J. Dresden

Administratief bijblad/notitiekaart voor vergunningen (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een ambtelijk dossierstuk betreffende een verzoek voor werkvervanging. De kerngegevens zijn: * **De aanvraag:** Salomon Dresden, wonend aan de Amsteldijk 10-huis, vraagt toestemming om zich dagelijks enkele uren te laten vervangen bij zijn werkzaamheden aan de Albert Cuypstraat. * **De reden:** Zijn gezondheidstoestand laat volledige aanwezigheid niet toe. * **De vervanger:** Joël Dresden, geboren op 9 februari 1883 te Aduard. * **Ambtelijke gang van zaken:** Het verzoek wordt op 15 januari 1940 geregistreerd. Na een positief advies op 17 januari volgt op 5 februari de opmerking "mijns inziens geen bezwaar" (M.i. geen bezwaar), wat op 7 februari 1940 definitief wordt bekrachtigd door de ambtenaar 'dellaen'.

Officiële brief (doorslag/kopie) van een gemeentelijke instantie.

In deze korte zakelijke brief verleent de directeur van een Amsterdamse gemeentelijke dienst toestemming aan de heer S. Dresden om zich op zijn marktplaats op de Albert Cuypmarkt dagelijks voor enkele uren te laten vervangen. De vervanger is J. Dresden, geboren in 1883, waarschijnlijk een familielid (gezien de achternaam). De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de dienst het recht behoudt om deze beslissing op elk moment in te trekken. De vermelding van "Wijk 17" bij het adres van de ontvanger duidt op een administratieve indeling van de stad of het marktwezen destijds. De handgeschreven notitie "extra" en "2 ex. M. de Raaij" wijzen op interne administratieve handelingen (het maken van extra kopieën voor een dossier of persoon).

Dienstverslag / Rapport betreffende markttoezicht.

Dit document is een ambtelijk rapport van de Amsterdamse dienst Marktwegen. De kern van de rapportage betreft onregelmatigheden rondom de bezetting van marktkramen. Er wordt geconstateerd dat de officiële vergunninghouders (P. Dresden en M. Wurms) zich laten vervangen door onbevoegden of dat de officiële assistenten hun taken weer delegeren aan anderen (een 'knecht' of een 'neef'). De tekst illustreert de strikte hiërarchie en reglementering op de Amsterdamse markten: een 'opsteker' (iemand die de kraam opbouwt) of standhouder mocht niet zomaar zijn plek verlaten of overdragen. Opmerkelijk is de vermelding dat J. Dresden een eigen vaste plek opgaf om assistent te worden op een 'gunstiger' plek van zijn broer, wat duidt op de economische strategievoering binnen de markthandel. De administratieve krabbels onderaan tonen de escalatie van maatregelen: van waarschuwingen tot een feitelijke schorsing van één dag voor het innemen van te veel ruimte.

Handgeschreven ambtelijke notitie / memo.

De notitie is geschreven in een vlot, cursief handschrift dat typerend is voor de vroege jaren '40. De inhoud betreft een administratieve beslissing: na overleg met een commissie moet een persoon of instantie genaamd "J. Dresden" direct ("onverwijld") worden toegevoegd aan een distributielijst voor 20 kilogram zout. Opvallend is de doorgehaalde naam (vermoedelijk "Bootsma") in het midden van het document, wat duidt op een correctie van de persoon voor wie de toewijzing bedoeld was. De afkorting "kg." voor kilogram is duidelijk leesbaar. De ondertekening bestaat uit een onleesbare paraaf, de datum en de naam of aanduiding "de Heer".

Getypte lijst van marktkooplieden.

* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Document

Het document betreft een administratieve lijst voor de grootschalige distributie van aal (paling) en snoekbaars. De gewichten zijn substantieel (tot 80 kg per persoon), wat erop wijst dat dit een verdeellijst is voor professionele vishandelaren of marktkooplui, en niet voor individuele consumenten. De talrijke handgeschreven wijzigingen tonen aan dat de lijst actief werd gebruikt en aangepast. Er wordt gebruikgemaakt van specifieke aanduidingen om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals adressen (*P.C. Hooftstr.*), bijnamen (*Fikkie*) of afstamming (*Hzn.* voor Harmszoon, *Tzn.* voor Teuniszoon). De vermelding "Marken" bij enkele namen wijst op een specifieke geografische herkomst van de handelaren of de vis.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

# TRANSCRIPTIE **(Linksboven in kader)** BIJBLAD VAN: M. No. 25/9/1 ~~1930~~ 15/1-'40 DOORGEZONDEN: **(Rechtsboven)** 907 Alb. Cuypstraat verzoekt enkele uren per dag vervanging door J. Dresden, geb. Aduard (9/2-'83). H. v. Maerlande advies 17-1-40 dellaen **(Midden rechts)** M.i. geen bezwaar 5/2-'40 [paraf] **(Rechtsonder)** Tegen inwilliging van het verzoek van S. Dresden om zich in verban...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. M. de Raaij. [Midden boven:] VP/DV. *extra* [handgeschreven] [Links:] 25/9/2 M. [Rechts:] 8 Februari 1940. [Geadresseerde:] den Heer S. Dresden, Amsteldijk 18 hs.inw., Amsterdam-Z. Wijk 17. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw desbetreffend verzoek verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Albert C...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Typoscript (doorslag van een uitgaande brief op carbonpapier). * **Datum:** 24 december 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen van de gemeente Amsterdam). Kenmerk: D/HG. en dossiernummer 30/73/2 H. * **Ontvanger:** De Secretaris van de Kooplieden- en Marktkramersbond "Mercurius", Nieuwe Achtergracht 101, Amsterdam...

# TRANSCRIPTIE De Weledb Heer Directeur v. d. Marktwezen J v Galenstr. 14 A. dam.

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**