AI-Synthese 33

M. van Bambergen was een marktkoopman die actief was op de Lindengracht, Westerstraat, Noordermarkt, Vischmarkt, Dapperstraat, Gaaspstraat en Nieuwmarkt. Hij verkocht groente en fruit op de Waterlooplein (stand Lindengracht 16) in 1943. In 1940 kreeg hij waarschuwingen voor het niet regelmatig gebruik van zijn voorkeurskaart en het niet bezetten van zijn standplaats op de Westerstraat. In 1942 werd hij gecontroleerd op een ontbrekend aardappelenboekje en registratie bij het verdeelkantoor.

Lotgevallen

1940 waarschuwing Waarschuwing dreigend verlies van standplaats op de Lindengracht wegens niet regelmatig gebruik van voorkeurskaart op Lindengracht
1940 waarschuwing Opgeroepen wegens niet regelmatig bezetten van standplaats nummer 8 op de Westerstraatmarkt op Westerstraat
1942 administratieve maatregel Controleur meldt ontbrekend aardappelenboekje en niet geregistreerd zijn bij het verdeelkantoor

Handel

groentefruitaardappelen LindengrachtWesterstraatNoordermarktVischmarktCentrale MarktDapperstraatGaaspstraatNieuwmarktWaterlooplein
groentefruitLindengrachtWesterstraatvoorkeurskaartaardappelenboekje
Gebaseerd op 7 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-322 | Pagina 99 | 1940

Officiële brief/kennisgeving.

Dit document is een formele aanzegging van de Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman of gegadigde (M. van Bambergen). De kern van de brief is de mededeling dat de geadresseerde dreigt zijn inschrijving op de 'sollicitantenlijst' voor de markt op de Lindengracht te verliezen. **Belangrijkste punten:** 1. **Verzuim:** De ontvanger heeft zijn "voorkeurskaart" niet regelmatig gebruikt. Dit wijst op een systeem waarbij marktkooplieden hun plek moeten 'verdienen' door aanwezigheid. 2. **Reglementering:** Er wordt expliciet verwezen naar *Artikel 10 van het Reglement op de Markten*. Dit toont de strikte bureaucratische controle op de Amsterdamse markten in die tijd. 3. **Hoor en wederhoor:** De ontvanger wordt niet direct geschrapt, maar krijgt de kans zich te verantwoorden ("Alvorens hiertoe te besluiten") op het kantoor aan de Jan van Galenstraat. 4. **Tijdsdruk:** De brief is gedateerd op 27 december en de afspraak is al op 30 december, wat wijst op een zeer korte termijn (slechts drie dagen, inclusief een weekend).

Archief 745 | 745-325 | Pagina 120 | 1940

Officiële brief/oproep van een overheidsinstantie.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl met de destijds gebruikelijke spelling (zoals "schriftelyke", "tusschen" en "myn"). * **Inhoud:** De heer Van Bambergen wordt gesommeerd te verschijnen bij de Inspecteur van het Marktwezen. De reden is het niet regelmatig "bezetten" (gebruiken) van zijn toegewezen marktplaats op de Westerstraat. Dit is in strijd met Artikel 11 van het marktreglement, wat intrekking van de vergunning tot gevolg kan hebben. * **Uiterlijk:** Er is gebruikgemaakt van een standaardformulier (Model No. 8), waarbij specifieke details zoals de naam, de markt (Westerstraat) en de data met een typemachine zijn ingevuld. Er is een correctie zichtbaar bij de datum "20 Nov." waar de cijfers "20" handmatig of met een tweede aanslag boven de regel zijn toegevoegd.

Archief 745 | 745-325 | Pagina 121 | 1940

Administratieve kaart van de marktopzichters/marktdienst.

