ton en f 0,75 voor een schip van 30 m³/ton. * **Inkomsten:** In totaal is er f 5,75 opgehaald over een periode van drie dagen (22 t/m 24 maart). De dagspecificatie laat zien dat de drukste dag 22 maart was (f 3,25). * **Schulden:** Twee personen, K. Ellerbroek en H. van der Wolf, staan nog in het krijt voor respectievelijk f 1,00 en f 0,50. * **Toezicht:** Het document is officieel ondertekend door de marktopzichter, wat de gemeentelijke controle op de marktactiviteiten bevestigt.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst (pagina 2) met persoonsgegevens en handelswaar.
| J.Staphorst | 10-9-87 | Hoogte Kadijk 99 | gramafoonplaten |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats gramafoonplaten
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE _Extra_ HG. den Heer J.Staphorst, Hoogte Kadijk 99, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. 26/24/2 M. 21 Juni 1941. ...
# TRANSCRIPTIE Dapperstraat 20-5-41 Den Heer Inspecteur Aangaande het verzoek van Dhr: J. Staphorst pl:h:n? 147, om een eigen stal te mogen plaatsen, zou ik U in overweging willen geven het verzoek toe te staan. De knecht v/d Heer Peen, (zooals U wel bekend zal zijn is Dh...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijk advies/notitie betreffende een marktvergunning. * **Datering:** 4 juni 1941 t/m 21 juni 1941. * **Betrokkene:** J. Staphorst (marktkraamhouder). * **Locatie:** Dapperstraat (Dappermarkt), Amsterdam. * **Kenmerk:** M. No. 26/24/1 1941. * **Formulier:** Alg. Zaken Model No. 14 (10.000-10-1937-1016).
# TRANSCRIPTIE *Extra (handgeschreven)* HG. den Heer J.Staphorst, Hoogte Kadijk 99, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. 85/12/2 M. 27 Mei 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 Mei jl. verleen ik U hierbij toestemming om op Uw plaats op de markt Dapperstraat gebruik te maken van een U in eigendom toebehoorende kar, mits deze kar niet langer is dan drie ...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in paars potlood/inkt]: Verzonden 28/5 [Handgeschreven in blauwe inkt]: In de leer [?] [Getypt]: HG. [Getypt, rechts uitgelijnd boven]: den Heer J.Staphorst, Hoogte Kadijk 99, Amsterdam-Centrum. [Getypt, rechts]: Wijk 10. [Getypt, links]: 85/12/2 M. [Getypt, rechts]: 27 Mei 1941. [Lichaam tekst]: Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 Mei jl. verleen ik U hierbij t...