P.S. Het

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Schrift:** Een duidelijk, verzorgd cursief handschrift, representatief voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd Nederlands ("wilde ik U beleefd verzoeken", "Hoogachtend"). * **Inhoudelijke kern:** De afzender, J. van Es, een geregistreerd handelaar (gezien het vermelde erkenningsnummer), vraagt om de huur van een pakhuis op de Centrale Groentenmarkt in Amsterdam. Hij informeert specifiek naar de mogelijkheid van een korter huurcontract (halfjaar in plaats van een jaar). * **Administratieve context:** De aantekening "t. bespr." (te bespreken) onder de naam Th. Brouwer (waarschijnlijk een functionaris bij de markt) wijst erop dat het verzoek in beraad werd genomen. Het grote referentienummer bovenaan met de aanduiding "M. 1941" suggereert dat de brief later in een dossier uit 1941 is gearchiveerd of dat de afhandeling langer heeft geduurd.

Getypte brief (vermoedelijk de tweede pagina of het slot van een verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver van de brief verzoekt om een toewijzing (allocatie) van vis, specifiek gerookte vis (aal/paling), om een inkomen te kunnen genereren ("iets te verdienen"). De schrijver wijst op het feit dat de normale handel via grossiers op de markt is weggevallen. * **Toon:** Formeel en beleefd, maar in de P.S. ook vasthoudend en kritisch ten aanzien van de regels ("Het verwonderd my des te meer..."). * **Opvallendheden:** De spelling hanteert consequent de 'y' in plaats van 'ij' (zoals in *zyn, tydelyk, my, kryg*), wat gebruikelijk was op bepaalde schrijfmachines of in specifieke schrijfstijlen van die tijd. Er is een typefout of grammaticale fout in "Het verwonderd my" (moet 'verwondert' zijn).

Handgeschreven rapport/ambtelijke correspondentie.

Dit document betreft een intern incidentverslag van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de bezettingsjaren. De kern van het conflict is een zending van 16 mandjes garnalen die door vishandelaar H. Wijnschenk niet tijdig van het Centraal Station werden opgehaald, terwijl andere vis (geep en schar) uit dezelfde zending wel was afgehaald. De rapporteur beschuldigt Wijnschenk expliciet van "tegenwerking" en een "gekke vertooning". Echter, in de kanttekening van de Inspecteur (De Haer) wordt de situatie genuanceerd: het zou gaan om een fout van de knecht. De bederfelijke waar is vervolgens direct verkocht aan een andere partij (Hagedoorn) om verspilling te voorkomen, waarbij een percentage van de opbrengst is ingehouden.

Handgeschreven brief (inkt op gelinieerd papier).

* **Inhoud:** De schrijfster (vermoedelijk de echtgenote van de vergunninghouder) reageert op een verzoek van een overheidsinstantie om een visvergunning op te sturen. Zij verklaart dat dit onmogelijk is omdat haar man op dat moment al 14 weken gevangen zit en het bewuste document bij zich draagt. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk, gebruikmakend van de toen gangbare spelling (zoojuist, vischvergunning, zoodra). * **Staat van het document:** Het document bevat diverse administratieve toevoegingen (nummers zoals "18/3/74" en "357") en een inspectiestempel ("GEZIEN DE INSPECTEUR"), wat duidt op een formele verwerking in een archiefsysteem van de overheid of politie.

Handgeschreven brief (verzoek/verweerschrift).

* **Paleografie:** De brief is geschreven in een regelmatig, rechtopstaand cursief handschrift. Kenmerkend zijn de dubbele komma’s (,,) aan het einde van regels om aan te geven dat een woord op de volgende regel doorloopt (bijv. *in,, zetten*, *aan,, vallen*), een gangbare praktijk in die tijd. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en beleefd ("U beleefd", "pardonneeren"). De schrijver gebruikt typische oorlogs-terminologie zoals "prijsopdrijving" en "zwarte handel". * **Ideologische markering:** De afsluiting "Hou-Zee" is de officiële groet van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging). Dit, gecombineerd met de referentie naar het "Oosten", plaatst de schrijver stevig binnen het collaborerende kamp. * **Inhoudelijke kern:** De schrijver verweert zich tegen een beschuldiging, waarschijnlijk gerelateerd aan illegale handel of prijsopdrijving. Hij voert zijn eer en zijn verleden als frontsoldaat aan als bewijs dat hij dergelijke daden nooit zou plegen, omdat hij dit als verraad aan zijn kameraden ziet.

# TRANSCRIPTIE denk u er dus om S. v. p.

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

*Legenda: [HS] = Handgeschreven*

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood:] *verzonden 24/6* [Rechtsboven getypt:] HG. den Heer J.van Es, Celsiusstraat 26, Amsterdam-Oost. Wijk 23A. 37/33/3 M. 24 Juni 1941. Hiermede verzoek ik U zich een dezer dagen te willen ver- voegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,