J.W. Brouwersplein

Document

Het document betreft een alfabetisch op woonplaats gesorteerde lijst van leden van een professionele vereniging of handelsorganisatie. Binnen de steden lijkt de volgorde niet strikt op lidnummer of naam te zijn gebaseerd. Opvallend is de variëteit aan bedrijven: van grote namen zoals Amstel Brouwerij en Koninklijke Paketvaart Maatschappij tot technische bureaus en koelhuizen. De aanwezigheid van diverse koelvemen en isolatiebedrijven (zoals Isolaam) wijst op een sectorale focus op koeltechniek of logistiek. In de kolom 'Woonplaats' wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") als herhalingsteken voor de bovenliggende plaatsnaam.

Getypte brief op officieel briefpapier van de NSB met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

Dit document is een schoolvoorbeeld van de bureaucratische controle en verklikking tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De inhoud betreft een melding van illegale handel (zwarte handel) in mosselen. 1. **De Melding:** Een "informator" meldt dat mosselen direct aan een café (Café Mustert in de Amsterdamse Indische Buurt) worden geleverd in plaats van via de officiële, door de overheid gecontroleerde afzetkanalen. 2. **Betrokkenen:** Er worden specifieke namen genoemd (B. Sliphorst en G. Lammers), waarbij expliciet wordt vermeld dat zij "Commissie lid" zijn of daaraan gerelateerd. Dit duidt op corruptie binnen de distributie-organen. 3. **Bureaucratische Gang:** De brief is gericht aan de NSB-wethouder Dr. J.L. Strak. Onderaan is te zien dat de wethouder het document op 17 december doorstuurt naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit toont hoe de NSB-partijstructuur verweven was met het officiële gemeentebestuur. 4. **Terminologie:** Het gebruik van "Kameraad" en de groet "Hou Zee!" markeert de nationaalsocialistische identiteit van de correspondentie.

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

* **Inhoud:** De burgemeester van Amsterdam verzoekt om de definitieve vrijstelling van vier ambtenaren van de Dienst van het Marktwezen voor hun dienst bij de Vrijwillige Hulppolitie. Eerder was er al een tijdelijke vrijstelling verleend, maar de gemeente claimt dat deze mannen onmisbaar zijn voor de eigen gemeentelijke diensten. * **Genoemde personen en locaties:** * **J. Pietersma, J. de Vos, H. de Vries, A.H. Bijland:** Ambtenaren die blijkbaar dubbele functies bekleedden of opgeroepen waren voor politietaken. * **Grüne Polizei (Mairitskade):** De Mauritskade in Amsterdam was een beruchte kazerne van de Ordnungspolizei. * **Districtshuis N.S.B. (J.W. Brouwersplein):** Het huidige Concertgebouwplein, waar tijdens de bezetting belangrijke NSB-instellingen gevestigd waren. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend namens burgemeester Edward Voûte door de gemeentesecretaris J.F. Franken. Beiden waren tijdens de bezetting collaborateurs.

Ambtelijk rapport/proces-verbaal.

Het document is een rapportage van een marktmeester of opsporingsambtenaar betreffende de handhaving van de textieldistributie tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de illegale verkoop (zonder vergunning) van "oude lappen" op de Noordermarkt door een zekere koopman Overkamp. Opvallend is de bureaucratische weg die wordt bewandeld: van de lokale marktmeester naar het Rijksbureau Textiel, naar de Inspectie Textiel, om uiteindelijk uit te komen bij een Duitse instantie in Den Haag. De uitkomst is een compromis: Overkamp krijgt een "kansvordering" (een voorlopige ontheffing of toezegging), mits hij zijn goederen levert aan een aangewezen firma (Fa. Raaij aan het Damrak). Dit duidt op de strakke centrale regie over grondstoffen en afvalmaterialen die noodzakelijk waren voor de (Duitse) oorlogseconomie. Andere kooplieden, zoals J. v.d. Moot, hadden minder geluk en werden direct gesommeerd hun handel te staken.

Medische verklaring / Verzoekschrift.

Het document is een medisch attest dat door een patiënt of familielid is hergebruikt om een praktische gunst te vragen bij een distributie-instantie. 1. **De medische verklaring:** Dr. Reichart bevestigt dat de heer Boeske een "borstkwaal" heeft (een veelgebruikte term in die tijd voor aandoeningen aan de luchtwegen, vaak tuberculose of chronische bronchitis) waardoor hij aan huis gekluisterd is. 2. **Het verzoek:** Onder de verklaring is met de hand een vraag toegevoegd. Men wil weten of de vader (Th. Boeske) de visportie van de zieke zoon mag ophalen/in ontvangst mag nemen, zoals dat blijkbaar voorheen ook gebeurde. 3. **De goedkeuring:** Linksonder staat de ambtelijke beslissing "geen bezwaar", gedateerd op 31 juli 1944. Dit wijst erop dat de verklaring is voorgelegd aan een controleur of ambtenaar van de distributiedienst.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve notitie of briefconcept. * **Datum:** Onmiddellijk na-oorlogs of midden 20e eeuw (gebaseerd op handschrift en terminologie). * **Afzender:** J. Brouwer, Rentmeester (gevestigd aan de E.laan 46, Amsterdam). * **Onderwerp:** Restitutie van betaalde entreegelden. * **Archiefkenmerken:** Bovenaan genoteerd: 1/5-139 en 83/25/5.

J.Brouwer, oud 27 jaar, wonende Rentmeesterlaan 46 te Amstelveen, houder van kooperskaart 2074 en daarby behoorende jaarkaart No 5817, verzoekt restitutie van het door hem teveel betaalde entreegeld 1939. Vanaf 27 Februari 1939 handelt hy namelyk niet meer met groenten en fruit, aangezien hy geen kans ziet om nog langer met dezen handel zyn brood te verdienen. Hy is thans by zyn ouders thuis en he...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in paarse inkt en potlood:] № 53 / 39 / M. 1941 16/7 [Rechtsboven:] m. H. Brouwer Amsterdam 15-7-'41 Wel. Ed. Heer. Brouwer Onderget: verzoekt u beleefd hem een kaart te willen verschaffen tot toegang tot de veiling. Onderget: is gehuwd, en is door zijn dienst- plicht zonder werk gekomen. Thans wou onderget: aardappelen rijden naar de groenten zaken, en zoo doende t...

# TRANSCRIPTIE Nº 66 / 2 / M. 1942 20/1 19-1-42. mi [?] Th. Brouwer Aan het Marktwezen van Amsterdam. Mijnheer Aangezien ik vermoedelijk een Erkenning als Grossier kan verwachten, wil ik het verzoek tot U richten, Mij op de lijst te plaatsen voor Sollicitant voor een standplaats in de hal (oud Markttuinder) Met hoogachting G J Fontijn L. Akkerweg 98 Adam (W) [Rechtsonder:] 66

# TRANSCRIPTIE № 53 / 28 / 1 [Stempel: M. 1941 13/5] Wel Ede Heer W. Th Brouwer Langs deze weg neem ik de vrijheid om mij tot u te wenden, met een beleefd verzoek Uwer gunst te mogen verwerven voor mijn onder omschreven verzoek om op de markthallen te werk gesteld kunne worden als kruier of karren douwer. Hopende van u een gunstig antwoord te mogen ontvangen Teken ik bij voorbaat mijn dank. Hoo...