Medische verklaring / brief van de Valeriuskliniek. 17 oktober 1942. Bureau Marktwezen, Amsterdam. Valeriuskliniek - Amsterdam
Hoogleeraar-Directeur: Prof. Dr. L. VAN DER HORST
Psychiatr.-Neurol. Kliniek - Telef. 96655

Kostelooze Polikliniek: Ma., Di., Wo. en Vrij. 9 uur
Voor kinderen Woensdag 2.30 uur
Medisch.-Psycholog. Laboratorium.
Nazorgdienst, Telef. 96659

17 October 1942.

Nº [handgeschreven in blauw: 30/76/1] M. 1942 [handgeschreven in blauw: 19/10] [handgeschreven in blauw: uit... (onleesbaar)]

Ondergeteekende verklaart hiermede, dat op 11 September 1942 in de Kliniek is opgenomen

Leendert van NOORD

in een reactieven schemertoestand, waarbij hij een poging tot suïcide heeft gedaan.

de Geneeskundige:

[handgeschreven handtekening: H. v d Drift]
H. van der Drift,
zenuwarts.

[handgeschreven in potlood:]
L. van Noord
muidenstr. 35

Bureau MARKTWEZEN
Jan van Galenstraat,
AMSTERDAM WEST.-

[handgeschreven in potlood:]
Inz. uitstellen van betaling marktgelden Waterlooplein vanaf 6-9-'42 geen schuld.
[handtekening:] Smits 20/10 '42

[handgeschreven in rood:]
30/76/2
26/10/42 HG

Model 9; 10.000-8-'41.
K 85. Dit document is een officiële medische verklaring van de Valeriuskliniek in Amsterdam, gedateerd 17 oktober 1942. Zenuwarts H. van der Drift verklaart dat Leendert van Noord op 11 september 1942 is opgenomen na een zelfmoordpoging, verkerend in een "reactieven schemertoestand" (een tijdelijke staat van verlaagd bewustzijn door een psychisch trauma).

De brief is gericht aan het Bureau Marktwezen. Uit de handgeschreven aantekeningen onderaan blijkt het doel van deze verklaring: het aanvragen van uitstel van betaling voor marktgelden op het Waterlooplein. Vanwege zijn ziekenhuisopname kon de heer Van Noord zijn marktstal niet uitbaten. De aantekening "geen schuld" suggereert dat de ambtenaar (Smits) het verzoek gegrond vond. Het document dateert uit het midden van de Tweede Wereldoorlog. De Valeriuskliniek was in die tijd een vooraanstaande psychiatrische instelling in Amsterdam-Zuid.

De vermelding van het Waterlooplein is historisch pikant. Dit was het centrum van de Amsterdamse Joodse buurt. Hoewel de naam "Leendert van Noord" niet direct Joods hoeft te zijn, waren veel marktkooplieden op het Waterlooplein Joods en werd de markt in 1941 door de bezetter beperkt tot uitsluitend Joodse kooplieden en publiek (de "Joodse markt"). In de herfst van 1942, de periode van deze brief, waren de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar de vernietigingskampen in volle gang. De "reactieve schemertoestand" en de zelfmoordpoging van de heer Van Noord moeten mogelijk in het licht van deze extreme oorlogsdruk en vervolging gezien worden. Het feit dat hij uitstel van betaling vraagt, toont de bureaucratische realiteit die zelfs onder dergelijke tragische omstandigheden bleef doorgaan. L. van Noord Marktwezen