J.H. Dombroek

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer Jacobus Dombroek beklaagt zich over de geringe hoeveelheid vis die hem is toegewezen (zijn "toewijziging"). Hij voert als argument aan dat hij al sinds 1925 in het vak zit, voorheen samen met zijn vader. Hij vindt het onrechtvaardig dat hij voor de minimale hoeveelheid staat aangeschreven, terwijl anderen volgens hem "dubbel" krijgen. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een eenvoudige, enigszins fonetische stijl met diverse spelfouten (zoals *Derecteur*, *wild* in plaats van wilt, *toewijziging* in plaats van toewijzing). Dit wijst op een schrijver uit de werkende klasse. * **Resultaat:** Linksonder is een ambtelijke notitie toegevoegd: "afgedaan 40 kg." Dit suggereert dat zijn bezwaar is behandeld en dat er een toewijzing van 40 kilo is toegekend. * **Geografie:** De afzender woont in de Vinkenstraat 135-III in Amsterdam ("Adam"). Zijn vaste staanplaats voor de handel is de Lindegracht, een bekende marktlengte in de Jordaan.

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

In deze brief verzoekt J.H. Dombroek, een vishandelaar met 40 jaar ervaring, om een "dubbele toewijzing". Gezien de datum (december 1941) en de terminologie, verwijst dit naar het distributiesysteem tijdens de Duitse bezetting. Het gaat hier waarschijnlijk om een toewijzing van brandstof (zoals petroleum voor verlichting of transport) of een grotere hoeveelheid handelswaar. De schrijver voert een economisch argument aan: zijn wekelijkse onkosten bedragen tussen de 16 en 20 gulden, wat met zijn huidige "enkele toewijzing" blijkbaar niet rendabel op te vangen is. De administratieve verwerking is zichtbaar in de kantlijn: * De term **"afwijzen"** in blauwe inkt suggereert dat het verzoek niet is ingewilligd. * De aantekening **"mededelen zie Rooijen"** duidt op een interne instructie om de beslissing te communiceren of af te stemmen met een ambtenaar genaamd Van Rooijen. * De verschillende nummers (46A/146/1 en 217) zijn dossiernummers voor archivering.

Doorslag (doorslagje) van een getypte zakelijke brief.

De brief is een formele en korte afwijzing van een verzoek dat door de heer J.H. Dombroek op 4 december 1941 was ingediend. De inhoud is laconiek en bureaucratisch: een niet nader gespecificeerde commissie binnen de "Visscherijcentrale" heeft het verzoek bekeken en besloten er niet op in te gaan. Er wordt geen reden voor de afwijzing gegeven. Het document is een archiefkopie, wat blijkt uit het dunne papier en de handgeschreven notitie bovenin die de verzenddatum bevestigt voor de administratie.

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

# TRANSCRIPTIE *Verzonden 9/12* HG. den Heer J.H.Dombroek, Haarlemmerplein 8 III, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. 46A/146/2 M. 9 December 1941. ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 4 december 1941. * **Afzender:** J.H. Dombroek. * **Locatie:** Haarlemmerplein 8-III, Amsterdam. * **Ontvanger:** Waarschijnlijk een distributie- of handelsinstantie (gezien de context van "toewijzingen"). * **Kenmerken:** Bevat diverse administratieve stempels en aantekeningen in blauwe, rode en zw...

# TRANSCRIPTIE Jan Dombroek [onderstreept] verhoogen tot 80 kg. [80 dubbel onderstreept] is halberitter [halb onderstreept]

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/carbonkopie) * **Datum:** 18 april 1941 * **Locatie:** Amsterdam * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam) * **Geadresseerde:** Den Heer J. Dombroek, Vinkenstraat 135 III, Amsterdam-Centrum * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven aantekening "extra" in blauwe inkt en de letters "HG...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Afzender:** Jacobus Dombroek, visvoerder/handelaar uit Amsterdam. * **Ontvanger:** "Mijnheer de Directeur" (waarschijnlijk van een distributie-instelling of handelsbureau). * **Datering:** Het stempel bovenaan vermeldt "20/11" (20 november) "1941". * **Kenmerken:** Lined papier, geschreven met pen en inkt. B...