A. van Laar

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag).

* **Doel van de brief:** Het verstrekken van een officiële verklaring omtrent de beroepsactiviteiten en de financiële status van de geadresseerde over een periode van zeventien jaar. * **Kernboodschap:** De heer Van Laar wordt erkend als voormalig marktkoopman (1922-1934), maar er wordt expliciet vastgesteld dat hij daarna (tot april 1939) afhankelijk was van sociale steun en dus niet als zelfstandig ondernemer fungeerde. * **Toon:** Strikt formeel en administratief. Het woord "ondersteuning" was de toenmalige term voor wat we nu een bijstandsuitkering zouden noemen.

Typschrift (doorslag van een uitgaande brief).

* **Inhoud:** De brief dient als een officiële verklaring omtrent de arbeidsstatus en het inkomen van de heer Van Laar over de periode 1922-1939. Het bevestigt twaalf jaar zelfstandig ondernemerschap (1922-1934), gevolgd door een periode van vijf jaar waarin de betrokkene afhankelijk was van de openbare onderstand ("ondersteuning"). * **Doel:** De verklaring is expliciet bedoeld om te worden overgelegd aan de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale". Dit suggereert dat de geadresseerde trachtte zijn beroep weer op te pakken of een vergunning aan te vragen, waarbij hij zijn eerdere ervaring moest aantonen en zijn periode van werkloosheid moest verantwoorden. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands uit het interbellum, gekenmerkt door afkortingen als "d.d." (de dato) en "jl." (jongstleden) en voegwoorden als "weshalve".

Handgeschreven brief.

* **Doel van de brief:** De afzender, Hartog Vos, verzoekt om een persoonlijk onderhoud met de directeur van het Marktwezen om een "zeer belangrijke kwestie" te bespreken. De aard van de kwestie wordt niet gespecificeerd, maar heeft waarschijnlijk betrekking op marktvergunningen of handelsactiviteiten. * **Toon en taalgebruik:** De brief is geschreven in een uiterst formele en eerbiedige stijl, passend bij de officiële etiquette van de jaren 30. Het gebruik van "Ondergeteekende" en de afsluiting "verblijf hij Uw dienaar" (gebruik van de derde persoon) was in die tijd gebruikelijk voor correspondentie met hooggeplaatste ambtenaren. * **Administratieve sporen:** De aantekeningen in de bovenmarge en de toevoeging "nu Insp." (mogelijk "nu Inspecteur" of een verwijzing naar een inspectie-afdeling) wijzen op de ambtelijke verwerking van het verzoek binnen de gemeentelijke organisatie.

Getypte brief (verzoekschrift voor een collecte).

De brief is een formeel verzoek van een katholieke vereniging aan de gemeente Amsterdam. De opzet is typerend voor de zakelijke correspondentie uit het interbellum: * **Taalgebruik:** Het gebruik van titels ("Weled. Zeer Gel. Heer", "Hooggeachte Dokter") en de beleefde formuleringen getuigen van de strikte sociale etiquette van die tijd. * **Typfout:** In de tekst staat "Cantrale Markt" in plaats van "Centrale Markt", een tikfout van de secretaresse. * **Doel:** De vereniging verzoekt om toestemming voor een collecte op het terrein van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam). Het woord "wederom" duidt erop dat dit een jaarlijks of regelmatig terugkerend verzoek was. * **Handtekening:** De brief is ondertekend door de "Presidente". De namen lijken te wijzen op mw. B. Elsenburg-Frankenmolen.

Dienstverslag / Rapport van de Controleur.

* **Kern van de zaak:** Een marktcontroleur treft 20 verborgen zakken pronkbonen aan op het terrein van de Amsterdamse markt. De bonen blijken eigendom te zijn van een werknemer (Pieterman) die buiten zijn baas (De Jong) om handelt. * **Conflicterende verklaringen:** Pieterman claimt dat hij de bonen legaal kocht maar wegens ruimtegebrek bij Nooij stalde. Zijn werkgever, De Jong, ontkent ruimtegebrek en wantrouwt de herkomst van de goederen ("buiten de veiling om"). * **Juridische grond:** De rapporteur merkt op dat een werknemer (ondergeschikte) zonder "erkenning" (vergunning) niet zelfstandig mag handelen. Dit wijst op de strikte regulering van de handel tijdens de oorlogsjaren. * **Sancties:** De bonen zijn in beslag genomen. Uit de handgeschreven krabbels onderaan blijkt dat de betrokkene waarschijnlijk een straf van "14 dagen uitsluiting" (ontzegging van de markttoegang) heeft gekregen en dat de zaak is voorgelegd aan de Rechter-Commissaris (R.C.).

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, blauw:] *extra* D/HG. 90/13/2 M. 1 9 April 1941. Verzoek Th.van Laar om voor ventvergunning in aanmerking te mogen komen. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u> In bijlage dezes heb ik de eer U een brief over te leggen van de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Amsterdam d.d. 26 Maart jl. No.S 1347. Wat het verzoek ad a. betreft, he...

# TRANSCRIPTIE VP/DV. 24/8/4 H. 30 April 1940. den Heer C. van Starkenborgh van Straten, Naarderstraat 71, LAREN (N.H.). Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 6 en 22 April jl. bericht ik U, dat terzake van het door U behandelde onderwerp een deskundig onderzoek is ingesteld. Vanwege het Gemeentebestuur, waartoe U zich op 22 dezer eveneens heeft gewend, zult U ongetwijfeld antwoord op Uw klachte...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven in blauw potlood: M. de Boer (?)] D/HG. [Handgeschreven in paars: Verzonden 10/4] 90/13/2 M. 1 9 April 1941. Verzoek Th. van Laar om voor ventvergunning in aanmerking te mogen komen. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . In bijlage dezes heb ik de eer U een brief over te leggen van de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Amsterd...

# TRANSCRIPTIE (Linksboven, omcirkeld) C (Middenboven) VP/DV. (Rechtsboven, handgeschreven) M. de Haar [?] (Links) 24/8/4 M. (Rechts) 30 April 1940. (Adresblok) den Heer C. van Starkenborg van Straten, Naarderstraat 71, LAREN (N.H.). (Inhoud) Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 6 en 22 April jl. bericht ik U, dat terzake van het door U behandelde onderwerp een deskundig onderzoek is ingeste...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Typschrift (doorslag van een uitgaande brief). * **Datum:** 3 november 1939. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst voor sociale zaken of werkverschaffing in Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer Th. van Laar, Binnenhofstraat 35, Amsterdam-Noord. * **Kenmerken:** Referentienummers VP/HG. en 2B/157/2 M. Handgeschre...