L. van Noord

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

Medische verklaring / brief van de Valeriuskliniek.

Dit document is een officiële medische verklaring van de Valeriuskliniek in Amsterdam, gedateerd 17 oktober 1942. Zenuwarts H. van der Drift verklaart dat Leendert van Noord op 11 september 1942 is opgenomen na een zelfmoordpoging, verkerend in een "reactieven schemertoestand" (een tijdelijke staat van verlaagd bewustzijn door een psychisch trauma). De brief is gericht aan het Bureau Marktwezen. Uit de handgeschreven aantekeningen onderaan blijkt het doel van deze verklaring: het aanvragen van uitstel van betaling voor marktgelden op het Waterlooplein. Vanwege zijn ziekenhuisopname kon de heer Van Noord zijn marktstal niet uitbaten. De aantekening "geen schuld" suggereert dat de ambtenaar (Smits) het verzoek gegrond vond.

Verklaring van verpleging (bewijs van opname).

* **Inhoud:** Het document is een officiële bevestiging van de Valeriuskliniek dat een patiënt genaamd L. van Noord daar sinds 11 september 1942 is opgenomen voor verpleging. * **Doel:** De verklaring is gericht aan het "Bureel Marktwezen". Dit was een gemeentelijke instantie in Amsterdam die toezicht hield op de markten. Waarschijnlijk diende dit document als bewijs voor de afwezigheid van de heer Van Noord (mogelijk een marktkoopman of werknemer in die sector) om zijn vergunning, standplaats of uitkering te behouden, of om distributie-technische redenen. * **Vorm:** Het gebruik van een voorgedrukt formulier (Model 9) wijst erop dat dergelijke verklaringen vaker werden afgegeven voor administratieve doeleinden.

Getypte brief of ambtelijke mededeling (mogelijk een doorslag of dossierkopie).

Het document is een officiële berichtgeving aan de heer L. van Noord betreffende een vrijstelling voor het betalen van marktgeld op het Waterlooplein. * **Data:** Hoewel de brief gedateerd is op 26 oktober 1942, wordt er onderaan verwezen naar 6 september 1942. Dit kan de ingangsdatum van de vrijstelling zijn of de datum van een eerder besluit. De handgeschreven notitie "Verzonden 26/10" bevestigt de verzenddatum. * **Locatie:** De Muiderstraat ligt in het hart van de toenmalige Jodenbuurt in Amsterdam, vlakbij het Waterlooplein. De aanduiding "wijk 2" duidt op de administratieve indeling van de stad. * **Administratieve tekens:** De afkorting "HG." boven het dossiernummer staat waarschijnlijk voor een specifieke gemeentelijke afdeling. De reeks X-en onderaan fungeert als een afsluitingsteken om verdere toevoegingen aan het document te voorkomen.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, N. v.d. Bogaard, verzoekt om een nieuwe vergunning voor een marktstandplaats op de Nieuwmarkt voor de verkoop van tweedehands goederen. Hij legt uit dat hij in 1939 een standplaats had op het Mosplein, maar deze moest opgeven omdat hij in Duitsland te werk was gesteld. Hij is inmiddels weer terug in Amsterdam omdat hij medisch is afgekeurd voor die arbeid. * **Taalgebruik:** Formele en beleefde stijl, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd ("Wel Edele Heer", "Uwerzijds zeer gaarne tegemoet ziende"). * **Ambtelijke bewerking:** De tekst bevat rode onderstrepingen bij cruciale informatie voor de ambtenaar: de naam van de verzoeker, de aard van het verzoek ("vaste standplaats"), de reden van eerdere inlevering ("tewerk werd gesteld in Duitschland") en de reden van terugkeer ("afgekeurd"). Dit wijst op een actieve behandeling van het dossier door de afdeling Marktwezen. * **Bijzonderheden:** De afkorting "z.o.z." (zie ommezijde) onderaan suggereert dat er op de achterkant van het origineel nog tekst staat, die op deze afbeelding niet zichtbaar is.

Brief (officiële correspondentie)

* **Fysieke kenmerken:** Het betreft een getypte brief op officieel briefpapier van de psychiatrische inrichtingen in de regio Zutphen. Het papier vertoont de gebruikelijke vouwlijnen van verzending. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in het formele Nederlands van de vroege 20e eeuw (gebruik van de naamvallen 'den' en spelling 'hiernevens'). * **Inhoud:** De brief is uiterst beknopt en dient puur als geleidebrief voor niet nader gespecificeerde "verklaringen". De instructie in het kader linksboven is opmerkelijk: correspondentie mocht enkel gericht worden aan de "Eerste Geneesheer" zonder diens familienaam te noemen, waarschijnlijk om de persoonlijke privacy van de arts te scheiden van zijn publieke functie, of om de anonimiteit van de psychiatrische zorg te waarborgen.

Officiële verklaring op briefpapier van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een formele bevestiging van de beroepsstatus van de heer L. van Noord. De Directeur van het Marktwezen in Amsterdam verklaart officieel dat Van Noord bij zijn dienst bekend staat als marktkoopman en een vaste standplaats heeft op de markt op het Waterlooplein. De handgeschreven notitie "verzonden 25/3" duidt op de administratieve verwerking op de dag van datering. De code "30/8/3 M." en de initialen "VB/SV" zijn waarschijnlijk dossier- of referentienummers van de gemeentelijke administratie. De naam "M. de Vries" bovenaan kan verwijzen naar de ambtenaar die de zaak behandelde of de directeur zelf.

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE <u>No. 24/8/6 M.1940 14/5 AFSCHRIFT</u> <u>No.405 L.M.1940 7/5</u> C.van Starkenborgh van Straten Laren (N.H.), 6 Mei 1940. Naarderstraat 71 Laren-N.H.

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE afz. H. Waninge. G. Naefflaan 6. Lochem.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]