Dit document is een officiële registratiekaart van de Amsterdamse marktdienst. Het betreft een tucht- of handhavingsmaatregel tegen een marktkramer genaamd **M. van Bambergen**, woonachtig aan de **Bornstraat 47 hoog** (waarschijnlijk de huidige Borneostraat in Amsterdam-Oost). De kramer werd opgeroepen omdat hij/zij zijn toegewezen standplaats (**nummer 8**) op de **Westerstraat markt** niet regelmatig bezette. Uit de aantekeningen blijkt een kort procesverloop: 1. **15 oktober 1940:** Eerste waarschuwing. 2. **20 en 22 november 1940:** Oproepen voor verhoor of gesprek bij de inspectie. 3. **20 november 1940:** Inspecteur De Haan noteert de toezegging dat de kramer de plaats voortaan weer geregeld zal innemen. 4. **2 december 1940:** Administratieve afhandeling en archivering van de kaart (stempel en paraaf 'opb' voor opgeborgen). De kaart is een typisch voorbeeld van de strikte gemeentelijke regulering van de Amsterdamse markten, waarbij aanwezigheid verplicht was om het recht op een standplaats te behouden.

Archief 745 | 745-375 | Pagina 54 | 1942

Document

* **Afzender:** De brief is ondertekend door "De Directeur, wnd." (waarnemend directeur). Hoewel de instantie niet expliciet wordt vermeld, duidt de zakelijke toon en het kenmerk ("28/16/3 M.") op een ambtelijke of gemeentelijke instantie in Amsterdam. De afkorting "HB." zou kunnen staan voor een specifieke afdeling, zoals Huisvestingsbureau. * **Ontvanger:** De heer M. van Bambergen, woonachtig aan de Boomstraat 47 te Amsterdam. * **Inhoud:** Het is een zeer korte, formele afwijzing. Een verzoek dat de heer Van Bambergen op 24 oktober 1942 deed, wordt zonder opgaaf van redenen geweigerd. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 21/11" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgestuurd. Het kenmerk en de wijkvermelding ("Wijk 9") wijzen op een strakke bureaucratische administratie.

Archief 745 | 745-375 | Pagina 84 | 1942

Administratieve meldingskaart / Rapportage van een controleur.

Dit document is een ambtelijk verslag van een controleur tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de melding is dat een zekere M. van Bambergen niet over de juiste distributiebescheiden (een aardappelenboekje) beschikt en niet geregistreerd staat bij het relevante verdeelkantoor. De vele handgeschreven aantekeningen wijzen op een actieve administratieve opvolging. Er wordt gerefeerd aan een adres aan de Prinsengracht en aan een kaartverkoper (Th. Steenhuis). De rode aantekeningen bevatten data die teruggaan tot 1941, wat suggereert dat er een dossierhistorie aanwezig was of dat er een vergelijking werd gemaakt met oudere gegevens. De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" met de handtekening (waarschijnlijk 'de Boer') bevestigt dat de melding door de hiërarchische top van de betreffende dienst is verwerkt.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 373 | 1943

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document is een register van nieuwe marktvergunningen ("Opvoeringen") in Amsterdam. Het bevat persoonlijke gegevens (naam, geboortedatum, adres), de toegewezen marktlocatie, de ingangsdatum van de vergunning en de aard van de koopwaar. * **Terminologie:** * *Retributie:* De belasting of vergoeding die marktkooplieden betaalden voor hun standplaats. * *Ongeregeld:* Handel in diverse, vaak gebruikte goederen die niet onder één specifieke categorie vallen (curiosa, kleine huisraad). * *Geen textiel:* Een opvallende beperking bij tweedehands goederen, waarschijnlijk vanwege de schaarste aan stoffen en de strenge distributieregels (textielpunten) tijdens de bezettingsjaren. * **Locaties:** De genoemde markten zijn de Dapperstraat, Gaaspstraat, Waterlooplein, Lindengracht en Nieuwmarkt. * **Toestand:** Het document is een getypte lijst met doorslagen, typerend voor de gemeentelijke bureaucratie van die tijd.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 376 | 1943

Getypte lijst van marktmutaties.

