H. Jongman

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt bijblad-formulier.

Het document betreft een administratieve afhandeling van een zending van 100 gram snuiftabak. De tekst suggereert dat deze tabak door Kl. Sterk uit Lemmer naar de betreffende instantie was gestuurd, maar dat het een vergissing betrof: de tabak was eigenlijk bedoeld voor (of als betaling aan) H. Jongman uit Vollenhove. De opsteller van het stuk geeft aan dat Sterk is gevraagd om het verschuldigde bedrag direct aan Jongman over te maken, waarmee de zaak voor de instantie is afgedaan. Er wordt verwezen naar een rapport van 'Peyra' voor de volledige details van de afdoening. De opeenvolging van data toont een proces van iets meer dan een maand (van 19 november tot 21 december 1941).

Ambtelijk schrijven / Begeleidend schrijven bij een dossier.

Het document is een ambtelijke vastlegging betreffende een vermiste zending vis. In een brief van 3 december 1941 is melding gemaakt van een "partij visch" die naar de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam gestuurd had moeten zijn. De centrale boodschap is dat deze partij daar nooit is aangekomen. Er zijn twee verschillende handschriften te onderscheiden: 1. Het bovenste, grove handschrift stelt kort en krachtig vast dat de vis niet is ontvangen. 2. Het onderste, fijnere handschrift formuleert een formeel advies aan de ontvanger (waarschijnlijk een ambtenaar of instantie belast met de controle) om een onderzoek in te stellen, waarbij expliciet de hulp van de politie wordt gesuggereerd. De diverse stempels laten een snelle administratieve verwerking zien tussen 4 december en 11 december 1941.

Zakelijke brief (doorslag/kopie).

* **Inhoud:** De brief is een korte, zakelijke mededeling aan een vishandelaar (H. Jongman) in Vollenhove. De directeur meldt dat een partij vis, waarover Jongman op 3 december had geschreven, nooit is aangekomen bij de visafslag. De directeur adviseert Jongman om de verdwijning te onderzoeken en suggereert hierbij de hulp van de politie in te schakelen. * **Stijl en Taal:** Het taalgebruik is formeel en typerend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de naamvals-n in "den afslag" en verouderde spelling zoals "visch" en "zoo"). De nadruk op het woord "niet" (onderstreept) duidt op een definitieve vaststelling van een probleem. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 11/12" duidt op de datum van verzending van de brief, wat overeenkomt met de getypte datum. De codes "46A/140/2 M." en "VD/HG." zijn interne archief- of dossierkenmerken en initialen van de opsteller/typist.

Zakelijke correspondentie (brief op briefpapier).

In deze brief reageert de vishandelaar H. Jongman uit Vollenhove op een klacht van de Amsterdamse Gemeentelijke Visafslag over een tekort in gewicht ("onderwicht") van drie pond gerookte aal in een levering van zeven kistjes. De toon van de brief is beleefd doch defensief. Jongman voert drie argumenten aan om de klacht te weerleggen of te nuanceren: 1. **Onduidelijkheid:** Het is hem niet helder of het tekort over de hele zending verspreid was of slechts in één kistje voorkwam. 2. **Betrouwbare apparatuur:** Hij benadrukt dat hij gebruikmaakt van een "Berkel-bascule" (een precisieweegschaal van het bekende merk Van Berkel), wat menselijke of technische fouten bij de afzending onwaarschijnlijk maakt. 3. **Natuurlijk gewichtsverlies:** Hij voert een biologisch-fysisch argument aan: vers gerookte vis verliest door indroging en uitwaseming in de dagen na het verpakken onvermijdelijk aan gewicht. Hij stelt dat het onmogelijk is dat de vis na enkele dagen nog exact hetzelfde weegt als direct na het roken.

Handgeschreven brief/ambtelijke notitie.

* **Kern van de zaak:** De brief behandelt een klacht van een vishandelaar uit Vollenhove (H. Jongman) over een gewichtstekort van 3 pond gerookte paling in een zending van 90 pond. * **Logistieke keten:** De vis wordt vanuit Vollenhove verzonden via het spoor of per boot naar Amsterdam. Een tussenpersoon/vervoerder genaamd Sijmonsbergen haalt de zendingen op en brengt ze naar de Gemeentelijke Vischmarkt. * **Juridisch/Bestuurlijk standpunt:** Stam stelt dat de verantwoordelijkheid bij de tussenpersoon (Sijmonsbergen) ligt, omdat de zending aan hem geadresseerd was. Hij adviseert de afzender om direct bij Sijmonsbergen te reclameren of in het vervolg de vis direct aan de Vischmarkt te adresseren. * **Opvallend detail:** Stam merkt enigszins cynisch op dat Jongman "niet zo benauwd [precies] moet wiegen", omdat de vishandelaar zelf al had toegegeven dat gerookte vis door indroging aan gewicht kan verliezen ("onmogelijk het gewicht kon houden").

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE extra HG. den Heer L. Groenteman, Jodenbreestraat 67 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 53/49/2 M. 12 Augustus 1940. ...

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan gecentreerd] Jongman [?] $\overline{K}$ 2550. 5601 ____________________

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, vaag]: Suppleert (?) J.J. Hofman 25. 11 - 1884 Halmaheirastraat 4 III geauth. fam. v. Bloem sinds 9. 7 - 28 abs. B. Kamstra sinds October 1986.

# TRANSCRIPTIE vP/HG. *extra* (handgeschreven) 29/23/2 M. 5 September 1939. den Heer A. Boersma, Nieuwmarkt 22, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 22. Naar aanleiding van Uw brief d....