M. Gelder
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Administratieve lijst van schulden (financiële staat).
* **Inhoud:** Het document is een overzicht van openstaande posten van verschillende marktkraamhouders bij de gemeentelijke Dienst Marktwezen. De linker kolom met bedragen (voorafgegaan door de 'f' van gulden) betreft de actuele schuld, terwijl de rechter kolom de achterstand uit de vorige periode weergeeft. * **Controle:** De rode strepen achter de bedragen en de dubbele onderstreping bij J. Brand (de grootste schuldenaar op deze lijst) duiden op een boekhoudkundige controle of audit. * **Personen:** De namen op de lijst zijn significant. Namen als Abram, Gelder, Marcus en Schelvis wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de ambulante handel van die tijd.
Administratieve lijst van openstaande schulden (waarschijnlijk van het Marktwezen).
* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van marktkooplieden (kraamverhuurders) die achterstallig zijn met het betalen van hun staangeld of huur. Er worden drie specifieke namen genoemd met hun respectievelijke adressen en schuldbedragen. * **Administratieve proces:** De rode aantekeningen laten zien dat er een actieve dossieropbouw was. Er wordt verwezen naar eerdere aanmaningen (met dossiernummers zoals 85/20/2). Bij de onderste vermelding wordt expliciet geconstateerd dat een deadline (13 april 1940) is verstreken. * **Besluitvorming:** De dwingende instructie onderaan ("Krachtig optreden s.v.p.") van 19 april 1940 wijst op een escalatie van het incassobeleid door de betreffende instantie. * **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, zakelijk cursief handschrift, typisch voor de eerste helft van de 20e eeuw.
Administratieve lijst van schulden.
* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van openstaande schulden van marktkooplieden ("kramenverhuurders") aan de Dienst Marktwezen. Er worden twee kolommen met bedragen gehanteerd: het totaalbedrag en een bedrag voor "vrije afrekening". * **Administratieve verwerking:** De vinkjes ($\checkmark$) achter de eerste kolom bedragen duiden op een controle of verificatie. De groene onderstrepingen bij specifieke namen (Brand, Jongbloed, Schols, Vos) wijzen waarschijnlijk op een verandering in status, zoals een (deel)betaling. * **Tijdslijn:** De lijst is opgesteld op of kort na 1 maart 1941. Op 4 maart is het document officieel gestempeld. Op 17 maart 1941 is er door een inspecteur genaamd "de Haar" een aantekening gemaakt over de "opbrengst", wat suggereert dat de gelden op die datum zijn geïnd of verwerkt.
Administratieve lijst van openstaande posten of schulden.
* **Inhoud:** Het document is een financiële overzichtslijst van marktkooplieden die huur verschuldigd waren voor hun kramen. De eerste kolom (groen onderstreept) toont de initiële schuld; de tweede kolom toont het bedrag na een "vrije afrekening" (mogelijk een minnelijke schikking of gedeeltelijke kwijtschelding). * **Annotaties:** De rode **X** bij J. Brand en de bijbehorende rode notitie onderaan wijzen op een specifieke casus die door een inspecteur moest worden afgehandeld. Bij L. Pikkers is sprake van een "tegoed", wat betekent dat deze persoon meer had betaald dan strikt noodzakelijk. * **Ambtelijke verwerking:** De opmerking "Opbergen" door de ambtenaar De Haan op 14 april 1941 markeert de afsluiting van dit administratieve proces voor het archief.
Administratieve lijst/kanttekening betreffende openstaande schulden.
Dit document is een debiteurenlijst van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen). Het betreft "kramenverhuurders", wat in deze context kan slaan op marktkooplui die kramen huren of vergunninghouders die zelf kramen onderverhuren. De administratie is strikt: er wordt gedreigd met de zwaarste administratieve sanctie, namelijk het intrekken van de vergunning, indien schulden niet binnen drie dagen zijn voldaan. Specifieke aandacht gaat uit naar J. Brand, wiens dossier apart wordt aangestipt. De handgeschreven toevoegingen onderaan tonen aan dat de dreiging effect had; diverse personen hebben in de dagen na de sommatie (tussen 9 en 15 april) (deel)betalingen verricht.
Document
Dit document is een administratieve inventarisatie van marktvergunningen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De lijst bevat namen van kooplieden, hun woonadressen en de markten waarvoor zij een vergunning hebben (zoals de Nieuwmarkt, Waterlooplein en Uilenburg). Meest opvallend zijn de visuele markeringen: * **De rode 'I':** Aan de linkerzijde zijn bij verschillende personen grote rode letters 'I' geplaatst. Gezien de context van 1941 en namen als Cohen, Swaab en Van Collem, staat deze 'I' vrijwel zeker voor 'Israëliet' (Joods). Dit was een administratieve methode om Joodse ondernemers te identificeren. * **Doorhalingen en 'Intrekken':** Veel vergunningen worden gemarkeerd voor intrekking. Bij sommigen staat "2x opgeroepen niet geweest", wat duidt op een gedwongen administratief proces waarbij afwezigheid direct leidde tot verlies van het middel van bestaan. * **Handhaving:** Sommige (niet-Joodse) kooplieden geven aan hun vergunning te willen behouden, zelfs als ze momenteel niet op de markt staan. ---
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst / Financieel overzicht.
| M. Gelder | 5.04 | v [rood onderstreept] | 1.35 |
Administratieve lijst van schulden.
| M. Gelder | 3.42 $\checkmark$ | 3.42 |
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of stencil) met handgeschreven kanttekeningen. * **Datum:** 30 september 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Gemeente Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer L. van Gelder, Nwe. Keizersgracht 25, Amsterdam-Centrum. * **Kenmerken:** 24/20/2 M. / VP/HG. / Wijk 10.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven aantekening. * **Datum:** 24 december 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer J. van Gelder, Zwanenburgwal 48, Amsterdam-Centrum (Wijk 3). * **Referentienummer:** E/HG. / 25/254/2 M. * **Taal:** Nederlands.
# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven] VP/HG. den Heer L. van Gelder, Nwe. Keizersgracht 25, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 10. 24/20/2 M. 30 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 28 Augustus jl. bericht ik U, dat U, wanneer U Uw plaats op de markt Amsteldveld wilt behouden, deze geregeld, dat wil zeggen drie maal in de vier weken, behoort te bezetten. Bij gebreke daarvan zal de p...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: HG. Extra. 2 ex. M. de Boer.] 25/203/2 M. 31 October 1939. den Heer G.van Gelder, Roerstraat 117 hs, Amsterdam-Zuid. Wijk 22B. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 21 October jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, terwijl U daarvoor dezerzijds geen toestemming is verleend. Onder verwijzing naar mijn brief d.d. 7 October jl.(No.25/...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/kennisgeving (doorslag of origineel op getint papier). * **Kenmerk:** No.20/19/2 M. * **Geadresseerde:** S.v. Gelder, Kruiskade 14, Rotterdam. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen of een vergelijkbare gemeentelijke instantie). * **Bijzonderheden:** Voorzien van handgeschreven correcties en een kanttekeni...