J. Vos

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag).

* **Inhoud:** De brief is een officiële kennisgeving van een toegangsontzegging tot de Centrale Markt in Amsterdam. De heer J. Vos wordt ervan beschuldigd op de dag van schrijven (21 april 1939) diefstal te hebben gepleegd op het marktterrein. * **Maatregel:** Op basis van het marktreglement (artikel 35, lid 1) krijgt hij per direct een verbod van 14 dagen. De directeur kondigt tevens aan dat er een verzoek naar het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) gaat om te bepalen of een langduriger uitsluiting noodzakelijk is. * **Stijl:** Formeel-ambtelijk. Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gangbare spelling met 'y' in plaats van 'ij' (bijv. *tyd*, *namelyk*, *Vrydag*, *terwyl*). * **Opmerkelijk detail:** De geadresseerde woont in de Jodenbreestraat. Gezien de datum (vlak voor de Tweede Wereldoorlog) en de locatie, bevindt de persoon zich in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam.

Officiële brief/kennisgeving (doorslag).

* **Inhoud:** De brief dient als officiële aanzegging van een tijdelijk marktverbod. De heer J. Vos wordt beschuldigd van diefstal op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 35 lid 1 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Sanctie:** Een directe ontzegging van de toegang voor 14 dagen. Er wordt gedreigd met een zwaardere sanctie (langdurige uitsluiting), waarover het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) moet beslissen. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "den tyd", "namelyk", "Vrydag").

Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële disciplinaire maatregel tegen een burger, de heer J. Vos. Hem wordt de toegang tot de Centrale Markt van Amsterdam ontzegd voor een periode van vier maanden wegens een niet nader gespecificeerd "strafbaar feit". * **Juridische basis:** Het besluit is gebaseerd op artikel 35 van het marktreglement. De straf bevat een voorwaardelijk element: bij herhaling binnen drie jaar volgt een levenslange ontzegging. * **Administratieve context:** Opvallend is de brede portefeuille van de betrokken wethouder, die verantwoordelijk was voor zowel de voedselvoorziening (Levensmiddelen) als openbare hygiëne (was- en badinrichtingen). De "Centrale Markt" verwijst naar de markt aan de Jan van Galenstraat. * **Fysieke staat:** Het document vertoont de typische kenmerken van ambtelijke verwerking uit die tijd: kleurcodering via stempels (paars), doorverwijzingen via handgeschreven nummers en parafen van behandelend ambtenaren.

Administratief bijblad / dossierstuk.

Dit document dient als een registratie- of mutatieformulier binnen een administratief proces. De kernboodschap is dat er een "kaart" (waarschijnlijk een systeemkaart of persoonskaart) moet worden aangemaakt of bijgewerkt voor een zekere **J. Vos**. Er wordt melding gemaakt van een "onderhoud" (gesprek) dat heeft plaatsgevonden met een **Mevr. Graaf** in **Bergen** op 14 juni 1939. De notitie rechtsboven ("oproepen") suggereert een vervolgactie: de persoon in kwestie moet worden opgeroepen voor een verdere afspraak of verhoor, gepland of genoteerd op 17 juni 1939. Het gebruik van "Alg. Zaken Model No. 14" duidt op een gestandaardiseerd formulier van de Nederlandse overheid of een grote gemeente uit die tijd (gedrukt in oktober 1937, gezien de code 10-1937).

Afschrift van een brief/verzoekschrift.

* **Doel:** De vereniging vraagt officiële toestemming aan de politie en het gemeentebestuur voor een grootschalig wandelevenement. * **Routes:** De marsen starten en eindigen bij de Centrale Markthallen in Amsterdam-West. De routes voeren door Amsterdam-West en de aangrenzende gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Er worden gedetailleerde wegbeschrijvingen gegeven met afkortingen als "r.a." (rechtsaf) en "l.a." (linksaf). * **Deelnemers:** Er worden ongeveer 800 burgers verwacht, exclusief militairen. * **Opvallende details:** * De mars is "ten bate van O. en O." (Ontwikkeling en Ontspanning), een organisatie die zich inzette voor het welzijn van gemobiliseerde soldaten. * Er is sprake van begeleidende muziek door trommels, hoorns en pijpers. * Typos in het origineel (zoals "r.Abestevaerstraat" en "Galjenstraat") zijn in de transcriptie behouden.

