Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. 22 juli 1943. De Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte). No. 84/57/1 M. 1943 23/7 [rechtsboven handgeschreven:] Markten

Aan
het Bureau voor de Vrijwillige
Hulppolitie te
HOOGSOEREN
Postbus 69,
A_P_E_L_D_O_O_R_N

L.M. 215
-1943-
[handgeschreven paraaf/krabbel]
22 Juli 1943.

Op verzoek van den Burgemeester zijn eenige weken geleden door U vrijgesteld van dienst bij de Vrijwillige Hulppolitie voor den duur der huidige oproeping de ambtenaren van den Dienst van het Marktwezen

N a a m Adres Ingedeeld bij de Hulp-politie
J.Pietersma Graaf Floriszstr.14 III Politiebataljon
J.de Vos Keizersgracht 284 } Grüne Polizei
H.de Vries Ceintuurbaan 49 hs } Mairitskade [sic, waarschijnlijk Mauritskade]
A.H.Bijland Valeriusstr.240 II Grüne Polizei, Districts-huis N.S.B., J.W.Brouwersplein.

Deze ambtenaren zijn bij den Dienst van het Marktwezen onmisbaar. In verband daarmede verzoek ik U wel te willen bevorderen, dat zij voorgoed vrijgesteld worden van den dienst bij de Vrijwillige Hulppolitie.

vM De Burgemeester van Amsterdam,
(get.) voute
de Gem. Secretaris (get.) J. F. FRANKEN * Inhoud: De burgemeester van Amsterdam verzoekt om de definitieve vrijstelling van vier ambtenaren van de Dienst van het Marktwezen voor hun dienst bij de Vrijwillige Hulppolitie. Eerder was er al een tijdelijke vrijstelling verleend, maar de gemeente claimt dat deze mannen onmisbaar zijn voor de eigen gemeentelijke diensten.
* Genoemde personen en locaties:
* J. Pietersma, J. de Vos, H. de Vries, A.H. Bijland: Ambtenaren die blijkbaar dubbele functies bekleedden of opgeroepen waren voor politietaken.
* Grüne Polizei (Mairitskade): De Mauritskade in Amsterdam was een beruchte kazerne van de Ordnungspolizei.
* Districtshuis N.S.B. (J.W. Brouwersplein): Het huidige Concertgebouwplein, waar tijdens de bezetting belangrijke NSB-instellingen gevestigd waren.
* Ondertekening: De brief is ondertekend namens burgemeester Edward Voûte door de gemeentesecretaris J.F. Franken. Beiden waren tijdens de bezetting collaborateurs. Dit document stamt uit juli 1943, een periode waarin de Duitse bezetter en de NSB-gelederen steeds meer onder druk stonden om voldoende mankracht te vinden voor politietaken en de handhaving van de openbare orde. De "Vrijwillige Hulppolitie" werd vaak bemand door NSB'ers of mensen die onder druk gezet werden om te dienen.

Tegelijkertijd probeerde het Amsterdamse gemeentebestuur (hoewel ook onder toezicht van de bezetter) haar eigen apparaat draaiende te houden. Er ontstond vaak een touwtrekken om personeel tussen de verschillende instanties: de gemeente wilde haar vakmensen behouden voor civiele taken (zoals het Marktwezen, cruciaal voor de voedselvoorziening), terwijl de politie-apparaten (zoals de Hulppolitie en de door de Duitsers aangestuurde eenheden) manschappen opeisten. Het gebruik van de term "onmisbaar" was de standaard ambtelijke weg om personeel uit de actieve (militante) bezettingsdienst te houden. A.H. Bijland H. de Vries J. Pietersma J. de Vos J.F. Franken J.W. Brouwersplein Grüne Polizei Marktwezen NSB Politie