I. Piller

Handgeschreven interne notitie of ambtelijk schrijven.

De auteur van het briefje, waarschijnlijk een ambtenaar of leidinggevende genaamd F. Elte, maakt melding van een procedurele fout. Een zekere I. Piller heeft formulieren die bij de eigen afdeling hoorden te blijven ("door ons"), voortijdig of onterecht verzonden naar de "Rijks-groenten- en Fruitcentrale". Elte merkt op dat hij Piller al meerdere malen heeft geïnstrueerd om deze documenten terug te vorderen. Zonder deze formulieren kan de betreffende aanvraag namelijk niet intern worden afgehandeld. De aantekeningen in de kantlijn (zoals 'Ver' en de rode cijfercodes) wijzen op een systematische archivering of registratie binnen een bureaucratisch proces.

Getypte brief (doorslag).

* **Kernboodschap:** De directeur wijst een verzoek van de heer Piller af (of stelt de behandeling uit) omdat hij niet over de juiste papieren beschikt van de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale". Er klinkt een zekere ambtelijke ongedurigheid door in de slotzin, waarin wordt benadrukt dat dit hem al vaker is verteld. * **Organisaties:** De *Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale* was een crisisorganisatie die in de jaren '30 werd opgericht om de productie en handel in groenten en fruit te reguleren vanwege de economische depressie. Het overleggen van verklaringen van deze instantie was essentieel voor handelaren om vergunningen of steun te krijgen. * **Taalgebruik:** Formeel, afstandelijk en beslist ("nimmer verstrekt", "bereids meermalen"). Dit is typerend voor de vooroorlogse Nederlandse bureaucratie.

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

De brief is een formeel, ambtelijk antwoord op een verzoek van de heer I. Piller. De toon is zakelijk en enigszins dwingend; de directeur wijst erop dat de gevraagde verklaring niet wordt afgegeven zonder bewijsstukken van de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale". Uit de laatste zin ("Een en ander werd U bereids meermalen... medegedeeld") spreekt een zekere ambtelijke ongedurigheid, wat suggereert dat er al vaker correspondentie of contact is geweest over deze kwestie zonder dat de aanvrager aan de gestelde eisen voldeed. De handgeschreven notities bovenaan wijzen op de interne distributie van kopieën naar specifieke personen (Broersma en De Boer), wat gebruikelijk was in een bureaucratische context om dossiers compleet te houden.

Getypt rapport (RAPPORT) met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.

Dit document is een ambtelijk rapport van een controleur aan de Bedrijfschef van het Marktwezen in Amsterdam. Het betreft het verzoek van de heer I. Piller om officieel erkend te worden als kleinhandelaar in groenten en fruit. De belangrijkste bevindingen in het rapport zijn: * De aanvrager is een ervaren handelaar met 40 jaar praktijkervaring. * Grossiers op de Centrale Markt bevestigen zijn betrouwbaarheid en staat van dienst. * Piller beschikt reeds over de nodige vergunningen (ventvergunning en vaste standplaats op de De Ruyterkade). * De controleur concludeert dat de aanvraag naar waarheid is ingevuld, wat leidt tot het handgeschreven besluit om de verklaring te stempelen en door te sturen voor verdere afhandeling.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Administratieve lijst, getypt met handgeschreven aantekeningen en cijfers.

Dit document is een administratief register van betalingen voor zogenaamde "kooperskaarten". * **Tarieven:** Er lijkt een vast tarief te zijn van 10 gulden voor de hoofdhouders (mogelijk de winkeliers zelf, aangeduid met 'K') en 2 gulden voor personeelsleden (aangeduid met 'KR' of 'Personeel'). De accolades groeperen betalingen per adres of familie-eenheid (bijv. de familie Piller en de combinatie Kroese/Aandacht). * **Geografie:** De genoemde adressen (Gelderschekade, Lepelstraat, Nieuwmarkt, Nieuwe Kerkstraat) liggen allemaal in de toenmalige Jodenbuurt van Amsterdam. * **Personen:** De namen op de lijst zijn bekende Amsterdams-Joodse familienamen. De vermelding van "Personeel" suggereert dat deze kaarten werkgerelateerd waren of nodig waren om handel te mogen drijven onder de beperkende maatregelen van de bezetter.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] L. v. Pl. de Boer. vP/HG. 28/112/2 M. [Midden, handgeschreven:] Verzonden 6/10-'39 6 October 1939. den Heer J. Piller, Nwe. Kerkstraat 38, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 September jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U niet regelmatig een plaats op...

# TRANSCRIPTIE vP/HG. [handgeschreven:] *extra* [handgeschreven:] *2 en Hr. de Boer.* 28/112/2 M. 6 October 1939. den Heer J. Piller, Nwe. Kerkstraat 38, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 September jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen. Indien U niet regelmatig een plaats op de markt Lindengracht bezet, za...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *H. Piller* [stempel: cirkel met paraaf] HG. [Adresblok:] den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . [Referentieregel:] 37/3/11 M. 2 5 Februari 1941. [Tekst:] In bijlage dezes heb ik de eer U een contract in duplo te doen geworden ten name van de fa.H.Piller & Zn. betreffende huur van pakhuisafdeeling no.A 2 op de Centrale ma...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven in potlood/inkt:] *M. Piller* HG. 64/33/2 M. n 2 19 Juni 1939. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u> In bijlage dezes heb ik de eer U een contract in duplo te doen geworden ten name van S.Piller betreffende huur van pakhuisafdeeling no. D 24 op de Centrale Markt. Ik moge U beleefd verzoeken de onderteekening van dit contr...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven stempel in paars:] No 39/65/173 M 1942 [Midden boven:] Wapen van Amsterdam [Rechtsboven handgeschreven:] 8/6 [paraaf] ThV [Rechtsboven handgeschreven in blauw:] Invullen [?] [Rechtsboven rond paars stempel met gestileerde 'M'] **Afschrift** No. 223 L. M. 194² DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM, Heeft goedgevonden de aan Isaac Piller, geboren 9 Juni 1900, wonende Nieuwe Kerk...