Officiële vergunning (verleend door de Burgemeester).

Deze ambtelijke vergunning regelt de details voor een sportief evenement in Amsterdam. Het document is een standaardformulier (Model No. 33) dat specifiek is ingevuld voor een christelijke wandelsportvereniging. De burgemeester hanteert strikte voorschriften om de openbare orde en rust te bewaken: * **Geluidsbeperkingen:** Er zijn strikte buffers rondom kerken, ziekenhuizen en uitvaarten waar geen muziek mag klinken. * **Verkeersveiligheid:** De deelnemers moeten de trambanen vrijhouden en een specifieke route volgen. * **Censuur/Controle:** Er is een opvallende bepaling dat de teksten op banieren en vaandels vooraf moeten worden goedgekeurd door de Hoofdcommissaris van Politie. Ook "spreekkoren" zijn expliciet verboden, wat wijst op een angst voor politieke uitingen of verstoring van de rust. * **Logistiek:** De Centrale Markthallen fungeren als centrale spil, wat de betrokkenheid van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" verklaart. De stempels en archiefkenmerken bovenin duiden op een nauwkeurige administratieve registratie binnen de gemeentelijke hiërarchie. ---

Een handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register of namenlijst).

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (S-W). * **Codering:** Er is een duidelijk onderscheid tussen personen gemarkeerd met een 'N.' (doorlopende nummering van 167-199) en personen met een 'A.' (lagere nummering 29-34). * **Annotaties:** De 'X'-nummers in de laatste kolom lijken te verwijzen naar specifieke dossiers, transporten of kaartsysteemnummers. De handgeschreven rode cirkels met getallen (zoals 12, 13, 14, 15) en groene cirkels (6, 7) duiden op een latere categorisering of statuswijziging. * **Schrift:** Een verzorgd, ambtelijk Latijns cursief. De kolomkoppen bevatten archaïsche afkortingen die typerend zijn voor bevolkingsregisters of cartotheken uit die tijd (bijv. "W.pl." voor Woonplaats).

Getypte administratieve lijst in tabelvorm.

Dit document is een rekenstaat voor de restitutie van marktgeld aan een groep Amsterdamse marktkooplieden. De administratie is nauwgezet: per persoon wordt berekend wat er teveel is betaald over een periode van zes weken aan het begin van het jaar. Het tarief per week was blijkbaar f. 1,05 voor grotere markten (zoals Waterlooplein en Lindengracht) en f. 0,60 voor anderen (zoals de Dapperstraat). De lijst valt op door de namen van de betrokkenen: Markus, Blitz, Schoonewolf, Winnik, Kemper en Hijman zijn veelal Joodse achternamen. Ook de adressen (Hemonystraat, Waterlooplein, Muiderstraat, Recht Boomssloot) bevinden zich in of nabij de Amsterdamse Jodenbuurt. De aanwezigheid van de naam G.J. Vos wijst erop dat de lijst niet uitsluitend Joodse namen bevat, of dat het een algemene afrekening betrof.

Officieel formulier (Dienst Marktwezen Amsterdam) voor het opzeggen van een marktplaats.

Dit document is een officiële kennisgeving van beëindiging van een marktstaanplaats bij de Dienst Marktwezen in Amsterdam. De ondertekenaar, G. J. Vos, geeft aan dat hij/zij met ingang van 9 februari 1941 geen gebruik meer wenst te maken van vaste staanplaats nummer 242 op de Lindengracht-markt. Het formulier is gedateerd op 8 februari 1941. Rechtsonder is te zien dat de administratieve afhandeling ("Afgevoerd") plaatsvond in de week van 10 februari 1941. Linksonder staat een registratienummer (28/14/17) en een jaartalstempel "M. 1941". De code "M.W. 67 1000-12-'40" duidt op het type formulier en de drukdatum (december 1940).

