Dagrapport van de dienst Marktwezen Amsterdam. Vrijdag 25 juni 1943. MARKTWEZEN AMSTERDAM
CONTRÔLEUR [Handgeschreven:] Rijnings . 55.
DAGRAPPORT van [Handgeschreven:] Vrij dag 25 Juni 1943
In duplo
Inschrijven

[Handgeschreven tekst in het hoofdveld:]

8.- / 13.30 u. controle en nawegen van visch op de dagmarkten in opdracht van den Inspecteur.
8.25 / 9.45 u. + 9.55 / 10.05 u. luchtalarm.
Op auto gewacht tot 10.15 u.

Lindengracht.
A. J. Henneveld Toewijzing 56 1/2 KG kl. schol. Aangevoerd - 60 KG. Overwicht dus 3 1/2 KG. !

J. Vos Toewijzing 21 1/2 KG zoetwatervisch. ?

Ten Katestraat.
A. v. d. Jong toewijzing 50 KG kl schol. Aangevoerd 54 1/2 KG ? Overwicht dus 4 1/2 KG.

Stadionplein
L. Westland Toewijzing 20 KG brasem. Aangevoerd 21 KG.

Te laat gekomen in Jan Evertsenstraat door het breken van remstang van auto.
Ook onderweg gas bijladen.
Halen en brengen van bascule enz. van Koelhuis C.M.
[Signatuur]

Gezien 28-6-43 [Signatuur: de Vries?] Dit dagrapport biedt een gedetailleerd inkijkje in de werkzaamheden van een marktcontroleur in oorlogstijd. De hoofdfunctie van de dag was het controleren ("nawegen") van de visaanvoer op verschillende Amsterdamse markten.

Kernbevindingen:
* Handhaving: De controleur constateert bij diverse handelaren "overwicht": er wordt meer vis aangevoerd dan officieel is toegewezen. In een tijd van schaarste en distributie was dit een serieuze zaak, omdat dit kon wijzen op handel buiten de officiële kanalen om (zwarte markt).
* Verstoringen: De werkdag wordt tweemaal onderbroken door een luchtalarm, wat de realiteit van 1943 weerspiegelt.
* Logistiek: De controleur heeft te maken met aanzienlijke technische tegenslagen: een gebroken remstang van de auto en de noodzaak om "gas bij te laden". Dit laatste wijst op het gebruik van alternatieve brandstoffen (zoals houtgas of stadsgas), aangezien benzine voor civiel gebruik nagenoeg niet beschikbaar was.
* Instrumentarium: Voor de controles werd een 'bascule' (een type weegschaal) gebruikt die opgehaald en teruggebracht moest worden bij het koelhuis van de Centrale Markthallen (C.M.). Dit document stamt uit juni 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zijn grimmigste fase inging. De voedselvoorziening was strikt gereguleerd via een distributiesysteem.

De rol van de dienst Marktwezen was cruciaal om te voorkomen dat schaarse goederen zoals vis in het illegale circuit verdwenen. De nauwkeurigheid waarmee gewichten tot op de halve kilogram werden genoteerd, onderstreept de ernst van de rantsoenering. Tegelijkertijd illustreert het rapport de dagelijkse belemmeringen: de constante dreiging van bombardementen (luchtalarm) en de gebrekkige staat van het vervoer door gebrek aan onderdelen en brandstof. De controleurs moesten laveren tussen de bureaucratische eisen van het systeem en de weerbarstige praktijk van een stad in oorlogstijd. A. v. d. Jong A. v.d. Jong A.J. Henneveld J. Henneveld J. Vos L. Westland Gemeente Amsterdam Marktwezen