L. Westland

Administratieve lijst van vishandelaren.

* **Doel van het document:** Dit lijkt een inventarisatielijst van de visdetailhandel in een specifiek Amsterdams stadsdeel. Het doel was waarschijnlijk het controleren van vergunningen, distributierechten (tijdens de oorlog) of de sanering van de middenstand. * **Organisatie:** De lijst is gestructureerd op adres, eigenaar en type handel. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hoofdbedrijven en filialen. * **Annotaties:** De rode markeringen zijn cruciaal. De doorgehaalde regels met de tekst "opgeheven" duiden op zaken die tussen 1939 en het moment van controle zijn gestopt. De drie onderste regels ("nieuw") tonen ondernemers die na 1939 een zaak zijn gestart. * **Typologie:** Er is een duidelijke differentiatie tussen een "vischwinkel" en een "vischhal", waarbij de vischhal vaak een grotere of meer open verkoopplaats suggereert.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.

* **Namen en Suffixen:** De lijst bevat typisch Nederlandse achternamen (Gooijer, Van As, Boor, Veerman). Er wordt gebruik gemaakt van traditionele suffixen om personen met dezelfde naam te onderscheiden: *Hzn* (Hendrikszoon), *Jrn* (Janszoon?), *Wrn* (Willemszoon?), *Sr* (Senior) en *Jr* (Junior). * **Notatie:** De aanhalingstekens (") worden gebruikt als herhalingsteken voor het woord "van" en het weglatingsteken voor de eeuw in de jaartallen (bijv. "82 voor 1882). * **Aantekeningen:** Bij twee personen (W. van As Jr. en Jan Vos) staat de notitie "een dag kaas". Dit verwijst waarschijnlijk naar een specifieke traditie, betaling in natura of een verplichte traktatie binnen een gilde, buurtvereniging of kerkelijke organisatie.

Dagrapport van het Marktwezen Amsterdam.

Dit document is een officieel proces-verbaal of dagrapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. De kern van de rapportage betreft een onregelmatigheid bij de distributie en verkoop van vis (aal/paling) op het Stadionplein. * **De overtreding:** A. Kerkmeester, die als transporteur optrad voor visverkoper H. v. As, hield 6 pond paling apart voor eigen gebruik ("prive"). De controleur noteert dit nauwgezet, inclusief het feit dat Kerkmeester zich brutaal gedroeg door met zijn bakfiets het Stadionterras op te rijden tot aan het controlehuisje. * **Administratieve verwerking:** De rode tekst "Zaak zal voor den Rechter worden gebracht" wijst erop dat de geconstateerde onregelmatigheid niet met een waarschuwing werd afgedaan, maar leidde tot een strafrechtelijke of economische vervolging. De stempel "Monstervrij" suggereert dat er geen monsters voor kwaliteitsonderzoek zijn genomen, of dat de partij technisch gezien in orde was, maar de handelwijze niet. * **Persoonsgegevens:** Er wordt specifiek verwezen naar Anna van Aken, inclusief haar geboortedatum en een adreswijziging. Hoewel zij in eerste instantie als 'aanhaler' wordt genoemd, is dit doorgehaald en vervangen door Kerkmeester, wat suggereert dat zij mogelijk de aangever was of zijdelings betrokken bij de ruzie over de vis.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Dagrapport van de dienst Marktwezen Amsterdam.

Dit dagrapport biedt een gedetailleerd inkijkje in de werkzaamheden van een marktcontroleur in oorlogstijd. De hoofdfunctie van de dag was het controleren ("nawegen") van de visaanvoer op verschillende Amsterdamse markten. **Kernbevindingen:** * **Handhaving:** De controleur constateert bij diverse handelaren "overwicht": er wordt meer vis aangevoerd dan officieel is toegewezen. In een tijd van schaarste en distributie was dit een serieuze zaak, omdat dit kon wijzen op handel buiten de officiële kanalen om (zwarte markt). * **Verstoringen:** De werkdag wordt tweemaal onderbroken door een luchtalarm, wat de realiteit van 1943 weerspiegelt. * **Logistiek:** De controleur heeft te maken met aanzienlijke technische tegenslagen: een gebroken remstang van de auto en de noodzaak om "gas bij te laden". Dit laatste wijst op het gebruik van alternatieve brandstoffen (zoals houtgas of stadsgas), aangezien benzine voor civiel gebruik nagenoeg niet beschikbaar was. * **Instrumentarium:** Voor de controles werd een 'bascule' (een type weegschaal) gebruikt die opgehaald en teruggebracht moest worden bij het koelhuis van de Centrale Markthallen (C.M.).

Mijnheer, Ik ondergeteekende L. à Cathan betrekt al meer dan 25 jaar 3 week plaatsen en dat zijn Westerstraat, Waterlooploin en Nieuwe Uilenburgerstraat. En des Maandags op de Westerstraat is mijn hoofddag. En daar de oorlog uitgebroken is kon ik in geen 6 à 7 weken staan daar mijn vrouw overspannen was ~~van~~ de sirenes. Ik heb van de Directeur een briefkaart gekregen, dat mijn plaats...

# TRANSCRIPTIE *extra* vP/G. 33/57/2 M. 19 Juni 1940. den Heer L.A. Cathan, Waterlooplein 47 III, Amsterdam-Centrum. Wyk 2. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 3 Juni jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek om de in- trekking van Uw plaats op de markt Westerstraat ongedaan te maken, <u>niet</u> voor inwilliging in aanmerking kan komen. De Directeur,

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een officiële brief (doorslag). * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, Afdeling L.M. (waarschijnlijk Lokale Markten). * **Datum:** 21 september 1940. * **Referentienummers:** No 33/704/3; No. 23/4 L.M.1940. * **Geadresseerde:** Den Heer L. à Cathan, Waterlooplein 47 III, Amsterdam-Centrum. * **Onderwerp:** Afwijzing van een verzoek tot ...

# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven] VP/HG. den Heer J.A.A. Weterings, Groenburgwal 67 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 3. 30/55/2 M. 10 October 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 23 September jl. be- richt ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U voortaan Uw plaats op de markt Westerstraat niet regelmatig, dat wil zeggen ten minste drie ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] m. de Boer [Linksboven:] 33/70 A/2 30/47/2 m. 1 VP/HG. [Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 10/9 [Rechtsboven:] 10 September 1940. [Links:] Verzoek van L.a Cathan om intrekking marktplaats Wester- straat ongedaan te maken. [Rechts:] den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .