W. Honing
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
W. Honing was een vishandelaar uit Bussum die actief was op de Lindengracht en de Albert Cuypstraat. In 1941 werd hij uitgesloten van de distributie van gerantsoeneerde vis ('verdeeldvisch') wegens zijn vestigingsplaats buiten Amsterdam en overtreding van regels (verkoop buiten de officiële afslag). Hij verweesde dit in 1942 en zocht om herstel. In 1943 was hij nog aanwezig op de Waterloopleinmarkt, waar hij aal verkocht op diverse standen.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.
* **Structuur:** De lijst is hiërarchisch opgebouwd op basis van aflopende waarden. De horizontale lijnen lijken classificaties aan te geven, gemarkeerd met de breuken 3/4, 1/2 en 1/4. * **Inhoud:** Het betreft een administratieve lijst, mogelijk van salarissen, uitkeringen, belastingaanslagen of aandelenposities. De aanwezigheid van namen als "Juda Groenteman" en "J. Cohen" in combinatie met de sobere, bureaucratische stijl, doet denken aan administratie uit de oorlogsperiode of direct daarna. * **Opvallende details:** * Bij de naam D. Bout staat een correctie of typfout in het getal ("131 $^m$ 77"), waar waarschijnlijk een komma had moeten staan. * De afkorting "Hzn." staat voor "Hendrikszoon" (of een andere voornaam beginnend met H), een gebruikelijke Nederlandse aanduiding om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde initialen. * Het ronde stempel op de achtergrond bevat de tekst "JA... NOOR...", wat mogelijk verwijst naar een bedrijfsnaam of een instantie.
Ambbtelijke notitie / memorandum betreffende distributiecontrole.
* **Inhoud:** Het document is een voorstel om de viswinkelier W. Honing uit Bussum uit te sluiten van de toewijzing van "verdeelvisch" (gerantsoeneerde vis). De reden die wordt opgegeven is dat de man vanwege zijn vestigingsplaats Bussum en zijn handelswijze in Amsterdam moeilijk te controleren is door de inspectiediensten. Men vreest dat hij buiten het officiële distributiesysteem om vis opkoopt. * **Procedure:** Er is sprake van een interne afstemming. Terwijl het eerste voorstel (waarschijnlijk door een inspecteur) direct wil overgaan tot uitsluiting, adviseert "de Haan" op 9 december om te wachten op een officieel rapport van Th. Visser, de chef van de afdeling Vis van de C.C.C.D. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw, geschreven met vulpen. Er zijn correcties en toevoegingen tussen de regels aangebracht.
Doorslag van een getypte zakelijke brief met handgeschreven aantekeningen.
De kern van deze brief is een disciplinaire maatregel tegen een handelaar, de heer W. Honing. De directeur van de visafslag deelt mede dat de heer Honing met onmiddellijke ingang wordt uitgesloten van de distributie ("verdeeling") van vis in Amsterdam. De aanleiding hiervoor is een melding van de **C.C.C.D. (Centrale Crisis Controle Dienst)**. Deze dienst had geconstateerd dat Honing vis inkocht buiten de officiële kanalen om, terwijl hij wel op de officiële verdeellijst stond. Dit werd gezien als een overtreding van de regels van de **Nederlandsche Visscherijcentrale**. Uit de handgeschreven notitie blijkt dat de brief op de dag van datering is verzonden en dat een zeker persoon (mogelijk de heer van Stam) reeds telefonisch op de hoogte was gesteld.
Document
* **Soort document:** Een formele begeleidende brief (geleidebrief) bij ambtelijke stukken. * **Inhoud:** De directeur van de Nederlandsche Visscherijcentrale stuurt afschriften door van een rapport van een "halopzichter" (een toezichthouder op een visafslag) genaamd J. Stam en een daaropvolgende brief aan een zekere W. Honing. * **Stijl:** Formeel-ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw ("heb ik de eer U... over te leggen", "bijlage dezes"). * **Fysieke details:** De tekst is getypt. De handgeschreven aantekening bovenin geeft de administratieve verwerking aan (verzenddatum). De spelling is de toen gangbare (bijv. "Nederlandsche", "Visscherijcentrale").
Getypt afschrift van een brief.
In deze brief verzoekt W. Honing, een vishandelaar uit Bussum, om de herstelde en verhoogde toewijzing van visleveranties. Hij geeft ruiterlijk toe dat hij in het verleden de regels heeft overtreden door vis buiten de officiële afslag (de zwarte markt) om te kopen. Hij rechtvaardigt dit door te stellen dat de officiële toewijzing (voornamelijk snoekbaars en ongeschikte kleine voorn) kwantitatief en kwalitatief onvoldoende was om zijn zaak rendabel te houden. Nadat hij hiervoor beboet is en zijn leveringen sinds oktober 1941 zijn stopgezet, vraagt hij nu om een nieuwe start. Hij stelt twee opties voor: ofwel een verdubbeling van zijn eerdere quotum bij de Amsterdamse afslag, ofwel een aanzienlijk grotere toewijzing (400 tot 500 pond) via een firma in Enkhuizen. Zijn argumentatie is puur economisch: van de kleine hoeveelheden die hem legaal werden gegund, kon hij niet leven ("niet kan bestaan").
Document
Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---
Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).
* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.
Administratieve lijst / Register van visverkopers.
* **Doel van de lijst:** Het document dient om de distributiekanalen van zoetwatervis in kaart te brengen. Het lijkt te gaan om een controlelijst van de overheid of een marktwezen-instantie om te bepalen waar individuele handelaren hun waar verkopen (winkel, marktplaats of ambulante handel/venten). * **Geografische focus:** De lijst concentreert zich op Amsterdam (Javastraat, Lindengracht, Dapperbuurt, Albert Cuypstraat) en de omliggende regio (Weesp, Bussum, Marken, Diemen). * **Terminologie:** * *Oproepen:* Het luidkeels aanprijzen van waren op straat of markt. * *Venter:* Iemand die met zijn waar langs de deuren gaat. * *Slijten:* Verkopen. * **Opvallend:** De toevoeging in blauwe inkt over de groep bij de Lindengracht (Kok, Ter Voort, Overloop) suggereert dat er twijfel was of deze handelaren nog wel actief waren op de markt.
Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.
| W. Honing | 115,41 | ) |
Getypte lijst/register op papier.
| W.Honing | 19- 6-1880 | Koninginneweg + omstreken |
Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
| | | W. Honing | 20 |
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
| W. Honing ✓ | 20 | 20 |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Onbekend
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats D
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats B
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats J
Relevante Archieffragmenten
Div. bylagen (w.o. teek).
Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.
# TRANSCRIPTIE afz. H. Waninge. G. Naefflaan 6. Lochem.
Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.
M. de Haan.