* **Administratieve structuur:** Het document weerspiegelt de strakke gemeentelijke controle op de Amsterdamse markten tijdens de vroege jaren '40. Elke koopman is geregistreerd met gedetailleerde persoonsgegevens en standplaatsinformatie. * **Taal en spelling:** Gebruik van verouderde spelling zoals "visch" en "galanteriesën". Afkortingen zoals "hs." (huis), "bv." (boven) en "I/II/III" (verdiepingen) zijn standaard voor Amsterdamse adresnotaties. * **Markten:** Genoemde locaties zijn de Dapperstraat, Gaaspstraat, Waterlooplein, Lindengracht en Nieuwmarkt. * **Schaarste:** De herhaalde toevoeging "(geen textiel)" bij tweedehands goederen wijst op de distributie- en grondstoffenschaarste tijdens de bezettingsjaren; textiel was strikt gerantsoeneerd en de handel erin streng gereguleerd.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-414 | Pagina 373 | 1943

Administratieve lijst van marktkooplieden.

#9 M. van Bambergen Boomstraat 42 huis
koopliedenlijst Lindengracht groente en fruit. 68%

| M. van Bambergen | 4-4-'00 | Boomstraat 42 huis | Lindengracht | 16-2-'43 | groente en fruit. |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 376 | 1943

Getypte lijst van marktmutaties.

#9 M. van Bambergen Boomstraat 42 huis
administratieve lijst Lindengracht groente en fruit. getypt 68%

| M. van Bambergen | 4-4-'00 | Boomstraat 42 huis | Lindengracht | 16-2-'43 | groente en fruit. |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-414.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Lindengracht 16-2-'43 groente en fruit

groente en fruit. Fruit & Groenten
Bron: 745-414.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Lindengracht 16-2-'43 groente en fruit

groente en fruit. Fruit & Groenten

Relevante Archieffragmenten

M. de Haan.

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-322 | Pagina 101 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/kennisgeving. * **Afzender:** Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. * **Locatie afzender:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). * **Ontvanger:** De heer M. van Bambergen, Lindengracht 156 hs, Amsterdam-Centrum (Wijk 9). * **Datum:** 27 december 1940. * **Kenmerk:** No. 28/98/5 M. * **Fysieke kenmerken:** Getypt op bri...

Relevantie: 84% ** gemeente amsterdam, dienst van het marktwezen., ** jan van galenstraat 14 +4
Archief 745 | 745-375 | Pagina 50 | 1942

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** M. van Bambergen, Boomstraat 47hs, Amsterdam (Centrum). * **Ontvanger:** De Directeur van het Marktwezen der Gemeente Amsterdam. * **Datum:** 24 oktober 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Onderwerp:** Verzoek tot herstel van een standplaats voor groenteverkoop op de Lindengracht. * **Kenmerken:** Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreve...

Relevantie: 84% ** m. van bambergen, boomstraat 47hs, amsterdam (centrum). +1
Archief 745 | 745-378 | Pagina 449 | 1942

# TRANSCRIPTIE S/HB. den Heer A.Gombault, Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte voor de stad Amsterdam, Museumplein 19, <u>Amsterdam-Zuid.</u> 37/99/1 M. 17 Augustus 1942.

Relevantie: 84% ** onbekend (een functionaris van een gemeentelijke dienst of ordedienst in amsterdam)., ** den heer a. gombault, wirtschaftsreferent bureau beauftragte voor de stad amsterdam.
Archief 745 | 745-365 | Pagina 199 | 1941

# TRANSCRIPTIE A.B. Adriaanse - Recht Boomssloot 79 H. Roelofs - Lastageweg 5 G. J. de Vre - W. Pastoorstraat 59 J. Nelen - St. Antoniesbreestr. 60 M. M. Siebbeles - Molensteeg 6 II F.O. vd Bergh - Monnikenstr. 1² I

Relevantie: 84% en adressen., gekoppeld aan specifieke adressen.