J.J. Wentzel
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
J.J. Wentzel was een marktkoopman gespecialiseerd in levende konijnen op de Waterloopleinmarkt. In 1940 had hij ook een standplaats op de Albert Cuypmarkt. In 1940 verzocht hij om zijn zoon vrij te houden van de markt, die naar Duitsland was vertrokken. In 1941 werd hij gesommeerd om metaal te leveren. In 1943 is hij verdwenen uit de administratie, wat wijst op gedwongen verhuizing of deportatie.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Officieel administratief formulier (ingevuld).
* **Administratieve Structuur:** Het document is een standaard voorgedrukt formulier van de gemeente Amsterdam (Marktwezen). Het dient als officiële kennisgeving van een wijziging in de bezetting van een marktplaats. * **Inhoud:** J.J. Wentzel, houder van een standplaats op de Albert Cuypstraat (nummer 44), geeft hiermee aan dat H. Kouwenberg niet langer als assistent of vervanger zal optreden. * **Schrift:** Het formulier bevat zowel getypte tekst als handgeschreven aanvullingen. De handgeschreven delen zijn in een vlot, zakelijk handschrift uit de vooroorlogse periode. * **Registratie:** Diverse stempels en handgeschreven dossiernummers (zoals "25/204/11") wijzen op een nauwkeurige archivering door de gemeentelijke marktinstanties.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** De afzender, G.J. Wentzel, schrijft een brief aan een onbekende instantie (mogelijk de marktmeester of de gemeente) met het verzoek om de 'plaats' van zijn zoon vrij te houden. De zoon is plotseling naar Duitsland vertrokken om daar te werken. * **Motivatie:** De reden voor het vertrek naar Duitsland is puur economisch: "aangezien er op de markt geen bestaan meer te verdienen is". Dit duidt erop dat de zoon werkzaam was als marktkoopman of standwerker, een beroepsgroep die direct na het begin van de bezetting hard werd getroffen door schaarste en distributiemaatregelen. * **Toon:** De brief is uiterst beleefd en formeel ("beleefd verzoek", "Uw medewerking", "Hoogachtend"), wat kenmerkend is voor correspondentie met de overheid in die tijd. * **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend schuinschrift (Latijns schrift) op gelinieerd papier.
Administratief bijblad (dossierstuk) van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een administratieve notitie betreffende de marktvergunning van de heer J.J. Wentzel. Uit de tekst blijkt dat Wentzel toestemming heeft gevraagd en gekregen om zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt gedurende drie maanden onbezet te laten. De belangrijkste voorwaarde voor deze ontheffing is financieel: hij moet gedurende zijn afwezigheid het verschuldigde wekelijkse marktgeld blijven doorbetalen. Dit wijst op een strikt beheer van de marktruimte door de gemeente Amsterdam, waarbij de inkomsten uit standplaatsen gewaarborgd moesten blijven, ongeacht de aanwezigheid van de koopman. In de kantlijn en bovenaan zijn diverse bureaucratische sporen zichtbaar: een advies van een referendaris (Mr. v Moerkerken), de datum van verzending en de uiteindelijke bekrachtiging van het besluit op 12 november 1940.
Administratieve registerlijst (kampadministratie).
* **Indeling:** De lijst is een alfabetisch register (sectie W t/m Z) van kampbewoners. De kolommen rechts ('Nom.' en 'Ano.') bevatten de belangrijkste administratieve classificaties. * **Codering:** * **A. (Austausch):** Personen op de uitwisselingslijst (vaak Palestina- of Bergen-Belsen-lijst). * **N.A. (Nicht Austauschbaar):** Personen zonder speciale beschermde status. * **N. (Neu/Nieuw):** Mogelijk nieuw gearriveerden of een nieuwe categorie in het register. * **Rode X-tekens:** Deze refereren vermoedelijk aan de transportnummers of dossiernummers van de betreffende personen. * **Bijzonderheid:** De vermelding van **Wang Yu Yun** (rij 4) duidt op de aanwezigheid van niet-Europese gevangenen, vaak Chinese zeelieden die in Nederlandse havens waren opgepakt. * **Administratieve sporen:** De blauwe cirkels met cijfers (8 en 11) zijn typische controle-markeringen van de kampadministratie (Joodse Raad of SS-beheer), waarschijnlijk verwijzend naar transport- of werkgroeplijsten.
Document
Dit document is een administratief bewijsstuk van een verzonden aanmaning tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De tekst is zakelijk en kort: de ontvanger, de heer Wentzel, wordt gesommeerd een "snoer" in te leveren. De administratieve codes "HG." en "Wijk 4" duiden op een gemeentelijke of gewestelijke instantie. De vermelding "Albert Cuypstraat" onderaan de brief verwijst zeer waarschijnlijk naar de locatie van het desbetreffende wijkkantoor of distributiepunt waar het snoer ingeleverd moest worden. De handgeschreven aantekening "Verzonden 13/6" bevestigt dat de brief daadwerkelijk is uitgegaan, één dag na de datum van opmaak.
Document
* **Mutaties**: De lijst toont een actieve administratie waarbij bewoners worden doorgehaald en direct vervangen door handgeschreven namen. Dit wijst op een gedwongen verhuizing of deportatie waarbij de vrijgekomen woonruimte direct werd herbezet. * **Statuscodes**: De letters 'A', '/', 'o' en 'v' in de smalle kolommen zijn administratieve markeringen. 'A' zou kunnen staan voor 'Aanwezig', terwijl 'o' vaak in bezettingsadministraties werd gebruikt voor 'Onbekend' of 'Opgeroepen'. * **Toponiemen**: De vermelding "kerk" (bij nrs 168-180) en "hoek" duidt op specifieke locaties binnen een huizenblok. * **Codering '3'**: Veel handgeschreven namen in de rechterkolom eindigen op een '3' (bijv. "Carança 3"). Dit is een kenmerkende codering die vaak verwijst naar een specifieke transportlijst, een categorie van de Joodse Raad, of een baraknummer in kamp Westerbork.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats levende konijnen
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan, rechts van het midden:] v/d J Koppenol.
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE Mijn. Wittkamp. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 14 Oct jl bericht ik U dat [<s>H.C. Boom</s>] de vischhandelaar H.C. Boom [<s>aan den Amstelstroommarkt?</s>] vischafslag hier te stede geen toewijzing versche visch heeft 460/298/2 [in rood] JJ [initialen]