Officieel rapport (politie/marktwezen).

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in een ambtelijke stijl die typisch is voor de vroege 20e eeuw (bijv. "regeister", "beslag genomen", "alhier"). Opvallend is de inconsequentie in de datering: onderaan staat 1940 getypt, terwijl de tekst overal over januari 1941 spreekt. Dit is onmiskenbaar een vergissing van de typist aan het begin van het nieuwe jaar. * **Feiten:** Een 22-jarige overkruier (iemand die goederen vervoert met een handkar), Gijsbert Lammert Been, heeft drie handkarren gestolen op de Centrale Markt in Amsterdam. Hij heeft deze verkocht aan een karrenverhuurder op het Waterlooplein. * **Motief:** De verdachte voert "armoede" aan als reden. Hij zou een groot deel van de opbrengst verloren zijn en de rest hebben uitgegeven aan voedsel. * **Gevolgen:** Been is herkend via zijn toegangskaart. De handgeschreven kantlijnnotities suggereren een administratieve straf van "14 dagen uitsluit" (ontzegging van de toegang tot de markt), wat waarschijnlijk losstond van de strafrechtelijke vervolging door de politie.

Getypte namenlijst (doorslag of origineel op dun papier).

* De lijst bevat namen van personen met hun adres, inclusief etage-aanduidingen (I, II, III, hs voor huis, bel voor bel-etage). * Er zijn twee handgeschreven toevoegingen tussen haakjes achter namen, waarschijnlijk geboortedata: J. Vos (22-3-83) en Sal. Wijnschenk Sr. (5-5-81). * Opvallend is de concentratie van specifieke achternamen die veel voorkomen in de Amsterdamse Joodse gemeenschap (o.a. Wurms, Wijnschenk, Waterman, Vischschoonmaker, Vrachtdoender). * De adressen bevinden zich grotendeels in Amsterdamse wijken als de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Retiefstraat) en de Jordaan (Lindengracht, Westerstraat). Daarnaast is er een opvallende groep personen woonachtig in Huizen.

Getypte lijst met namen en adressen.

* **Structuur:** De lijst is strikt alfabetisch geordend op achternaam. Bij gelijke achternamen wordt gesorteerd op voorletter of toevoegingen als "Sr." (Senior) en "Jr." (Junior). * **Geografische spreiding:** De meerderheid van de adressen bevindt zich in Amsterdam (herkenbaar aan straatnamen als de Lindengracht, Blasiusstraat en het Waterlooplein). Er is echter een significante aanwezigheid van adressen in omliggende plaatsen zoals Huizen, Weesp, Bussum en Hilversum. * **Notaties:** * **hs:** Huis (begane grond). * **I, II, III:** Verdiepingsnummers. * **bel:** Bel-etage. * **Getallen tussen haakjes:** Bij J. Vos en Sal. Wijnschenk Sr. staan data (22-3-83 en 5-5-81), wat zeer waarschijnlijk geboortedata zijn (1883 en 1881). * **Typografie:** Typmachine-lettertype met een duidelijke scheiding tussen de kolommen 'Naam' en 'Adres'. Er zijn enkele correcties zichtbaar (zoals bij "Tugela weg", waar de 'w' over een andere letter lijkt getypt).

Handgeschreven mutatielijst of bevolkingsregister-uittreksel (waarschijnlijk afkomstig uit het Stadsarchief Amsterdam).

* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in drie verticale kolommen. De linkerzijde bevat de gezinshoofden of hoofdbewoners, de middelste kolom hun nieuwe verblijfplaats, en de rechterzijde dient voor administratieve afhandeling. * **Symboliek:** * **V / VV:** Waarschijnlijk 'Verhuisd' of 'Verschreven'. De rode dubbele vinkjes duiden op een voltooide controle. * **S:** Waarschijnlijk 'Schrapping'. Dit komt vaak voor bij data en kan betekenen dat de persoon uit de lopende registers van de buurt is verwijderd wegens vertrek naar een ander district of overlijden. * **Romeinse cijfers:** De toevoegingen $I$, $II$, $III$ en $hs$ (huis) specificeren de etage in Amsterdamse portiekwoningen. * **Handschrift:** Een verzorgd, ambtelijk lopend schrift (latijns cursief), typisch voor Nederlandse administraties uit de eerste helft van de 20e eeuw. ---

Officiële kennisgeving/strafbeschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële sanctie tegen de heer J. Vos, een visboer uit Huizen. Hij wordt voor onbepaalde tijd uitgesloten van de visverdeling op de centrale visafslag. * **Aanleiding:** De ontvanger heeft vis die hem was toegewezen niet verkocht op zijn vaste standplaats aan de Lindengracht in Amsterdam. Dit werd gezien als een overtreding van de distributieregels. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar het *Visscherijbesluit 1941* (artikel 7 en 11). Dit was bezettingswetgeving bedoeld om de voedselvoorziening en prijzen strikt te controleren. * **Toon:** De toon is formeel, autoritair en onverbiddelijk, passend bij de bureaucratische controle tijdens de oorlogsjaren.

Doorslag of kopie van een getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief dient als officieel bericht dat een straf die slechts twee dagen eerder (10 juni 1942) was opgelegd aan drie specifieke personen, met onmiddellijke ingang is ingetrokken. * **Afzender:** Getekend door "De Directeur". Hoewel de instantie niet expliciet op dit blad staat (het is waarschijnlijk een intern archiefstuk of doorslag), wijst de terminologie en de adressering op een overheidsinstelling of een arbeidsinstelling (zoals het Gewestelijk Arbeidsbureau). * **Ontvangers:** 1. H. Bommels (Amsterdam, Jordaan). 2. A. Boots (Amsterdam, Marnixstraat). 3. J. Vos Hzn. (Huizen). * **Administratieve codes:** De nummers (46A/318/12 t/m 14) suggereren een gestructureerd registratiesysteem waarbij individuen onder specifieke dossiers vallen.

Administratieve lijst/geleideblad.

Het document betreft een verzamellijst van handelaren ("kooplieden") die medische verklaringen (doktersbriefjes) hebben overlegd. De reden hiervoor is dat zij vanwege ziekte niet in staat waren hun "toewijzing" persoonlijk op te halen. Het handschrift is een typisch 20e-eeuws Nederlands administratief cursief. De verschillende inktkleuren (blauw/zwart voor de lijst, rood voor de instructie "ter afdoening") wijzen op een gestandaardiseerd bureaucratisch proces. De stempel onderaan geeft een dossiernummer en een datum (6 november 1943), terwijl de handgeschreven datum (15-3-44) aangeeft wanneer het dossier definitief werd opgeborgen in het archief.

Document

Dit document is een register van de distributie van goederen of bonnen (aangeduid als "stuks") tijdens de bezettingsjaren. De namenlijst in de eerste twee kolommen bevat veel familienamen die kenmerkend zijn voor Volendam (zoals Veerman, Zwaan en Zwarthoed), wat de locatie van het distributiekantoor nader specificeert. De getallen achter de namen duiden waarschijnlijk op het aantal rantsoenbonnen dat aan specifieke winkeliers of distributiepunten werd verstrekt voor verdere verdeling. In de rechterkolom is een consolidatie van de cijfers te zien, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de reguliere kleinhandel, de Joodsche Raad en publieke diensten. De doorhalingen en correcties wijzen op een actief gebruikt administratief werkdocument.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Dagrapport van de dienst Marktwezen Amsterdam.

Dit dagrapport biedt een gedetailleerd inkijkje in de werkzaamheden van een marktcontroleur in oorlogstijd. De hoofdfunctie van de dag was het controleren ("nawegen") van de visaanvoer op verschillende Amsterdamse markten. **Kernbevindingen:** * **Handhaving:** De controleur constateert bij diverse handelaren "overwicht": er wordt meer vis aangevoerd dan officieel is toegewezen. In een tijd van schaarste en distributie was dit een serieuze zaak, omdat dit kon wijzen op handel buiten de officiële kanalen om (zwarte markt). * **Verstoringen:** De werkdag wordt tweemaal onderbroken door een luchtalarm, wat de realiteit van 1943 weerspiegelt. * **Logistiek:** De controleur heeft te maken met aanzienlijke technische tegenslagen: een gebroken remstang van de auto en de noodzaak om "gas bij te laden". Dit laatste wijst op het gebruik van alternatieve brandstoffen (zoals houtgas of stadsgas), aangezien benzine voor civiel gebruik nagenoeg niet beschikbaar was. * **Instrumentarium:** Voor de controles werd een 'bascule' (een type weegschaal) gebruikt die opgehaald en teruggebracht moest worden bij het koelhuis van de Centrale Markthallen (C.M.).

Administratief logboek/registerblad (toewijzingslijst).

* **Inhoud:** Het document registreert de "toewijzing" (toew.) van vis (schol, aal, garnalen) aan specifieke personen of firma's. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen het toegewezen gewicht en het daadwerkelijk geleverde/gewogen gewicht (gew.). * **Logistiek:** Er is een nauwkeurige tijdregistratie van de transportauto (3,5 uur) en de gevolgde route tussen koelhuizen (C.M. Koelhuis en Noordermarkt). Dit duidt op een strak gereguleerde distributieketen. * **Controle en Disciplinering:** De rode aantekeningen onderaan zijn cruciaal. Ze wijzen op onregelmatigheden: A. v. Schaik wordt beschuldigd van het "op gewicht brengen" van partijen (mogelijk manipulatie van gewichten) en heeft een ernstige waarschuwing gekregen. Ook Mees ter Voort heeft een waarschuwing gekregen. * **Terminologie:** "Ktn" staat voor kisten; "p." staat voor ponden (vóór de volledige metrisering in de praktijk vaak nog gebruikt naast KG); "garn." voor garnalen.

# TRANSCRIPTIE P. J. de Vos **NO 46A/52/1 M. 1942 13/4** geb. 21-11-19 Was voor de oorlog reeds plaatshouder (los) op markt Dapperstraat met versche visch. Is in militairen dienst ge- weest. Daarna opgenomen in hospitaal met maagoperatie tot einde October 1941. Wil thans weer in visch gaan handelen. Is bekend als vischhande laar bij Zwan, Otto, Sliphout e.a. Verzoekt voor toewijzing in aanmerkin...

# TRANSCRIPTIE No. 46/239/2 M. 1943 2J / B (82 / vd. Burg Mijnheeren. Wilt u de visch van P.J. de Vos Dapperstraat 36 III aan den Heer Kees Zwaan mede te geven daar mijn Man P.J. de Vos voor zekeren tijd afwezig is Hoogachtend. Mej. G. de Vos. Dapperstraat 36 III

# TRANSCRIPTIE *Extra* VP/G. 28/77/2 M 27 Juni 1939 Mw.J.de Vos v.d.Burgt, Goudsbloemstraat 136 II, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 dezer ver- leen ik U tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaat- sen op de markten Lindengracht en Westerstraat te laten by- staan - niet vervangen - door Uw zoon J.de Vos. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, paars potlood:] Verzonden 27/8 [onleesbare initialen] [Getypt:] 46b/239/4 M. G/RP. 27 Augustus 1943. Aan den Heer waarnemend Politie-President ...

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] Nº 23/4/1 M. 1941 24/1 [Getypt:] R A P P O R T ----------- L.de Vos,oud 38 kaar en wonende Tollenstraat 94 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.Hij verklaart van 1916 tot 1936 in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn geweest als venter.Eenig bewijs staat hem hiervóór echter niet ten dienste.Wel is hij van Juni 1935 tot...